II CR 427/71
WyrokIzba Cywilna1971-10-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wysokość zasądzonego zadośćuczynienia za krzywdę w postaci trwałego kalectwa małoletniego dziecka jest adekwatna do rozmiaru cierpień i utraty szans życiowych, a także czy zwrot kosztów leczenia obejmuje uzasadnione wydatki na odwiedziny rodziców w szpitalu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zasądzona kwota zadośćuczynienia nie odpowiada rozmiarom cierpień i kalectwa małoletniego powoda, zwłaszcza biorąc pod uwagę jego wiek i praktyczną utratę prawej ręki, która istotnie wpłynie na jego przyszłe szanse życiowe. W związku z tym, Sąd Najwyższy zasądził dodatkową kwotę. Ponadto, Sąd Najwyższy stwierdził, że zwrot kosztów leczenia, o którym mowa w art. 444 § 1 k.c., obejmuje nie tylko koszty leczenia sensu stricto, ale także uzasadnione wydatki związane z odwiedzinami chorego w szpitalu przez osoby bliskie, w tym rodziców, co jest szczególnie istotne w przypadku leczenia dziecka.Stan faktyczny
Małoletni powód doznał trwałego kalectwa prawej ręki na skutek niewłaściwego leczenia w szpitalu. Sąd Wojewódzki zasądził na jego rzecz zadośćuczynienie i zwrot części kosztów leczenia. Powodowie wnieśli rewizję, domagając się dalszego zadośćuczynienia i zwrotu pełnych kosztów leczenia, w tym kosztów odwiedzin rodziców w szpitalu. Sąd Najwyższy częściowo uwzględnił rewizję.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo o dalsze zadośćuczynienie, zasądzając dodatkową kwotę, uchylił wyrok w części oddalającej powództwo o zwrot kosztów leczenia i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, a w pozostałej części oddalił rewizję.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu sprawy z powództwa 1) mał. Jana B., 2) Mieczysława B. przeciwko 1) Skarbowi Państwa - Szpital Powiatowy w W., 2) Michałowi Z. o zapłatę, na skutek rewizji powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Olsztynie z dnia 1 lutego 1971 r. - 1. zmienił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo o dalsze zadośćuczynienie i zasądził solidarnie od pozwanych na rzecz małoletniego powoda Jana B. dalszą kwotę 10.000 zł z 8% od dnia 9.1X1969 r. do dnia zapłaty; 2. uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo o dalszą kwotę 8.940 zł, z odsetkami tytułem zwrotu kosztów leczenia i sprawę w tym zakresie przekazał Sądowi Wojewódzkiemu w Olsztynie do ponownego rozpoznania, 3. oddalił rewizję powodów w pozostałej części.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z 1.II.1971 r. Sąd Wojewódzki zasądził solidarnie od pozwanych Michała Ż. i Skarbu Państwa - Szpitala Powiatowego w W. na rzecz małoletniego powoda Jana B. kwotę 35.000 zł oraz na rzecz powoda Mieczysława B. kwotę 3.166 zł, ustalając odpowiedzialność pozwanych na przyszłość i oddalając powództw w pozostałej części.Sąd Wojewódzki ustalił, że małoletni powód został w dniu 3.V.1967 r. przewieziony do pozwanego Szpitala, gdzie rozpoznano u niego nadkłykciowe złamanie kości ramiennej prawej ze znacznym przemieszczeniem odłamów. Na skutek niewłaściwego leczenia, w szczególności zbyt późnego zareagowania na stwierdzony obrzęk dłoni i nie przetransportowanie powoda do szpitala specjalistycznego nastąpiła martwica ręki, powodująca trwałe; kalectwo w postaci bezużyteczności prawej ręki od stawu łokciowego aż do palców przy zupełnym zniesieniu uchwytu i ruchów kleszczowych prawej dłoni. Strona pozwana odpowiada więc za szkodę na mocy art. 417 k.c. Biorąc pod uwagę rozmiary kalectwa małoletniego powoda, Sąd Wojewódzki przyjął, że stosownym zadośćuczynieniem za wyrządzoną krzywdę w roszczeniu art. 445 § 1 k.c. będzie kwota 35.000 zł.O ile chodzi o poniesione wydatki na leczenie, Sąd Wojewódzki uznał je za uzasadnione do wysokości zasądzonej kwoty 3.166 zł.Uzasadnienie prawneRozpoznając rewizję strony powodowej od powyższego wyroku w części oddalającej dalsze powództwo, Sąd Najwyższy rozważył co następuje.Odnośnie