WO 43/91

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk J. Steckiewicz (sprawozdawca). Sędziowie: kpt J. Dołhy, ppłk E. Stanek (sędzia s. wojsk.-deleg.).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mirosława S., skazanego za przestępstwo przewidziane w art. 235 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. 1988, Nr 30, poz. 207) na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, a następnie w dniu 23 października 1989 r. warunkowo przedterminowo zwolnionego i oddanego pod dozór kuratora, po rozpoznaniu wniosku zawartego w postanowieniu Wojskowego Sądu Garnizonowego w K. z dnia 8 kwietnia 1991 r. co do sporu kompetencyjnego i po odczytaniu stanowiska przedstawiciela Naczelnej Prokuratury Wojskowej uznał - na podstawie art. 28 § 1 k.p.k. - za właściwy miejscowo Wojskowy Sąd Garnizonowy w L. i temu Sądowi przekazał niniejszą sprawę do merytorycznego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneMirosław S. wyrokiem Wojskowego Sądu Garnizonowego w L. z dnia 20 grudnia 1988 r. został skazany za przestępstwo określone w art. 235 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 1967 r. o powszechnym obowiązku obrony PRL (Dz. U. 1988 r., Nr 30, poz. 207) na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności, którą odbywał w Zakładzie Karnym w B.W dniu 23 października 1989 r. Wojskowy Sąd Garnizonowy w K. warunkowo przedterminowo zwolnił Mirosława S. i wyznaczył okres próby, na który oddał skazanego pod dozór kuratora. Dozór wykonywał Sąd Wojewódzki-Wydział Penitencjarny w L. Kurator tego Sądu dnia 11 stycznia 1991 r. wystąpił do Wojskowego Sądu Garnizonowego w L. o zwolnienie skazanego Mirosława S. od dozoru. Postanowieniem z dnia 5 marca 1991 r. Wojskowy Sąd Garnizonowy w L. uznał się za niewłaściwy miejscowo do rozpoznania wniosku i przekazał sprawę Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w K. Uzasadniając postanowienie, powołał się na art. 76 k.k.w., wywodząc, że: "w przedmiocie dozoru właściwy jest sąd wojskowy, który dozór ustanowił".Wojskowy Sąd Garnizonowy w K. - postanowieniem z dnia 8 kwietnia 1991 r. - również uznał swą niewłaściwość do rozpoznania wniosku i akta sprawy przedstawił Sądowi Najwyższemu Izbie Wojskowej do rozstrzygnięcia sporu (...).Przedstawiciel Naczelnej Prokuratury Wojskowej we wniosku sporządzonym na piśmie przedstawił swój pogląd w tej kwestii i wniósł o przekazanie sprawy do rozpoznania Wojskowemu Sądowi Garnizonowemu w L.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Istota sporu sprowadza się do kwestii, który sąd jest właściwy do rozpoznania wniosku o uchylenie dozoru: sąd, który dozór ustanowił, czy sąd, w okręgu którego dozór jest wykonywany.Regułą jest, że w postępowaniu wykonawczym właściwy jest ten sąd, który wydał orzeczenie w pierwszej instancji. Dotyczy to sądów zarówno powszechnych, jak i wojskowych. Kodeks karny wykonawczy zawiera jednak przepisy, które inaczej regulują właściwość miejscową sądów penitencjarnych.Przepisem takim jest między innymi art. 80 k.k.w., który ustala przemienną właściwość miejscową sądu penitencjarnego, zależną od tego, czy skazany warunkowo przedterminowo zwolniony pozostaje pod dozorem, czy nie (...).Jeżeli skazany warunkowo przedterminowo zwolniony pozostaje pod dozorem, to we wszystkich kwestiach z nim związanych właściwy jest sąd penitencjarny, w którego okręgu dozór jest wykonywany. Taka właśnie sytuacja wytworzyła się w sprawie niniejszej. Wojskowy Sąd Garnizonowy w L., który spełnia na obszarze swojej właściwości miejscowej rolę sądu penitencjarnego dla skazanych przez sądy wojskowe, jest zobligowany do rozpatrzenia wniosku o uchylenie dozoru wobec Mirosława S.Tak więc jeżeli skazany warunkowo przedterminowo zwolniony przez sąd wojskowy pozostaje pod dozorem, to sądem penitencjarnym właściwym miejscowo do rozpoznania wniosku o uchylenie dozoru jest - w myśl art. 3 § 1 i art. 80 § 1 k.k.w. - sąd wojskowy, na którego obszarze właściwości dozór jest wykonywany (...).