VI KZP 54/68

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski.Sędziowie: A. Kafarski (sprawozdawca), F. Karolus (sprawozdawca), I. Kazimierczak, Z. Neumann, R. Staszkiewicz, J. Zembaty.Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Romana S., oskarżonego z art. 259 k.k., po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki w Białymstoku postanowieniem z dnia 14 grudnia 1968 r., a przekazanej następnie przez Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 5 marca 1969 r. powiększonemu składowi tego Sądu, kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy sędzia orzekający w sprawie i wypowiadający się w przedmiocie winy również w stosunku do współoskarżonego, którego sprawa została wyłączona, może następnie orzekać co do tego współoskarżonego, czy też ulega wyłączeniu z mocy prawa w sprawie w części wyłączonej?"po wysłuchaniu wniosku prokuratora, na podstawie art. 390 k.p.k. i art. 30 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o Sądzie Najwyższym (Dz. U. Nr 11, poz. 54)uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePytanie przekazane pod rozpoznanie składu powiększonego Sądu Najwyższego nie mówi wyraźnie o tym, że w sytuacji w nim przedstawionej chodzi o wyłączenie sędziego na podstawie art. 34 § 1 k.p.k. Tę podstawę prawną wymienia jednak wyraźnie uzasadnienie pytania. Przedstawioną zatem do rozpoznania kwestię należy rozumieć w ten sposób, że chodzi o rozstrzygnięcie, czy przy istnieniu okoliczności wskazanych w pytaniu sędzia ulega wyłączeniu na podstawie art. 34 § 1 k.p.k.Z zestawienia treści pytania z artykułem 34 § 1 k.p.k. wynika, że sytuacja, o której mowa w pytaniu, nie odpowiada żadnej z przyczyn wyłączenia sędziego wymienionych pod literami a) - h) cytowanego przepisu. Wyłączenie zatem sędziego w sytuacji określonej w pytaniu na podstawie art. 34 § 1 k.p.k. byłoby dopuszczalne jedynie wtedy, gdyby w tym wypadku wolno było posłużyć się analogią. Art. 34 § 1 k.p.k. wylicza jednak wyczerpująco przyczyny wyłączenia sędziego i rozszerzanie ich jest niedopuszczalne. Przemawia za tym w szczególności okoliczność, że z rozpoznaniem sprawy przez sędziego ulegającego wyłączeniu na podstawie art. 34 § 1 k.p.k. ustawa łączy nieważność, a więc najostrzejszą sankcję procesową (art. 377 lit. b) k.p.k.).W konsekwencji należy więc dojść do wniosku, że sędzia, który orzekał w sprawie i wypowiedział się co do winy współoskarżonego, którego sprawa została wyłączona, nie podlega wyłączeniu na podstawie art. 34 § 1 k.p.k. od rozpoznania sprawy tego współoskarżonego.Na marginesie rozpatrywanej kwestii trzeba nadmienić, że w przedstawionej wyżej sytuacji mogłoby wchodzić w grę wyłączenie sędziego na podstawie art. 37 k.p.k., jeśliby między nim a współoskarżonym, którego sprawę wyłączono, doszło - przy rozpoznawaniu wyłączonej sprawy współoskarżonych - do powstania stosunku osobistego tego rodzaju, że mógłby on wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego.