II CR 225/90

Skład orzekającyPrzewodniczący: SSN J. Niejadlik.Sędziowie SN: K. Piasecki (sprawozdawca), Wł. Patulski.Protokolant: M. Czarnecka.SentencjaSąd Najwyższy Izba Cywilna po rozpoznaniu w dniu 22 maja 1990 r. sprawy z powództwa Mirosławy Cieślickiej przeciwko Państwowemu Zakładowi Ubezpieczeń - II Inspektorat w Szczecinie o odszkodowaniena skutek rewizji pozwanego od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 22 stycznia 1990 r. sygn. akt I C. 174/88,oddala rewizję i zasądza od pozwanego na rzecz powódki 225.000 (dwieście dwadzieścia pięć tysięcy) zł tytułem kosztów postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktyczneZaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanego Zakładu Ubezpieczeń na rzecz powódki kwotę 2.620.750 zł z odsetkami, umorzył postępowanie w zakresie żądania zasądzenia kwoty 300.000 zł i oddalił powództwo w pozostałej części. Sąd ten ustalił, że powódka uległa wypadkowi drogowemu spowodowanego przez nietrzeźwego kierowcę prowadzącego skradziony samochód. Na zasądzoną sumę składa się kwota 2.500.000 zł z tytułu zadośćuczynienia (- 70.000 zł już wypłacono), 150.000 tytułem zwrotu wydatków na lekarstwa zagraniczne oraz kwota z tytułu odszkodowania za zniszczone w wypadku rzeczy.W rewizji od tego wyroku Państwowy Zakład Ubezpieczeń wnosi o jego zmianę w części uwzględniającej powództwo ponad kwotę 620.750 zł z odsetkami i oddalenie powództwa ponad tę kwotę.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Skarżący zarzuca naruszenie § 9 ust. 1 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 6 lutego 1985 r. w sprawie ubezpieczeń ustawowych komunikacyjnych (Dz. U. Nr 6, poz. 20) w związku z art. 445 § 1 k.c. przez błędną jego wykładnię oraz sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.Zarzuty te są nieuzasadnione. Przede wszystkim należy stwierdzić, że ustalenia, istotne z punktu widzenia art. 445 § 1 k.c., mają oparcie w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów (art. 233 § 1 k.p.c.). Istotnie, z opinii biegłego lekarza (k. 96 akt sprawy) wynika, że powódka już przed wypadkiem zgłaszała pewne dolegliwości (bóle głowy, zawroty, niepokój, objawy wzmożonej pobudliwości nerwowej, epizody utraty świadomości, itd.). W tym stanie rzeczy można mówić w pewnym zakresie o pogłębieniu się na skutek wypadku pewnych dolegliwości powódki, istniejących już poprzednio. Z tego jednak nie można wyciągać wniosku, że w znacznej mierze wpływa to na konieczność obniżenia zasądzonej z tytułu zadośćuczynienia sumy. Cierpienia osoby spowodowane wypadkiem nie stają się przez to mniejsze, że pewne dolegliwości odczuwała ona już przed wypadkiem. Stan zdrowia bowiem tej osoby pogarsza się w niektórych wypadkach nawet w sposób nieodwracalny, wyłączając lub poważnie ograniczając możliwości skutecznego leczenia dolegliwości występujących przed wypadkiem. Uznanie, jak chce tego skarżący, że odpowiednią sumą zadośćuczynienia byłaby tylko kwota 500.000 zł, oznaczałoby, że przyznane zadośćuczynienie ma charakter symboliczny.Za błędne należy uznać powoływanie się skarżącego na obowiązywanie "nadal zasady nominalizmu". Należy wyjaśnić, że w sprawie niniejszej nie pojawia się w ogóle zagadnienie nominalizmu pieniężnego (art. 358 k.c.). Podstawę prawną roszczeń odszkodowawczych, w tym także roszczenia o zadośćuczynienie (art. 445 § 1 k.c.), stanowi art. 363 § 2 k.c., według którego wysokość odszkodowania powinna być ustalona według cen z daty odszkodowania. Jakkolwiek przepis ten mówi o "cenach", to jednak ma on także zastosowanie do tych wszystkich wypadków, w których odszkodowania nie określa się według "cen" w dosłownym tego słowa znaczeniu. Dlatego też nie ma żadnych podstaw z pojęcia "odszkodowanie" (art. 363 § 2 k.c.) wyłączyć odszkodowania w postaci zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę (art. 445 § 1 k.c.).Nie może także odnieść skutku zarzut niezastosowania przez Sąd Wojewódzki w zakresie zadośćuczynienia art. 440 k.c. Przepis ten miałby mieć zastosowanie ze względu na symboliczne składki z tytułu obowiązkowych ubezpieczeń komunikacyjnych. Przepis ten nie może mieć zastosowania ze względu na to, że dotyczy on tylko stosunków między osobami fizycznymi. Ponadto wysokość składek ubezpieczeniowych nie ma wpływu na odpowiedzialność na zasadach prawa cywilnego.Z tych wszystkich względów rewizja jako nieuzasadniona podlega oddaleniu.