VI KZP 31/71
UchwałaIzba Karna1971-10-13
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku, gdy sprawa o występek skarbowy zagrożony jedynie karą grzywny toczy się przed sądem na skutek żądania oskarżonego skazanego przez organ finansowy, można przekazać sprawę do uzupełnienia postępowania przygotowawczego organowi finansowemu, mimo że nowy kodeks postępowania karnego przewiduje zwrot akt prokuratorowi?Ratio decidendi
W sprawach o występki skarbowe zagrożone jedynie karą grzywny, do których należy występek z art. 77 § 1 ustawy karnej skarbowej, orzeka organ finansowy. Mimo że art. 344 § 1 k.p.k. stanowi o zwrocie akt prokuratorowi w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego, nie wyklucza to możliwości zwrotu sprawy organowi finansowemu, który prowadził dochodzenie w pierwszej instancji. Należy to uzasadnić tym, że prokurator nie posiada uprawnień nadzorczych w odniesieniu do dochodzeń prowadzonych przez organy finansowe.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Białymstoku przekazał Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne dotyczące możliwości uzupełnienia postępowania przygotowawczego przez organ finansowy w sprawie o występek skarbowy. Oskarżony został skazany przez organ finansowy, a następnie zażądał skierowania sprawy na drogę postępowania sądowego. Powstała wątpliwość, czy w świetle zmienionego art. 344 § 1 k.p.k. można przekazać sprawę do uzupełnienia organowi finansowemu, czy też należy ją zwrócić prokuratorowi.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na przekazane zagadnienie prawne.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Neumann. Sędziowie: L. Chmielewski (sprawozdawca), W. Sutkowski. Prokurator Prokuratury Generalnej: J. Pozorski. SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Zbigniewa M., oskarżonego z art. 77 pkt 1 u.k.s., po rozpoznaniu przekazanego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez Sąd Wojewódzki w Białymstoku postanowieniem z dnia 6 marca 1971 r. zagadnienia prawnego wymagającego zasadniczej wykładni ustawy: "Czy wobec zmienionej redakcji art. 344 § 1 k.p.k. w stosunku do dawnego przepisu art. 305 k.p.k. i braku wyraźnego przepisu na ten temat w ustawie karnej skarbowej można przekazać sprawę do uzupełnienia postępowania przygotowawczego Inspektoratowi Kontrolno-Rewizyjnemu przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w warunkach, gdy sprawa toczy się przed sądem na wskutek żądania skierowania na drogę postępowania sądowego, złożonego przez oskarżonego skazanego przez organ finansowy Rady Narodowej?"i po wysłuchaniu wniosku prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej. Uzasadnienie faktyczneW sprawach o występki skarbowe zagrożone jedynie karą grzywny, do których należy między innymi występek z art. 77 § 1 ustawy karnej skarbowej, orzeka - stosownie do art. 114 § 1 pkt 2 lit. b) i § 2 u.k.s. - organ finansowy. W postępowaniu sądowym w tych sprawach, toczącym się w związku z żądaniem przekazania ich na tę drogę, zastosowanie miały w okresie do dnia 1 stycznia 1970 r. przepisy art. 500-508 k.p.k. z 1928 r. (vide art. 219 § 1 u.k.s.). W razie konieczności uzupełnienia postępowania przygotowawczego sąd zwracał akta oskarżycielowi publicznemu (art. 305 k.p.k. z 1928 r.). W postępowaniu przed sądem w sprawach o przestępstwa skarbowe uprawnienia oskarżyciela przysługiwały również organowi finansowemu (art. 217 § 1 pkt 7 u.k.s., art. 503 k.p.k. z 1928 r.). Pod rządami nowego kodeksu postępowania karnego, który