III CZP 83/69

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Pietrzykowski. Sędziowie: S. Gross (sprawozdawca), Z. Masłowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie ze skargi Franciszka O. na czynności komornika, po rozpoznaniu na posiedzeniu jawnym zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Łodzi postanowieniem z dnia 8 lipca 1969 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy na postanowienie sądu powiatowego oddalające skargę na czynność komornika w sprawie wykonania orzeczenia o zniesieniu współwłasności nieruchomości, które nie jest zaskarżalne na podstawie przepisu szczególnego w postępowaniu egzekucyjnym, przysługuje zażalenie na podstawie art. 394 § 1 k.p.c. w związku z art. 767 § 3 k.p.c. w wypadku, gdy jest to postanowienie kończące postępowanie egzekucyjne, i czy w związku z tym sąd powiatowy obowiązany jest z mocy art. 357 § 1 zdanie drugie k.p.c. uzasadnić postanowienie i doręczyć je stronie, która tego we właściwym terminie zażądała?"postanowił udzielić następującej odpowiedzi:Na postanowienie sądu powiatowego oddalające skargę na czynności komornika i kończące postępowanie egzekucyjne przysługuje zażalenie.Uzasadnienie faktyczneFranciszek O. wniósł w dniu 25.XI.1968 r. skargę na dokonanie w dniu 18 listopada 1968 r. czynności komornika Sądu Powiatowego dla pow. ł., których przedmiotem było wykonanie prawomocnego postanowienia Sądu Powiatowego w Łodzi z dnia 14 października 1967 r., wydanego w sprawie o zniesienie współwłasności nieruchomości rolnej położonej we wsi W., należącej do skarżącego oraz małżonków Jana i Anieli B.Sąd Powiatowy w Łodzi - po przeprowadzeniu rozprawy - postanowieniem z dnia 31 stycznia 1969 r. skargę na czynności komornika oddalił.W dniu 5 lutego 1969 r. pełnomocnik Franciszka O. zgłosił wniosek o sporządzenie uzasadnienia powyższego postanowienia i o doręczenie mu jego odpisu z uzasadnieniem.Postanowieniem z dnia 7 lutego 1969 r. Sąd Powiatowy odmówił sporządzenia uzasadnienia z tego powodu, że na postanowienie z dnia 31.I.1969 r. nie ma zażalenia.Wymienione ostatnio postanowienie zaskarżył pełnomocnik Franciszka O. zażaleniem, w toku rozpoznawania którego Sąd Wojewódzki w Łodzi na podstawie art. 391 § 1 w związku z art. 397 § 2 k.p.c. postanowił przedstawić Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia budzące jego zdaniem wątpliwości zagadnienia prawnego sformułowane w komparycji.Uzasadnienie prawneRozpoznając to zagadnienie, Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Stosownie do art. 767 § 3 k.p.c. na postanowienia sądu w postępowaniu egzekucyjnym przysługuje zażalenie w wypadkach w ustawie wskazanych.Porównując ten przepis z art. 520 § 1 dawnego k.p.c., który dopuszczał zażalenie w postępowaniu egzekucyjnym jedynie wtedy, gdy tak stanowiły przepisy o tym postępowaniu, należy stwierdzić, że obecnie obowiązujący kodeks, zgodnie zresztą z ogólną zasadą wyrażoną w art. 13 § 2, przewiduje dopuszczalność zażalenia - poza wypadkami wskazanymi w księdze drugiej - także w odniesieniu do takich postanowień zapadających w toku egzekucji, do których może mieć zastosowanie art. 394 k.p.c., normujący kwestię zażaleń na postanowienia sądu pierwszej instancji wydane w procesie.Dotyczy to również przepisu, że zażalenie przysługuje na postanowienie kończące postępowanie w sprawie.W odróżnieniu od dawnego k.p.c., który jako środek zaskarżenia orzeczeń kończących postępowanie w sprawie przewidywał z reguły rewizję (art. 369 § 1), nowy kodeks ogranicza rewizję do wyroków sądu pierwszej instancji (art. 367), w związku z czym postanowienia, które też kończą postępowanie, ulegają zaskarżeniu w drodze zażalenia.Przepis art. 767 § 3 obecnie obowiązującego kodeksu postępowania cywilnego nie zawiera żadnej normy, która by pozwalała wyłączyć od zaskarżenia zażaleniem postanowienia sądu kończące postępowanie egzekucyjne.W myśl art. 766 k.p.c. takie orzeczenia wydawane są obecnie również w formie postanowień. Gdyby więc ustawodawca, mając na uwadze treść art. 520 § 2 dawnego k.p.c. wyłączającego rewizję w postępowaniu egzekucyjnym, zamierzał podobne ograniczenie utrzymać w nowym stanie prawnym, to musiałby to wyraźnie zastrzec. Skoro zaś tego nie uczynił, to należy przyjąć, że w myśl art. 767 § 3 w związku z art. 394 k.p.c na postanowienia kończące postępowanie egzekucyjne przysługuje zażalenie.W konsekwencji sąd powiatowy obowiązany jest - stosownie do art. 357 § 1 zd. drugie k.p.c. uzasadnić takie postanowienie i doręczyć je stronie, która tego we właściwym terminie zażądała.Z tych zasad na przedstawione do rozstrzygnięcia zagadnienie prawne należało udzielić odpowiedzi sformułowanej w sentencji.