I CZ 46/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Masłowski. Sędziowie: W. Kuryłowicz, E. Mielcarek (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Assekuranz Verein Schulau w Hamburgu przeciwko Skarbowi Państwa o odszkodowanie na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Szczecinie z dnia 14 stycznia 1972 r.,zażalenie odrzucił.Uzasadnienie faktycznePowód jest cudzoziemskim towarzystwem ubezpieczeniowym, które zapłaciwszy odszkodowanie właścicielowi statku m/s "Irene", uszkodzonego w dniu 11 kwietnia 1970 r. na skutek manewru okrętu "RP 891" w porcie szczecińskim, dochodzi zwrotu tego odszkodowania od pozwanego właściciela okrętu. Pozwany w odpowiedzi na pozew zgłosił żądanie, by powód złożył kaucję na zabezpieczenie kosztów procesu.Sąd Wojewódzki żądanie to oddalił, powołując się na zwolnienie od kaucji aktorycznej obywateli NRF na mocy przepisu art. 17 konwencji haskiej z dnia 1 marca 1954 r. dotyczącej procedury cywilnej. Odpis tego postanowienia doręczono pozwanemu w dniu 24 stycznia 1972 r., a w dniu 1 lutego 1972 r. pozwany nadał na poczcie zażalenie na powyższe postanowienie, w którym wyraził zdanie, że zwolnienie z mocy cyt. konwencji obejmuje obywateli, osoby fizyczne, a nie osoby prawne.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:W przepisach normujących instytucję kaucji aktorycznej (art. 1119-1128 k.p.c.) nie przewidziano zażalenia na postanowienie nie uwzględniające żądania pozwanego, by powód złożył taką kaucję. Wobec tego - zgodnie z art. 13 § 2 k.p.c. - odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy o procesie dotyczące zażalenia. Otóż tego rodzaju postanowienie nie kończy postępowania w sprawie w znaczeniu wymienionym w art. 394 § 1 k.p.c., gdyż nie zamyka ono stronom drogi do uzyskania wyroku. Nie da się też tego rodzaju postępowania zaliczyć do wymienionych w pkt 2 lub w pkt 9 § 1 art. 394 k.p.c. Nie dotyczy ono bowiem ani kosztów sądowych, ani zwrotu kosztów procesu orzeczonego w orzeczeniu kończącym sprawę w instancji zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c. Wynika z tego, że na omawianego rodzaju postanowienie nie przysługuje zażalenie.Dlatego też Sąd Najwyższy zażalenie pozwanego odrzucił z mocy art. 397 § 1 i 2 w związku z art. 375 zdanie 1 k.p.c.Zażalenie pozwanego podlegałoby również odrzuceniu, gdyby było dopuszczalne, a mianowicie z przyczyny spóźnionego jego wniesienia. Wobec doręczenia pozwanemu odpisu zaskarżonego postanowienia w dniu 24 stycznia 1972 r. (w poniedziałek), przewidziany w art. 394 § 2 k.p.c. tygodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął w następny poniedziałek (art. 165 § 1 k.p.c. w związku z art. 112 k.c.), tj. w dniu 31 stycznia 1972 r. Wniesienie zażalenia następnego dnia przez nadanie na poczcie (art. 165 § 2 k.p.c.) było już spóźnione.W końcu należy nadmienić, że zażalenie byłoby nieuzasadnione. Przy założeniu, że argumentacja pozwanego była prawidłowa, pozwany nie mógłby żądać złożenia kaucji, gdyż w art. 1120 k.p.c. również jest mowa tylko o obywatelach. W istocie uwzględnione przez Sąd Wojewódzki zwolnienie od obowiązku złożenia kaucji tym bardziej dotyczy osób prawnych, gdyż osoby takie z reguły są bardziej wypłacalne niż obywatele.