I CR 175/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Dąbrowski (sprawozdawca). Sędziowie: R. Czarnecki, K. Olejniczak.SentencjaSąd Najwyższy, po rozpoznaniu sprawy z powództwa Spółdzielni Pracy Farmaceutyczno-Chemicznej w P. przeciwko Centrali Zaopatrzenia i Zbytu Przemysłu Prywatnego - Oddział w P. o 113.404 zł na skutek rewizji pozwanej od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 14 grudnia 1971 r., uchylił zaskarżony wyrok w części zasądzającej ponad kwotę 37.070 zł oraz w części orzekającej o kosztach procesu (pkt III i IV) i w uchylonym zakresie przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia o kosztach postępowania rewizyjnego.Uzasadnienie faktyczneW pozwie wniesionym w dniu 29.I.1971 r. Spółdzielnia Pracy Farmaceutyczno-Chemiczna w P. domagała się zasądzenia od pozwanej Centrali Zaopatrzenia i Zbytu Przemysłu Prywatnego w P. kwoty 250.016 zł, twierdząc, że tyle właśnie nadpłaciła pozwanej w wyniku realizacji umów o dostawy. Do protokołu rozprawy z dnia 30.XI.1971 r. powódka ograniczyła roszczenie do kwoty 113.404 zł z odsetkami.Zaskarżonym wyrokiem Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanej Centrali na rzecz powodowej Spółdzielni ostatnio wymienioną kwotę z 8% od dnia 9.III.1971 r., a w pozostałym zakresie postępowanie umorzył.W uzasadnieniu wyroku ustalił i wskazał, iż strony zawarły dwie umowy. Według umowy z dnia 24.VI.1969 r. pozwana miała dostarczyć powódce 500.000 słoików do kremu po 1,50 zł i 20.000 słoików do kremu po 2,10 zł. W drugiej umowie, z dnia 14.I.1970 r. pozwana zobowiązała się dostarczyć powódce 40.000 puszek po 2,50 zł. Do zawarcia obu umów doszło w wyniku przetargu ogłoszonego przez powódkę.W obu umowach zaznaczono, że bezpośrednim wykonawcą dostaw z ramienia pozwanej jest Urszula B. W toku realizacji umów Urszula B. zwróciła się do Wojewódzkiej Komisji Cen (WKC) w Z. o ustalenie ceny na słoiki i puszki będące przedmiotem umów. WKC w Z. w maju 1970 r. ustaliła ceny niższe, niż to strony uzgodniły w umowach. Różnica wynosiła kwotę dochodzoną pozwem. Powyższe decyzje WKC nie zakończyły postępowania administracyjnego dotyczącego zatwierdzenia cen. W wyniku ich zaskarżenia doszło do ponownego orzekania w przedmiocie cen i w lipcu 1971 r. wydane zostały korzystniejsze dla pozwanej decyzje, wobec czego powódka ograniczyła swe roszczenie do zasądzonej zaskarżonym wyrokiem kwoty 113.404 zł.Sąd stwierdził, iż ustalenie cen zamówionych przez powódkę artykułów na wniosek wykonawcy należało do właściwej WKC. Skoro właściwy organ państwowy ustalił cenę, to według art. 537 § 2 k.c. pozwana jest zobowiązana zwrócić powódce pobraną różnicę w kwocie 113.404 zł. Zapłata ceny przez powódkę następowała ratami, począwszy od 28.V.1969 r. do 21.IV.1970 r. Sąd jednak nie zastosował art. 541 k.c. w związku z art. 117 § 2 k.c., uznał bowiem, iż zachodzą przesłanki z § 3 art. 117 k.c.Uzasadnienie prawneRozpoznając sprawę na skutek rewizji pozwanej Centrali, która zaskarżyła wyrok w części uwzględniającej powództwo ponad kwotę 37.070 zł, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Strona pozwana bezskutecznie zwalcza w rewizji stanowisko Sądu Wojewódzkiego w kwestii braku podstaw do zastosowania przedawnienia z art. 541 k.c. w odniesieniu do roszczeń dotyczących wpłat za dostawy, uiszczonych wcześniej niż na rok przed datą wniesienia pozwu.Z właściwie bowiem rozumianej treści tego przepisu wynika, że w razie dokonania przez nabywcę wpłat za zamówione artykuły przed określeniem ich ceny przez właściwy organ państwowy o powstaniu roszczenia sprzedawcy o dopłatę różnicy ceny, jak również roszczenia kupującego o zwrot tej różnicy (art. 541 k.c.) decyduje wydanie przez wskazany organ decyzji w przedmiocie ustalenia ceny. Dopiero bowiem z ustaleniem ceny przez kompetentny organ można - w wyniku aktualnego z tą chwilą rozliczenia wcześniej dokonanych wpłat - mówić o zapłacie w całości lub części ceny obowiązującej, która uprzednio nie istniała.Pierwsza decyzja WKC w przedmiocie ustalenia ceny objętych wspomnianymi umowami słoików i puszek została wydana w dniu 21.V.1970 r. Pozew zaś w sprawie niniejszej został wniesiony przed upływem roku od tej daty. Sąd Wojewódzki zatem prawidłowo w ostatecznym wyniku uznał, iż dochodzone przez powódkę roszczenia nie uległy przedawnieniu.Rewizja jednak podlega uwzględnieniu. Strona pozwana bowiem przedstawiła przy piśmie procesowym z dnia 27.VI.1972 r. odpisy wydanych przez WKC w Z. już po wydaniu zaskarżonego wyroku nowych decyzji, uchylających decyzje poprzednie, a ustalających dla producenta korzystniejsze ceny wskazanych artykułów. Zachodzi w związku z tym potrzeba rozpatrzenia dochodzonych roszczeń z uwzględnieniem ostatnio wydanych przez WKC decyzji.Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy z mocy art. 388 § 1 k.p.c. orzekł jak w sentencji.