VI KZP 9/74

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski. Sędziowie: J. Dankowski, H. Kempisty, S. Kotowski, dr T. Majewski (sprawozdawca), W. Sikorski, K. Wagner (współsprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Mieczysława K. i innych, oskarżonych z art. 215 § 1 i 2 oraz art. 216 k.k., art. 47 § 1 u.k.s. w związku z art. 25 § 1 pkt 2 i 3 oraz w związku z art. 70 § 2 u.k.s., art. 9 pkt 1 dekretu z dnia 29 października 1952 r. (Dz. U. Nr 44, poz. 201 z późn. zm.), po rozpoznaniu przedstawionego przez skład zwykły Sądu Najwyższego na podstawie art. 390 § 2 k.p.k. postanowieniem z dnia 18 lutego 1974 r. następującego zagadnienia prawnego, wymagającego zasadniczej wykładni ustawy:"Czy przez pojęcie czynu zabronionego w rozumieniu przepisów art. 215 i 216 k.k. należy rozumieć także przestępstwa dewizowe, określone w rozdziale 1 działu II ustawy karnej skarbowej z dnia 26 października 1971 r. (Dz. U. Nr 28, poz. 260)?"i po wysłuchaniu prokuratora oraz obrońcy oskarżonegouchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczne1. Przepis art. 120 § 1 k.k., mający odpowiednie zastosowanie do przestępstw skarbowych (art. 2 u.k.s.), stanowi, że przez czyn zabroniony rozumie się działanie lub zaniechanie o znamionach określonych w ustawie karnej, chociażby nie stanowiło ono przestępstwa ze względu na brak winy.Ustawa karna skarbowa jest ustawą karną, co wynika z samej jej nazwy. Nie ma więc podstaw do wyłączenia z zakresu użytego w art. 215 i 216 k.k. pojęcia "czyn zabroniony" czynu określonego przez ustawę karną skarbową jako przestępstwo dewizowe.Z umieszczenia art. 215 i 216 k.k. w rozdziale pt. "Przestępstwa przeciwko mieniu" nie wynika, aby rzecz uzyskana za pomocą czynu zabronionego miała być uzyskana tylko za pomocą czynu zabronionego stanowiącego przestępstwo przeciwko mieniu, jak np. kradzież, rozbój itp.; takie ograniczenie bowiem nie wynika z przepisu ogólnego art. 120 § 1 k.k., nadającego pojęciu "czyn zabroniony" szerokie znaczenie, w którym się mieści każde działanie lub zaniechanie o znamionach określonych w ustawie karnej. Ta zaś wykładnia, jako autentyczna, nie może ulec zmianie w drodze wykładni systematycznej.Dlatego też fakt, że w ustawie karnej skarbowej nie przewidziano odrębnego przestępstwa paserstwa w odniesieniu do rzeczy uzyskanych za pomocą czynu zabronionego o znamionach przestępstwa dewizowego, oznacza, iż takie odrębne uregulowanie było zbędne wobec istnienia art. 215 i 216 k.k. oraz art. 6 u.k.s.2. Przepisy art. 76 i 77 u.k.s., określające tzw. paserstwo celne, dotyczą towaru (por. określenie tego pojęcia w art. 3 prawa celnego - Dz. U. z 1961 r. Nr 33, poz. 166) stanowiącego przedmiot czynu zabronionego określonego w art. 74 lub 75 u.k.s.; pomijają zatem, jako nie mającą w tym wypadku znaczenia, kwestię sposobu uzyskania towaru (legalnie czy też za pomocą czynu zabronionego), istotną dla paserstwa określonego w art. 215 lub 216 k.k. Do przyjęcia paserstwa celnego wystarcza więc wiedza lub powinność i możność przypuszczenia na podstawie towarzyszących okoliczności, że nabywany (przechowywany, przewożony) towar był przedmiotem przemytu.Jeżeli zaś ta wiedza lub powinność i możność przypuszczania sięga jeszcze głębiej oraz dotyczy także uzyskania towaru za pomocą czynu zabronionego, czyn wyczerpuje dodatkowo znamiona paserstwa określonego w art. 215 lub 216 k.k.