VI KZP 39/68

UchwałaIzba Karna1969-08-05

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sędzia, który sporządził urzędowe zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, skutkujące wszczęciem postępowania karnego i wniesieniem aktu oskarżenia, podlega wyłączeniu od udziału w rozpoznawaniu tej sprawy na podstawie art. 34 § 1 k.p.k.?
Ratio decidendi
Sędzia, który w związku z rozpoznawaną sprawą sporządził zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, w wyniku czego prokurator wniósł akt oskarżenia, nie podlega wyłączeniu na podstawie art. 34 § 1 k.p.k. od brania udziału w prowadzeniu tej sprawy. Przepisy te wyraźnie wyliczają przyczyny wyłączenia sędziego, a rozszerzanie ich w drodze analogii jest niedopuszczalne, zwłaszcza że z rozpoznawaniem sprawy przez sędziego podlegającego wyłączeniu ustawa łączy nieważność postępowania.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Rzeszowie przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą wyłączenia sędziego. Sędzia ten sporządził urzędowe zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, co doprowadziło do wszczęcia postępowania karnego i wniesienia aktu oskarżenia przeciwko Augustynowi S. Sąd Wojewódzki pytał, czy w takiej sytuacji sędzia powinien zostać wyłączony od rozpoznawania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na postawione przez Sąd Wojewódzki pytanie prawne.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski.Sędziowie: F. Karolus, I. Kazimierczak (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Augustyna S., oskarżonego z art. 235 § 1 lit. b) i art. 246 k.k., po rozpoznaniu przedstawionej w trybie art. 390 § 1 k.p.k. (przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie postanowieniem z dnia 12 sierpnia 1968 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy sędzia, który zapiskiem urzędowym spowodował wszczęcie postępowania karnego i wniesienie aktu oskarżenia, ulega wyłączeniu od udziału w rozpoznawaniu wynikłej z powyższego zapisku urzędowego sprawy karnej?"po wysłuchaniu prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneUzasadnienie pytania postawionego przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie wyraźnie ogranicza zasięg wątpliwości do zagadnienia, czy w sytuacji w nim przedstawionej zachodzi podstawa do wyłączenia sędziego na zasadzie art. 34 § 1 lit. a) i f) k.p.k. Z zestawienia treści pytania z artykułem 34 § 1 k.p.k. wynika, że sytuacja sędziego, powstała wskutek sporządzenia przez niego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa (art. 229 § 2 k.p.k.), nie jest objęta żadnym z punktów art. 34 § 1 k.p.k., a nawet nie jest zbliżona do treści punktów e) i f) tegoż przepisu. Sam bowiem fakt spowodowania takim zawiadomieniem czynności prokuratora, a w następstwie postępowania karnego - nie jest równoznaczny z udziałem w sprawie w charakterze prokuratora ani też z prowadzeniem śledztwa lub dochodzenia.Ponadto art. 34 § 1 k.p.k. wyraźnie wylicza przyczyny wyłączenia sędziego, wobec czego rozszerzanie ich w drodze analogii jest niedopuszczalne. Przemawia za tym w szczególności to, że z rozpoznawaniem sprawy przez sędziego ulegającego wyłączeniu na podstawie art. 34 § 1 k.p.k. ustawa łączy nieważność, a więc najostrzejszą sankcję procesową art. 377 lit. b) k.p.k.).W konsekwencji należy dojść do wniosku, że sędzia, który w związku z rozpoznawaną sprawą sporządził zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, w wyniku czego prokurator wniósł akt oskarżenia, nie podlega wyłączeniu na podstawie art. 34 § 1 k.p.k. od brania udziału w prowadzeniu tej sprawy.Na marginesie rozpatrywanej kwestii trzeba nadmienić, że w przedstawionej wyżej sytuacji mogłoby wchodzić w grę wyłączenie sędziego na podstawie art. 37 k.p.k., jeśliby między nim a oskarżonym zachodził stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby on wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 235 § 1art. 246 KKart. 390 § 1 KPKart. 34 § 1art. 229 § 2 KPKart. 34 § 1 KPKart. 377art. 37 KPK§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.