Wp 5/72
PostanowienieIzba Wojskowa1972-07-04
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nowe fakty lub dowody, które jedynie stwarzają przypuszczenie niewinności skazanego lub uzasadnione prawdopodobieństwo uniewinnienia, stanowią podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 474 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że dla wznowienia postępowania na podstawie art. 474 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. z powodu ujawnienia nowych faktów lub dowodów, wymagane jest, aby te nowe okoliczności nie tylko stwarzały przypuszczenie niewinności skazanego, ale stanowiły podstawę do graniczącego z pewnością wniosku o błędności wyroku. Brak jest podstaw do wznowienia, jeśli nowe fakty lub dowody nie mogą spowodować zmiany prawomocnego orzeczenia w sposób określony w tym przepisie.Stan faktyczny
Obrońca Józefa Z., skazanego prawomocnie za przestępstwo polegające na dopuszczeniu do prowadzenia pojazdu wojskowego przez nietrzeźwego kierowcę, złożył wniosek o wznowienie postępowania. Twierdził, że dowód w postaci rozkazu wyjazdu, stanowiący podstawę faktyczną skazania, został wypełniony niezgodnie z zamierzeniem dowódcy lub sfałszowany, a skazany nie był już dysponentem pojazdu w dniu wypadku. Sąd Najwyższy rozpoznał ten wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o wznowienie postępowania w sprawie Józefa Z.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia płk A. Porzecki. Sędziowie: płk W. Sieracki (sprawozdawca), ppłk C. Bakalarski.Prokurator Naczelnej Prokuratury Wojskowej: kpt. W. Kubala.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Józefa Z., skazanego prawomocnie za przestępstwo określone w art. 327 § 1 i art. 146 k.k., po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 1972 r. wniosku obrońcy o wznowienie w tej sprawie postępowania zakończonego wyrokiem Izby Wojskowej Sądu Najwyższego z dnia 30 kwietnia 1971 r., po wysłuchaniu prokuratora wnoszącego o nieuwzględnienie tego wniosku, na podstawie art. 592 k.p.k.nie uwzględnił wniosku o wznowienie postępowania w sprawie Józefa Z.Uzasadnienie faktyczne(...) Wyrokiem Sądu Pomorskiego Okręgu Wojskowego w Bydgoszczy z dnia 27 lutego 1971 r. Józef Z. został skazany za przestępstwo określone w art. 327 § 1 w zbiegu z art. 146 k.k. na karę 2 lat aresztu wojskowego z warunkowym zawieszeniem wykonania tej kary na okres próby wynoszący 2 lata oraz karę dodatkową obniżenia stopnia wojskowego za to, że w nocy w dniu z 4 na 5 lipca 1972 r. w N., będąc w służbie jako dysponent samochodu marki "Star 25", należącego do Wojskowego Ośrodka Szkolenia Operatorów i Mechaników Służby Inżynieryjno-Budowlanej w N., wprawił się w stan niezdolności do pełnienia obowiązków służbowych przez to, że spożył nadmierną ilość alkoholu, doprowadzając się do stanu nietrzeźwości, a ponadto wbrew szczególnemu obowiązkowi, wynikającemu głównie z rozdziału drugiego zarządzenia nr 25 Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 kwietnia 1961 r. w sprawie przewozu osób i ładunków transportem samochodowym oraz o obowiązkach kierowców i użytkowników wojskowych pojazdów mechanicznych, dopuścił do prowadzenia wspomnianego pojazdu mechanicznego (w którym przebywało przeszło 20 osób) przez Stanisława P. znajdującego się w stanie nietrzeźwości.Powołany wyrok został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Najwyższego - Izba Wojskowa z dnia 30 kwietnia 1971 r.Obrońca skazanego złożył wniosek o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem w sprawie Józefa Z. W uzasadnieniu tego wniosku wnioskodawca wywodzi, że "(...) rozkaz wyjazdu, stanowiący główny element podstawy faktycznej ukarania skazanego Józefa Z., został po wypadku wypełniony przez kogoś niezgodnie z zamierzeniem dowódcy jednostki wojskowej w najbardziej istotnym punkcie, względnie nawet sfałszowany w tej części tak, aby wynikało, że pełnienie obowiązków dysponenta przez skazanego Józefa Z. zostało tym rozkazem rozciągnięte na dramatyczny dzień wypadku, tj. na dzień 5 lipca 1970 r., podczas gdy skazany zgodnie z wolą dowódcy wyrażoną w oryginalnym brzmieniu przedmiotowego rozkazu zakończył pełnienie swej funkcji dysponenta z upływem dnia 4 lipca 1970 r." i że z okoliczności ujawnionych po uprawomocnieniu się wyroku w sprawie Józefa Z. wynika, iż "(...) w czasie wypadku, tj. rano dnia 5 lipca 1970 r., nie był on dysponentem pojazdu ani formalnie, ani faktycznie" (cyt. z wniosku obrońcy).Uzasadnienie prawnePo wysłuchaniu wiceprokuratora Naczelnej Prokuratury Wojskowej, wnoszącego o nieuwzględnienie wniosku obrońcy, Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosek o wznowienie prawomocnie zakończonego postępowania sądowego w sprawie Józefa Z. nie zasługuje na uwzględnienie. Z treści złożonego wniosku wynika, że podstawą prawną wznowienia postępowania sądowego w tej sprawie powinien być - zdaniem wnioskodawcy - przepis art. 474 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. Wnioskodawca bowiem twierdzi, że skazany w dniu 5 lipca 1970 r. nie był już dysponentem samochodu wojskowego, a dowód w postaci tzw. rozkazu wyjazdu, stwierdzający odmienny stan rzeczy, "(...) został po wypadku wypełniony przez kogoś niezgodnie z zamierzeniem dowódcy jednostki wojskowej, względnie nawet sfałszowany w najbardziej istotnym punkcie" (cyt. z wniosku obrońcy). W związku z tym stwierdzić należy, że do wznowienia - na podstawie art. 474 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. - prawomocnie zakończonego postępowania sądowego z powodu ujawnienia nowych faktów lub dowodów nie znanych przedtem sądowi wymaga się, aby te nowe fakty lub dowody stwarzały nie tylko przypuszczenie ewentualnej niewinności skazanego, lecz stanowiły podstawę do graniczącego z pewnością wniosku o błędności wyroku lub co najmniej podstawę uzasadnionego prawdopodobieństwa albo uniewinnienia osoby skazanej po wznowieniu postępowania sądowego, albo też skazania jej za przestępstwo o łagodniejszej sankcji karnej. Przedstawiony pogląd wynika z istoty użytego w przepisie art. 474 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. sformułowania: "(...) nowe fakty lub dowody (...) wskazujące na to, że (...)". Jeżeli nowe fakty lub dowody nie mogą - w świetle innych dowodów przeprowadzonych w postępowaniu sądowym - spowodować zmiany prawomocnego orzeczenia w sposób w art. 474 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k. określony, to w takiej sytuacji brak jest podstaw do wznowienia prawomocnie zakończonego postępowania sądowego na podstawie powołanego przepisu.
Powiązane orzeczenia
- II KZ 30/82 1982-05-03Czy nowe dowody, które nie zostały przeprowadzone przez sąd, ale zostały zgłoszone w toku postępowania rewizyjnego, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 474 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k.?
- IV KO 116/22 2023-03-28Czy nowe fakty lub dowody ujawnione po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego, które mogą sugerować niewinność skazanego lub popełnienie przez niego łagodniejszego przestępstwa, uzasadniają wznowienie postępowania…
- II KZ 20/82 1982-05-03Czy ujawnienie się nowych dowodów, które nie zostały przeprowadzone przez sąd w toku postępowania, ale były zgłoszone w rewizji, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 474 § 1 pkt 2 lit. a k.…
- I KZ 3/76 1976-02-14Czy nowe fakty lub dowody, które nie były znane sądowi pierwszej instancji ani sądowi odwoławczemu przed wydaniem prawomocnego orzeczenia, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania karnego na podstawie art. 474 §…
- V KO 51/23 2023-10-12Czy nowe dowody lub fakty ujawnione po prawomocnym zakończeniu postępowania karnego, które nie były znane sądom ani stronom w toku postępowania, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 1…
Powołane przepisy
art. 327 § 1art. 146 KKart. 592 KPKart. 474 § 1 pkt 2§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Sąd Najwyższy, repozytorium https://repozytorium2.sn.pl, pozyskano 28.10.2026. Treść przetworzona przez legal-ai.pl (konwersja tekstu, podział na fragmenty, analiza AI, powiązania z innymi danymi); Sąd Najwyższy nie zatwierdza tych materiałów ani nie ponosi za nie odpowiedzialności.