VI KZP 39/68
UchwałaIzba Karna1969-08-05
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sędzia, który sporządził urzędowe zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, skutkujące wszczęciem postępowania karnego i wniesieniem aktu oskarżenia, podlega wyłączeniu od udziału w rozpoznawaniu tej sprawy na podstawie art. 34 § 1 k.p.k.?Ratio decidendi
Sędzia, który w związku z rozpoznawaną sprawą sporządził zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, w wyniku czego prokurator wniósł akt oskarżenia, nie podlega wyłączeniu na podstawie art. 34 § 1 k.p.k. od brania udziału w prowadzeniu tej sprawy. Przepisy te wyraźnie wyliczają przyczyny wyłączenia sędziego, a rozszerzanie ich w drodze analogii jest niedopuszczalne, zwłaszcza że z rozpoznawaniem sprawy przez sędziego podlegającego wyłączeniu ustawa łączy nieważność postępowania.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Rzeszowie przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą wyłączenia sędziego. Sędzia ten sporządził urzędowe zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, co doprowadziło do wszczęcia postępowania karnego i wniesienia aktu oskarżenia przeciwko Augustynowi S. Sąd Wojewódzki pytał, czy w takiej sytuacji sędzia powinien zostać wyłączony od rozpoznawania sprawy.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił udzielić odpowiedzi na postawione przez Sąd Wojewódzki pytanie prawne.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski.Sędziowie: F. Karolus, I. Kazimierczak (sprawozdawca).Prokurator Prokuratury Generalnej: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Augustyna S., oskarżonego z art. 235 § 1 lit. b) i art. 246 k.k., po rozpoznaniu przedstawionej w trybie art. 390 § 1 k.p.k. (przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie postanowieniem z dnia 12 sierpnia 1968 r. kwestii prawnej wymagającej zasadniczej wykładni ustawy:"Czy sędzia, który zapiskiem urzędowym spowodował wszczęcie postępowania karnego i wniesienie aktu oskarżenia, ulega wyłączeniu od udziału w rozpoznawaniu wynikłej z powyższego zapisku urzędowego sprawy karnej?"po wysłuchaniu prokuratorauchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneUzasadnienie pytania postawionego przez Sąd Wojewódzki w Rzeszowie wyraźnie ogranicza zasięg wątpliwości do zagadnienia, czy w sytuacji w nim przedstawionej zachodzi podstawa do wyłączenia sędziego na zasadzie art. 34 § 1 lit. a) i f) k.p.k. Z zestawienia treści pytania z artykułem 34 § 1 k.p.k. wynika, że sytuacja sędziego, powstała wskutek sporządzenia przez niego zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa (art. 229 § 2 k.p.k.), nie jest objęta żadnym z punktów art. 34 § 1 k.p.k., a nawet nie jest zbliżona do treści punktów e) i f) tegoż przepisu. Sam bowiem fakt spowodowania takim zawiadomieniem czynności prokuratora, a w następstwie postępowania karnego - nie jest równoznaczny z udziałem w sprawie w charakterze prokuratora ani też z prowadzeniem śledztwa lub dochodzenia.Ponadto art. 34 § 1 k.p.k. wyraźnie wylicza przyczyny wyłączenia sędziego, wobec czego rozszerzanie ich w drodze analogii jest niedopuszczalne. Przemawia za tym w szczególności to, że z rozpoznawaniem sprawy przez sędziego ulegającego wyłączeniu na podstawie art. 34 § 1 k.p.k. ustawa łączy nieważność, a więc najostrzejszą sankcję procesową art. 377 lit. b) k.p.k.).W konsekwencji należy dojść do wniosku, że sędzia, który w związku z rozpoznawaną sprawą sporządził zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa, w wyniku czego prokurator wniósł akt oskarżenia, nie podlega wyłączeniu na podstawie art. 34 § 1 k.p.k. od brania udziału w prowadzeniu tej sprawy.Na marginesie rozpatrywanej kwestii trzeba nadmienić, że w przedstawionej wyżej sytuacji mogłoby wchodzić w grę wyłączenie sędziego na podstawie art. 37 k.p.k., jeśliby między nim a oskarżonym zachodził stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby on wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego.
Powiązane orzeczenia
- VI KZP 54/68 1969-04-30Czy sędzia orzekający w sprawie i wypowiadający się co do winy współoskarżonego, którego sprawa została wyłączona, podlega wyłączeniu z mocy prawa w sprawie w części wyłączonej na podstawie art. 34 § 1 k.p.k.?
- VI KZP 55/66 1967-03-17Czy okoliczność, że sędzia brał udział w rozpoznaniu rewizji i wydaniu wyroku drugiej instancji, który następnie został uchylony przez Sąd Najwyższy w wyniku rewizji nadzwyczajnej, stanowi przyczynę wyłączenia tego sędzi…
- V KK 124/17 2017-07-26Czy sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia utrzymującego w mocy wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne w sprawie dotyczącej tego samego zdarzenia, jest wyłączony z mocy prawa od udziału w sprawie, w której…
- III KO 97/20 2020-12-04Czy sędzia powinien zostać wyłączony od udziału w sprawie o wznowienie postępowania, jeśli wcześniej orzekał w przedmiocie wniosku o wznowienie postępowania dotyczącego tych samych okoliczności faktycznych i prawnych?
- VI KZP 75/71 1972-05-18Czy sędzia, który brał udział w wydaniu postanowienia uchylonego przez sąd odwoławczy, jest wyłączony od udziału w sprawie na podstawie art. 30 § 1 pkt 7 k.p.k., jeśli uchylone postanowienie dotyczyło przekazania sprawy…
Powołane przepisy
art. 235 § 1art. 246 KKart. 390 § 1 KPKart. 34 § 1art. 229 § 2 KPKart. 34 § 1 KPKart. 377art. 37 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.