IV KZ 111/72

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia R. Kryże. Sędziowie: Z. Nyczaj (sprawozdawca), J. Pustelnik.Prokurator Prokuratury Generalnej: R. Wnękowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Jana T., Kazimierza C., Emila T. i Józefa T., skazanych z art. 158 § 1 k.k., po rozpoznaniu zażalenia skazanych na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 10 maja 1972 r., odmawiające wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Powiatowego w Żywcu z dnia 30 marca 1971 r., po wysłuchaniu wniosku prokuratora postanowił:1) zmienić zaskarżone postanowienie i uchylić orzeczenie o zasądzeniu kosztów postępowania na rzecz Skarbu Państwa oraz oskarżyciela posiłkowego,2) kosztami dotyczącymi postępowania o wznowienie obciążyć Skarb Państwa.Uzasadnienie faktyczne1. Wniosek o wznowienie postępowania opiera się w istocie na podstawie przewidzianej w art. 474 § 1 pkt 1 k.p.k., tj. na twierdzeniu, że świadkowie Mieczysław K. i Eugeniusz J., na których zeznaniach sądy oparły ustalenia wyroku skazującego, złożyli fałszywe zeznania. W takim zaś razie wznowienie postępowania może nastąpić tylko wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenie takie nie mogło zapaść z powodu przyczyn wymienionych w art. 11 lub 15 k.p.k. (art. 475 § 1 i 2 k.p.k.).Skoro wniosek o wznowienie postępowania ani nie wskazuje takiego wyroku (orzeczenia), ani o jego zapadnięciu nie wspomina, oddalenie wniosku o wznowienie z tego powodu jest słuszne.Ponadto sprawdzenie okoliczności powołanych we wniosku o wznowienie postępowania zgodnie ze wskazaniami zawartymi w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 25 lutego 1972 r. nie dało podstawy - jak to przekonująco uzasadnił Sąd Wojewódzki - do uznania, że zostały ujawnione nowe fakty lub dowody świadczące o tym, że oskarżeni zostali skazani niesłusznie.2. Sąd Wojewódzki bezpodstawnie zasądził od skazanych na rzecz Skarbu Państwa i oskarżyciela posiłkowego koszty postępowania.Wprawdzie przepis art. 546 k.p.k., na który powołał się Sąd Wojewódzki, stanowi, że w orzeczeniu kończącym postępowanie sąd zawsze określa, kto ponosi koszty postępowania, nie oznacza to jednak, iż w tym wypadku koszty te obciążają skazanych. W szczególności art. 542 k.p.k. wyraża zasadę, że jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, "wszelkie wydatki w toku postępowania karnego wykłada tymczasowo Skarb Państwa". Kiedy, od kogo i według jakich zasad sąd zasądza koszty postępowania, o tym decydują normy art. 547-558 k.p.k.Z treści wymienionych przepisów, jak również z przepisów o wznowieniu postępowania (art. 474-483 k.p.k.) nie wynika, by w wypadku oddalenia wniosku skazanego o wznowienie postępowania sąd miał obowiązek zasądzenia od tego skazanego na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania.Z treści przepisów art. 478 § 3, art. 479 § 1 i art. 480 oraz 88 k.p.k. wynika z kolei, że w postępowaniu o wznowienie postępowania na skutek wniosku skazanego oskarżyciel posiłkowy może brać udział jedynie w czynnościach sprawdzających. Uprawnienie to jednak nie czyni z oskarżyciela posiłkowego "strony wygrywającej sprawę" (art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w związku z art. 80 k.p.k.) w razie oddalenia wniosku skazanego, co w związku z uchwałą Sądu Najwyższego z dnia 10 września 1970 r. - VI KZP 20/70 (OSNKW 1970, nr 12, poz. 167) nie daje podstaw ani według przepisów kodeksu postępowania karnego, ani według przepisów kodeksu postępowania cywilnego do zasądzenia od skazanego na rzecz oskarżyciela posiłkowego kosztów zastępstwa adwokackiego.Z tych względów zachodziła potrzeba odpowiedniej zmiany zaskarżonego postanowienia.