wysokości zadośćuczynienia przewidzianego w art. 445 § 1 k.c. Sąd Najwyższy podzielił częściowo pogląd skarżącego, że zasądzona. kwota nie odpowiada rozmiarom cierpień i kalectwa powoda, zwłaszcza przy uwzględnieniu, że powód liczył w dacie zdarzenia zaledwie ok. 7 lat i praktyczna utrata prawej ręki będzie w istotny sposób rzutować na jego szanse i perspektywy życiowe. Biorąc powyższe pod uwagę oraz kierując się przeciętną praktyką sądową, Sąd Najwyższy uznał, że stosownym zadośćuczynieniem będzie kwota 45.000 zł i dlatego zasądził na rzecz powoda dalsze 10.000 zł.Słuszne są również zarzuty rewizji odnoszące się do zwrotu kosztów leczenia. W skład kosztów wynikłych z powodu uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia, o których mówi art. 444 § 1 k.c., wchodzą nie tylko koszty leczenia sensu stricte, lecz także wydatki związane z odwiedzinami chorego w szpitalu przez osoby bliskie. Odwiedziny te są niezbędne zarówno dla poprawy samopoczucia chorego i przyspieszenia w ten sposób- leczenia, jak i dla kontaktu rodziny z lekarzami w celu uzyskania informacji i wskazówek o zdrowiu chorego i jego potrzebach. Odnosi się to zwłaszcza do sytuacji, gdy poszkodowanym jest dziecko ł gdy chodzi o wizyty jego rodziców.W danej sprawie Sąd Wojewódzki uznał za usprawiedliwione jedynie wydatki związane z przywiezieniem i odwiezieniem chorego dziecka do szpitala (sanatorium) oraz z jedną wizytą w ciągu wielomiesięcznej choroby dziecka. Takie ograniczenie zwrotu poniesionych wydatków nie znajduje usprawiedliwienia w przepisach prawa, zwłaszcza że żądania powodów obejmowały 1-2 wizyty w ciągu miesiąca, co nie może być uważane za nadmierne.Trafnie również zarzuca się w rewizji, że słuszne w zasadzie wskazówki co do potrzeby korzystania przez osoby odwiedzające z najtańszych masowych środków komunikacji nie może prowadzić do zmuszania tych osób do korzystania ze środków najmniej dogodnych. Jeżeli więc miejscowość, w której mieszkają rodzice dziecka, posiada bardzo niedogodną komunikację kolejową, wymagającą przesiadania się i przyjazdu do miejsca przeznaczenia w porze nocnej, nie można uznać, że korzystanie przez nich z droższych lecz bezpośrednich dogodniejszych - przejazdów autobusowych nie uprawnia ich do zwrotu pełnych kosztów przejazdów. Ponieważ powyższych okoliczności Sąd Wojewódzki nie miał na: uwadze, przeto zaskarżony wyrok podlega uchyleniu w części oddalającej powództwo o kwotę 930 zł w celu przeprowadzenia właściwego rozliczenia z poniesionych przez powodów kosztów.Z tych przyczyn Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I CSK 389/10 2011-03-24Czy wysokość zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę doznaną przez zmarłe dziecko, którego roszczenie zostało nabyte przez spadkobierców w drodze wyjątku przewidzianego w art. 445 § 3 k.c., powinna być ustalana na podsta…
- II CSK 565/18 2019-12-18Czy małoletniemu wnukowi, który w chwili śmierci babci miał 2,5 roku, przysługuje zadośćuczynienie na podstawie art. 446 § 4 k.c. za doznaną krzywdę, a jeśli tak, to w jakiej wysokości?
- V CSK 493/14 2015-05-15Czy zadośćuczynienie przyznane na podstawie art. 446 § 4 k.c. powinno uwzględniać stopień bliskości osoby uprawnionej względem zmarłego, wiek uprawnionego, intensywność więzi, skalę bólu i cierpień oraz stopień negatywne…
- I PK 162/16 2017-05-18Czy roszczenie o zadośćuczynienie za krzywdę wynikającą z naruszenia dóbr osobistych, wywiedzione na podstawie art. 448 k.c., podlega szczególnemu terminowi przedawnienia przewidzianemu dla szkód na osobie małoletniego n…
- I CSK 384/07 2007-12-13Czy sąd drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 445 § 1 k.c. i art. 444 § 1 zd. 2 k.c. przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia i kosztów leczenia w sprawie o odszkodowanie za uszkodzenie splotu barkowego u małolet…
Powołane przepisy
art. 417 KCart. 445 § 1 KCart. 444 § 1 KC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.