III CZP 50/91

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia SN J. Suchecki. Sędziowie SN: J. Majewska (sprawozdawca), A. NalewajkoSentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Stanisława G. z udziałem Wiesławy C. i Henryki G. o stwierdzenie nabycia spadku, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Łodzi, postanowieniem z dnia 25 marca 1991 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:Czy do wniesionego przez adwokata, na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 24, poz. 110; zm.: Dz. U. z 1982 r. Nr 31, poz. 215), zażalenia na postanowienie odrzucające zażalenie na postanowienie w przedmiocie wynagrodzenia biegłego ma zastosowanie art. 17 powołanej ustawy?podjął następującą uchwałę:Artykuł 17 ustawy z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 24, poz. 110; zm.: Dz. U. z 1982 r. Nr 31, poz. 215) nie ma zastosowania do zażalenia wniesionego przez adwokata na postanowienie odrzucające zażalenie na postanowienie dotyczące wynagrodzenia biegłego. Uzasadnienie faktycznePrzedstawione przez Sąd Wojewódzki w Łodzi w trybie art. 391 k.p.c. zagadnienie prawne wyłoniło się na tle następującego stanu faktycznego:Sąd Rejonowy w Łodzi postanowieniem określił wynagrodzenie biegłego sądowego na kwotę 1.744.500 zł, nakazał wypłacić biegłemu kwotę 200.000 zł z zaliczki wpłaconej przez uczestniczkę postępowania oraz wezwał tę uczestniczkę do wpłacenia w terminie 14 dni pod rygorem egzekucji kwoty 1.544.500 zł, stanowiącej nie pokrytą zaliczkę resztę wynagrodzenia przyznanego biegłemu.Pełnomocnik uczestniczki, będący adwokatem, wniósł od tego postanowienia zażalenie i jako wartość przedmiotu zaskarżenia wskazał kwotę 1.353.500 zł, a Sąd Rejonowy zażalenie to odrzucił, przyjmując, że od zażalenia na postanowienie w przedmiocie wynagrodzenia biegłego pobiera się wpis stały w kwocie 5.000 zł, przewidziany § 4 ust. 1 pkt. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 października 1989 r. w sprawie określenia wysokości wpisów w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 60, poz. 359), a wpis taki nie został przez adwokata uiszczony przy wniesieniu zażalenia.Postanowienie to spotkało się z kolejnym zażaleniem pełnomocnika uczestniczki, którego zdaniem wpis od zażalenia powinien być pobrany w wysokości 1/5 części wpisu, jak to przewiduje § 9 ust. 3 pkt. 2 wyżej wymienionego rozporządzenia, gdyż skarżący nie kwestionuje ani zasady, ani całości przyznanego biegłemu wynagrodzenia.Przy rozpoznawaniu tego zażalenia Sądowi Wojewódzkiemu w Łodzi nasunęły się poważne wątpliwości prawne, które znalazły wyraz w przedstawionym pytaniu prawnym.Rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego, według Sądu Wojewódzkiego, zależy od zakwalifikowania bądź niezakwalifikowania postanowienia odrzucającego zażalenie na postanowienie w przedmiocie wynagrodzenia biegłego do kategorii postanowień w przedmiocie wynagrodzenia biegłego. W pierwszym przypadku bowiem podlegałoby ono opłacie stałej w wysokości przewidzianej § 4 ust. 1 cytowanego rozporządzenia, w drugim przypadku zaś wyłączającym zastosowanie tego przepisu, powstaje wątpliwość, czy opłata jest opłatą stałą.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Prawidłowy jest oparty na treści art. 394 § 1 k.p.c. pogląd, że zażalenie na postanowienie o odrzuceniu zażalenia na postanowienie przyznające wynagrodzenie biegłemu jest odrębną kategorią zażalenia. Nie jest to jednak jedyna przyczyna, dla której byłoby wyłącznie pobieranie od takiego postanowienia opłaty stałej, przewidzianej § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia. Zauważyć bowiem należy, że ustawa z dnia 13 czerwca 1967 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 24, poz. 110 z późn. zm.) w art. 29 stanowiącym, że wpis jest stosunkowy, chyba, że przepis przewiduje wpis stały lub też wpis o określonej dolnej i górnej wartości, statuuje zasadę wpisu stosunkowego, a pozostałe wpisy, w tym wpis stały, przewiduje jako odstępstwo od niej. A zatem § 4 cyt. rozporządzenia, jako przewidujący wpis stały, nie może być interpretowany rozszerzająco. Oznacza to, że wpis stały należy się od zażaleń na postanowienia w przedmiocie wynagrodzenia biegłego, jakimi przy stosowaniu ścisłej wykładni tego pojęcia są postanowienia przyznające lub odmawiające przyznania biegłemu wynagrodzenia. A skoro tak, to postanowienie odrzucające zażalenie na postanowienie przyznające biegłemu wynagrodzenie podlega opłacie przewidzianej w zależności od trybu, w jakim zapadło, albo stosownie do § 9 pkt. 3 - w wysokości piątej części wpisu, albo stosownie do § 17 - w wysokości połowy wpisu, nie mniej niż 3.000 zł. Jeśli zatem podlega ono opłacie określonej ułamkowo, a nie opłacie określonej kwotą pieniężną, jaką jest opłata stała, nieuiszczenie jej przez pełnomocnika będącego adwokatem nie może spotkać się z sankcją przewidzianą w art. 17 ustawy o kosztach sądowych, co uzasadnia udzielenie przez Sąd Najwyższy odpowiedzi sformułowanej w sentencji uchwały.