I PZ 40/70
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1970-08-29
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 49 k.p.c. w sytuacji, gdy sędzia, mając wątpliwości co do zdolności procesowej strony, zawiadomił o tym prokuratora w celu rozważenia ubezwłasnowolnienia?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że samo zawiadomienie prokuratora o wątpliwościach co do zdolności procesowej strony, w celu rozważenia jej ubezwłasnowolnienia, nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego na podstawie art. 49 k.p.c. Działanie sędziego w takiej sytuacji jest wypełnianiem jego obowiązków i nie może być interpretowane jako przejaw braku bezstronności, chyba że strona uprawdopodobni istnienie stosunku osobistego, który mógłby budzić wątpliwości co do jego bezstronności.Stan faktyczny
Powód wniósł o wyłączenie sędziego oraz o przekazanie sprawy innemu sądowi lub rozpoznanie jej w składzie trzech sędziów. Sąd Wojewódzki oddalił ten wniosek. Powód złożył zażalenie na postanowienie Sądu Wojewódzkiego. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił oddalić zażalenie powoda w części dotyczącej wyłączenia sędziego, a w pozostałej części je odrzucić.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia SN J. Tyszka (sprawozd.).Sędziowie SN: K. Zieliński, T. Kasiński.Protokolant: A. Kamińska.SentencjaSąd Najwyższy - Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych po rozpoznaniu w dniu 29 sierpnia 1970 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z powództwa Konstantego G. przeciwko Centralnemu Laboratorium w P. o zmianę opinii i zapłatę na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w P. z dnia 21 maja 1970 r.postanawia:zażalenie w części dotyczącej wyłączenia sędziego oddalić, a w pozostałej części odrzucić.Uzasadnienie faktyczneSąd Wojewódzki zaskarżonym postanowieniem oddalił wniosek powoda o wyłączenie sędziego w trybie art. 49 k.p.c. oraz o przekazanie sprawy innemu sądowi wojewódzkiemu, bądź rozpoznanie jej w składzie trzech sędziów zawodowych., uznając, że brak jest podstaw do uwzględnienia tego wniosku.Uzasadnienie prawneRozpoznając zażalenie powoda na powyższe postanowienie Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Poza przyczynami wyłączenia przewidzianymi w art. 48 k.p.c., które w danym przypadku nie wchodzą w rachubę - sędzia może być wyłączony na własne żądanie, bądź na wniosek strony tylko wówczas, gdy między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego (art. 49 k.p.c.).Z okoliczności sprawy nie wynika, aby żalący się chociażby uprawdopodobnił, że w danym przypadku zachodzi taka przyczyna wyłączenia. W szczególności nie przemawia za tym okoliczność, że sędzia, którego dotyczy wniosek, mając uzasadnioną wątpliwość co do zdolności procesowej powoda (świadectwa lekarskie), zawiadomił o tym prokuratora w celu rozważenia, czy w interesie powoda nie leży jego ubezwłasnowolnienie. W takim działaniu sędziego spełniającego swój obowiązek nie można upatrywać przejawu braku bezstronności.Z tych przyczyn zażalenie w części dotyczącej wyłączenia sędziego podlegało oddaleniu jako nieuzasadnione (art. 387 i 397 § 2 k.p.c.). W pozostałej części zażalenie podlegało odrzuceniu, albowiem na odmowę przekazania sprawy sądowi równorzędnemu (miejscowo niewłaściwemu) oraz na odmowę rozpoznania sprawy w składzie trzech sędziów zawodowych zażalenie nie przysługuje (art. 394, 372, 375 i 397 § 1 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I NO 46/19 2019-05-17Czy na podstawie art. 49 k.p.c. dopuszczalne jest sformułowanie przez stronę wniosku o wyłączenie sędziego z powołaniem się na okoliczności budzące uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności, jeżeli sędzia objęty wn…
- II PZ 15/66 1966-03-24Czy okoliczność sposobu prowadzenia postępowania dowodowego przez sędziego może stanowić podstawę do jego wyłączenia od rozpoznania sprawy?
- II DIZ 47/21 2021-06-24Czy istnieją podstawy do wyłączenia sędziego od udziału w sprawie ze względu na uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności?
- IV PZ 63/81 1981-11-19Czy stosunek osobisty między sędzią a przedstawicielem strony, który mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, uzasadnia wyłączenie sędziego na podstawie art. 49 k.p.c.?
- I CZ 31/11 2011-04-29Czy okoliczności wskazujące na subiektywne odczucia strony co do stronniczości sędziego, a także kwestionowanie prawidłowości prowadzenia zakończonych postępowań, stanowią podstawę do wyłączenia sędziego na podstawie art…
Powołane przepisy
art. 49 KPCart. 48 KPCart. 387art. 394§ 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.