wszedł w życie w dniu 1 stycznia 1970 r., uzupełnienie postępowania przygotowawczego następuje przez przekazanie sprawy prokuratorowi (art. 344 § 1 k.p.k.). Ta odmienność w sformułowaniu obu przepisów nie prowadzi jednak do wniosku o niemożności zwrotu sprawy w celu uzupełnienia postępowania przygotowawczego oskarżycielowi publicznemu nie będącemu prokuratorem. Wynika to z zestawienia treści art. 344 § 1 k.p.k. z treścią powołanego przez art. 344 § 3 k.p.k. przepisu art. 300 k.p.k., stosownie do którego określonych czynności w stadium po uzupełnieniu postępowania przygotowawczego dokonywa oskarżyciel publiczny. Zawarte w art. 344 § 1 k.p.k. sformułowanie o zwrocie akt prokuratorowi znajduje uzasadnienie w jego nadrzędnej roli w postępowaniu przygotowawczym i w sprawowanym w tym postępowaniu nadzorze. Takich uprawnień jednak w odniesieniu do dochodzenia w sprawach należących do właściwości finansowych organów prokurator nie posiada, mimo że ustawa karna skarbowa zastrzega dla niego podejmowanie pewnych decyzji (np. art. 155 § 3, 158 § 3, 160 § 3, 167 § 1, 174 u.k.s.). Dodać należy, że również przy unormowaniu zawartym w art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 22 grudnia 1969 r. o utrzymaniu w mocy na okres przejściowy (tj. od dnia 1 stycznia 1970 r. do dnia wejścia w życie nowej ustawy karnej skarbowej) niektórych dotychczasowych przepisów prawa karnego (Dz. U. Nr 37, poz. 311) przysługują organowi finansowemu uprawnienia oskarżyciela publicznego (art. 217 § 1, § 2 u.k.s.). W tych warunkach i mając przy tym na względzie, że podlegające uzupełnieniu dochodzenie w sprawach o przestępstwo skarbowe należące do właściwości organu finansowego prowadził wyłącznie ten organ, należało uznać, że również uzupełnienie tego dochodzenia w postępowaniu sądowym na skutek żądania skierowania sprawy na drogę sądową powinno być przeprowadzone przez organ finansowy, a nie przez nie związanego z tym dochodzeniem prokuratora.
Powiązane orzeczenia
- V KRN 14/82 1982-04-26Czy organ finansowy, występujący jako oskarżyciel publiczny w sprawie o przestępstwo skarbowe, jest uprawniony do samodzielnego wniesienia środka odwoławczego od orzeczenia sądu pierwszej instancji, niezależnie od udział…
- IV KK 238/17 2018-01-17Czy sąd odwoławczy prawidłowo umorzył postępowanie karne skarbowe z powodu braku skargi uprawnionego oskarżyciela, mimo że akt oskarżenia został wniesiony przed wejściem w życie nowelizacji Kodeksu postępowania karnego z…
- V KK 180/17 2018-01-10Czy w sprawach o przestępstwa skarbowe, w których postępowanie przygotowawcze było prowadzone w formie dochodzenia, a prokurator przedłużył jego czas trwania, finansowy organ postępowania przygotowawczego był uprawniony…
- II KK 96/22 2022-03-31Czy wyrok nakazowy w sprawie o przestępstwo skarbowe może zostać wydany, gdy akt oskarżenia został wniesiony przez organ postępowania przygotowawczego, który nie był do tego uprawniony z uwagi na nadzór prokuratora nad d…
- V KK 466/24 2025-04-23Czy zatwierdzenie przez prokuratora postanowienia o zastosowaniu postępowania w stosunku do nieobecnych, wydanego przez finansowy organ postępowania przygotowawczego, stanowi objęcie nadzorem dochodzenia w rozumieniu Kod…
Powołane przepisy
art. 77 pkt 1art. 390 § 1 KPKart. 344 § 1 KPKart. 305 KPKart. 77 § 1art. 114 § 1 pkt 2art. 500art. 219 § 1art. 217 § 1 pkt 7art. 503 KPKart. 344 § 3 KPKart. 300 KPK
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 29.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności.