II CZ 6/69
PostanowienieIzba Cywilna1969-02-26
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zabezpieczenie dowodu w postaci ekspertyzy sądowo-lekarskiej, mający na celu ustalenie prawidłowości przeprowadzonych zabiegów medycznych i potencjalnego uzasadnienia roszczenia odszkodowawczego, może być uwzględniony na podstawie art. 310 i 312 k.p.c. w sytuacji braku obawy, że przeprowadzenie dowodu w normalnym trybie postępowania stanie się niewykonalne lub zbyt utrudnione?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że instytucja zabezpieczenia dowodów na podstawie art. 310 i nast. k.p.c. nie może służyć przyszłemu powodowi do upewnienia się co do szans mającego się wytoczyć procesu. W szczególności nie można żądać w tym trybie przeprowadzenia ekspertyzy sądowo-lekarskiej celem ustalenia, czy dokonane zabiegi lekarskie były prawidłowe i czy mogłyby uzasadnić roszczenie odszkodowawcze, jeśli nie zachodzi obawa, że przeprowadzenie dowodu w normalnym trybie stanie się niewykonalne lub zbyt utrudnione. Brak jest podstaw do przyjęcia, że przeprowadzenie ekspertyzy opartej na dokumentacji medycznej i oględzinach sądowo-lekarskich stałoby się niewykonalne lub utrudnione z upływem czasu.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni zamierzała wytoczyć powództwo o odszkodowanie przeciwko Skarbowi Państwa (organom służby zdrowia) i wniosła o zabezpieczenie dowodu w postaci ekspertyzy sądowo-lekarskiej. Celem ekspertyzy było ustalenie, czy przeprowadzone u niej operacje medyczne były potrzebne i wykonane prawidłowo. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek, uznając, że nie zachodzą przesłanki do zabezpieczenia dowodu, a wnioskodawczyni może przeprowadzić dowód w normalnym trybie procesu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Wojewódzkiego, uznając je za prawidłowe.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia F. Wesely. Sędziowie: J. Przybylski, Z. Wasilkowska (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Leontyny F. przeciwko 1) Skarbowi Państwa - Okręgowy Szpital Wojskowy w W. i 2) Skarbowi Państwa - Miejski Szpital w W. o zabezpieczenie dowodów, na skutek zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Wojewódzkiego we Wrocławiu z dnia 15 listopada 1968 r.,zażalenie oddalił.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 15.XI.1968 r. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek Leontyny F. o zabezpieczenie dowodów.Sąd Wojewódzki stwierdził, że wnioskodawczyni, zamierzając wytoczyć powództwo przeciwko Skarbowi Państwa (organom służby zdrowia) o odszkodowanie, domaga się dopuszczenia - w trybie zabezpieczenia dowodów - dowodu z ekspertyzy sądowo-lekarskiej dla ustalenia, czy potrzebne były przeprowadzone u niej operacje: wycięcia woreczka żółciowego w 1960 r., otwarcia jamy brzusznej w 1965 r. i choledochoduodenostomii w 1965 r. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego nie chodzi w danym wypadku o zabezpieczenie dowodu, o jakim mowa w art. 310 i 312 k.p.c., a ponadto nie zachodzi obawa, że przeprowadzenie dowodu stanie się niewykonalne lub zbyt utrudnione. Wnioskodawczyni będzie mogła przeprowadzić bez trudu dowód co do swego stanu zdrowia w przyszłym procesie, jeżeli go wytoczy. Nawet jeśli wnioskodawczyni nie poniosła dotychczas żadnej szkody z powodu dokonanych zabiegów lekarskich, może już obecnie wytoczyć powództwo o ustalenie odpowiedzialności pozwanych na zasadzie art. 189 k.p.c., jeżeli jest zdania, że zabiegi te zostały przeprowadzone niezgodnie ze sztuką lekarską.Uzasadnienie prawneRozpoznając zażalenie na powyższe postanowienie wniesione przez wnioskodawczynię, Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zgodnie z art. 310 k.p.c. zabezpieczenie dowodu może nastąpić wówczas, gdy zachodzi obawa, że jego przeprowadzenie stanie się niewykonalne lub zbyt utrudnione albo gdy z innych przyczyn zachodzi potrzeba stwierdzenia istniejącego stanu rzeczy.Sąd Wojewódzki prawidłowo przyjął, że w danej sprawie nie zachodzą przesłanki, od których ustawa procesowa uzależnia zabezpieczenie dowodu.Zabiegi operacyjne, na które powołuje się wnioskodawczyni, zostały dokonane w latach 1960-1965, przy czym nie chodzi o ustalenie doraźnych skutków tych zabiegów, które z upływem czasu mogłyby zaniknąć. Brak więc wskutek tego podstaw do przyjęcia, żeby przeprowadzenie ekspertyzy sądowo-lekarskiej w normalnym trybie postępowania dowodowego stało się niewykonalne lub utrudnione. Ekspertyza taka będzie się opierać na istniejącej dokumentacji lekarskiej (historia choroby, protokoły operacji) i oględzinach sądowo-lekarskich, wnioskodawczyni zaś nie twierdzi, by zachodziła obawa utraty tej dokumentacji lub trudności w późniejszym badaniu samej wnioskodawczyni.Nie zachodzi również ostatnia przesłanka, od której art. 310 k.p.c. uzależnia zabezpieczenie dowodu, tj. potrzeba stwierdzenia istniejącego stanu rzeczy, w szczególności stanu zdrowia wnioskodawczyni. Jak już bowiem wspomniano, nic nie wskazuje na to, żeby stan zdrowia wnioskodawczyni uległ takim przejściowym zakłóceniom, których stwierdzenie w późniejszym procesie o odszkodowanie stałoby się niemożliwe.W zażaleniu wnioskodawczyni podnosi, że ma ona interes prawny w żądaniu przeprowadzenia dowodu przed procesem, w razie bowiem negatywnego wyniku tego dowodu zaoszczędzi sobie kosztów wytaczania i prowadzenia procesu. Taka jednak wykładnia art. 310 k.p.c. jest niedopuszczalna.Instytucja zabezpieczenia dowodów, o jakiej mowa w art. 310 i nast. k.p.c., nie może służyć temu, żeby przyszły powód miał w ten sposób upewnić się co do szans mającego się wytoczyć procesu. W szczególności nie można żądać w trybie art. 310 k.p.c. przeprowadzenia ekspertyzy sądowo-lekarskiej celem ustalenia, czy dokonane zabiegi lekarskie były prawidłowe i czy mogłyby one uzasadnić roszczenie odszkodowawcze.W tych warunkach, gdy nadto wniosek o zabezpieczenie dowodu nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa procesowego, postanowienie Sądu Wojewódzkiego należy uznać za prawidłowe, a zażalenie oddalić.
Powiązane orzeczenia
- II CSK 712/10 2011-09-15Czy sąd drugiej instancji prawidłowo oddalił wniosek dowodowy powoda o dopuszczenie dowodu z prywatnej opinii biegłego jako dokumentu prywatnego oraz o przesłuchanie autora tej opinii w charakterze świadka w sprawie o od…
- II CSK 643/09 2010-05-21Czy dokumentacja medyczna, która nie spełnia wymogów formalnych dokumentu prywatnego, może stanowić środek dowodowy w postępowaniu cywilnym, a w szczególności, czy może być podstawą ustaleń faktycznych dotyczących przebi…
- III SPP 78/05 2005-05-12Czy wniosek strony o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego na podstawie dołączonej do apelacji dokumentacji medycznej, złożony po upływie czterech miesięcy od daty wpływu apelacji, usprawiedliwia skargę na naruszenie…
- IV CSK 514/16 2017-06-28Czy nieważność postępowania z powodu nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony, która przedstawiła zaświadczenie lekarskie uniemożliwiające jej stawiennictwo, stanowi podstawę do uchylenia wyroku sądu drugiej inst…
- IV CSK 737/15 2016-09-07Czy sąd drugiej instancji prawidłowo ocenił znaczenie dowodu z opinii biegłego sporządzonej w innym postępowaniu, gdy opinia ta zawierała wnioski sprzeczne z opinią biegłego dopuszczonego w danej sprawie, a sąd nie podją…
Powołane przepisy
art. 310art. 189 KPCart. 310 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.