VI KZP 21/73

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia S. Kotowski. Sędziowie: M. Budzianowski (sprawozdawca), A. Pyszkowski.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Tadeusza R., oskarżonego z art. 145 § 1 k.k., po rozpoznaniu przekazanego na podstawie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Bydgoszczy postanowieniem z dnia 14 maja 1973 r. zagadnienia prawnego:"Czy na orzeczenie (postanowienie lub zarządzenie) sądu w kwestii przyznania biegłemu wynagrodzenia przysługuje biegłemu zażalenie na podstawie art. 558 k.p.k.?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePoprzedni kodeks postępowania karnego - z 1928 r. (art. 448) - podobnie jak i przepis art. 554 § 2 k.p.k. z 1969 r. - zaliczając należności biegłych do kosztów postępowania stanowił w art. 449, że "na orzeczenie w przedmiocie kosztów służy zażalenie osobom, których prawa zostały naruszone, oraz oskarżycielowi publicznemu". Takie oznaczenie podmiotów uprawnionych do złożenia zażalenia nie budziło wątpliwości co do tego, że obejmowało ono szerszy krąg osób niż strony, a więc np. również biegłego.Treść przepisu art. 558 k.p.k. z 1969 r. ("na orzeczenie w przedmiocie kosztów postępowania przysługuje zażalenie, jeżeli nie wniesiono rewizji") wskazuje na odmienne od poprzedniego unormowanie tego zagadnienia. Z użytego bowiem zwrotu "przysługuje zażalenia, jeżeli nie wniesiono rewizji" wynika niedwuznacznie, że zażalenie przysługuje tylko stronie. Wskazuje na to wzmianka o rewizji, która przysługuje tylko stronom (art. 392 k.p.k.). Podobnie z treści art. 368 k.p.k. wynika, że na postanowienie o kosztach, co do których wyrok nie zawierał rozstrzygnięcia, zażalenie przysługuje tylko stronom. Jest to zresztą zgodne z ogólną zasadą, że do wnoszenia środków odwoławczych uprawnione są tylko strony (art. 374 § 1 k.p.k.).Odejście od tej zasady jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy ustawa to przewiduje, przyznając wyraźnie innym osobom uprawnienie do wniesienia środka odwoławczego - podobnie jak np. w art. 268, 281 § 2, art. 286 § 4 k.p.k. - lub gdy takie uprawnienie wyraźnie wynika z całości unormowania danego zagadnienia, jak np. w art. 247 § 2 k.p.k. co do stosowania kar porządkowych względem osób nie będącymi stronami.Brak w art. 558 k.p.k. wyraźnego przyznania biegłemu uprawnienia do wniesienia zażalenia, jak również brak podstaw do przyjęcia, że takie uprawnienie biegłego wynika z przepisów zawartych w rozdziale 58 tego kodeksu, nakazuje uznać, że na orzeczenie sądu co do przyznania wynagrodzenia biegłemu ustawodawca zażalenia dla tegoż biegłego nie przewidział.