I CZ 120/69
PostanowienieIzba Cywilna1969-12-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji wyznaczające sąd niższej instancji do rozpoznania sprawy jest dopuszczalne, mimo że art. 394 § 1 k.p.c. stanowi, że zażalenie przysługuje tylko na postanowienie sądu pierwszej instancji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że postanowienie wyznaczające sąd niższej instancji do rozpoznania sprawy, wydane przez sąd drugiej instancji działający jako sąd przełożony, a nie jako sąd drugiej instancji rozpoznający środek odwoławczy, podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia. Zasada ograniczająca dopuszczalność zaskarżenia orzeczeń w drodze zażaleń, wyrażona w art. 394 § 1 k.p.c., nie stoi na przeszkodzie zaskarżeniu takiego postanowienia, gdyż nie jest ono orzeczeniem sądu drugiej instancji w rozumieniu tego przepisu.Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Poznaniu postanowieniem z dnia 15 lipca 1969 r. wyznaczył Sąd Powiatowy w Gdyni do rozpoznania sprawy o podział majątku wspólnego małżonków. Następnie, postanowieniem z dnia 28 sierpnia 1969 r., Sąd Wojewódzki odrzucił zażalenie Leona K. na wcześniejsze postanowienie, uznając je za niedopuszczalne, ponieważ kwestionowało orzeczenie sądu drugiej instancji. Leon K. zaskarżył postanowienie odrzucające jego zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Wojewódzkiego i zwrócił akta sprawy temu sądowi w celu nadania biegu zażaleniu Leona K.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Ignatowicz (sprawozdawca). Sędziowie: S. Gross, K. Wojtanowski.SentencjaSąd Najwyższy po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Eugenii K. przeciwko Leonowi K. o zniesienie współwłasności, na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 28 sierpnia 1969 r.,postanowił:zaskarżone postanowienie uchylić i akta sprawy zwrócić Sądowi Wojewódzkiemu w Poznaniu w celu dokonania czynności związanych z nadaniem biegu zażaleniu Leona K. na postanowienie z dnia 15 lipca 1969 r.Uzasadnienie faktycznePostanowieniem z dnia 28 sierpnia 1969 r. Sąd Wojewódzki w Poznaniu odrzucił zażalenie uczestnika postępowania Leona K. na postanowienie tegoż Sądu z dnia 15.VII.1969 r. wyznaczające na podstawie art. 508 § 2 k.p.c. do rozpoznania sprawy niniejszej (która jest sprawą o podział majątku wspólnego małżonków) Sąd Powiatowy w Gdyni. Powołując się na orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 16 czerwca 1955 r. I CZ 78/55 (OSN 1957, poz. 69), Sąd Wojewódzki uznał, że zażalenie to jest niedopuszczalne, gdyż kwestionuje orzeczenie Sądu II instancji.Postanowienie z dnia 28 sierpnia 1969 r. zaskarżył uczestnik postępowania Leon K.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zgodnie z art. 394 § 1 k.p.c. zażalenie przysługuje tylko na postanowienie sądu I instancji. Gdyby więc wydając postanowienie o przekazaniu sprawy Sąd Wojewódzki działał jako II instancja, to stanowisko zajęte w zaskarżonym orzeczeniu byłoby uzasadnione. W rzeczywistości jednak postanowienie z dnia 15.VII.1969 r. nie miało takiego charakteru, wydając je bowiem Sąd Wojewódzki nie rozpoznał środka odwoławczego od orzeczenia sądu niższego, lecz działał jako sąd przełożony, tzn. jako sąd hierarchicznie wyższy. Z tego wynika, że zasada wypowiedziana w art. 394 § 1 k.p.c., a ograniczająca dopuszczalność zaskarżenia orzeczeń w drodze zażaleń, nie stoi na przeszkodzie zaskarżeniu wymienionego na wstępie postanowienia. Rzecz przedstawia się tu podobnie jak w wypadku zaskarżenia orzeczenia o wyznaczeniu sędziego, wydanego na podstawie art. 52 k.p.c. przez sąd przełożony.W tych warunkach oraz wobec tego, że zgodnie z art. 394 § 1 pkt 1 k.p.c. zażalenie na postanowienie o przekazaniu sprawy sądowi równorzędnemu lub niższemu jest dopuszczalne, zaskarżone orzeczenie należało uchylić.
Powiązane orzeczenia
- I CZ 8/15 2015-03-18Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji kończące postępowanie w sprawie, wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji, podlega zaskarżeniu do Sądu Najwyższego na podstawie…
- III CZ 4/09 2009-01-21Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji, wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji, jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego?
- II CZ 176/11 2012-03-14Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji, kończące postępowanie w sprawie o wznowienie postępowania, podlega zaskarżeniu do Sąd…
- II UZ 4/11 2011-03-03Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji jest dopuszczalne do Sądu Najwyższego?
- II CZ 110/09 2010-03-17Czy zażalenie na postanowienie sądu drugiej instancji wydane w wyniku rozpoznania zażalenia na postanowienie sądu pierwszej instancji przysługuje do Sądu Najwyższego?
Powołane przepisy
art. 508 § 2 KPCart. 394 § 1 KPCart. 52 KPCart. 394 § 1 pkt 1 KPC§ 2§ 1§ 1 pkt 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.