II CZ 128/66

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Józefa G. przeciwko Eugeniuszowi T. i Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Państwowej Komunikacji Samochodowej w K. oddział w C. o zapłatę na skutek zażalenia Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa PKS na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Katowicach Ośrodek Zamiejscowy w Częstochowie z dnia 29 czerwca 1966 r.:oddalił zażalenie.Uzasadnienie faktycznePrawomocnym wyrokiem z dnia 22 listopada 1963 r. Sąd Wojewódzki zasądził od pozwanego przedsiębiorstwa PKS i Eugeniusza T. solidarnie na rzecz Józefa G. kwotę 27.419 zł z odsetkami. Kwota ta obejmuje odszkodowanie za skutki złamania nogi w wyniku wypadku samochodowego z dnia 16 czerwca 1960 r., przy uwzględnieniu powtórnego złamania nogi przez powoda w dniu 16 października 1961 r. w jego domu, co pozostawało - zgodnie z opinią biegłych - w bezpośrednim związku przyczynowym z pierwszym złamaniem.W dniu 28 stycznia 1966 r. pozwane przedsiębiorstwo PKS wniosło o wznowienie postępowania, powołując się na podstawę wznowienia przewidzianą w art. 403 § 2 k.p.c. i podnosząc, że na rozprawie w dniu 30 grudnia 1965 r., w toku rozpoznawania sprawy między tymi samymi stronami o dalsze odszkodowanie, świadek P. zeznał, iż Józef G. doznał powtórnego złamania nogi nie u siebie w domu, lecz w związku z upadkiem z motocykla przez siebie prowadzonego w czasie nocnego powrotu z zabawy. Zdaniem skarżącego, ujawnienie tej nowej okoliczności ma istotny wpływ na wynik sprawy, powinno bowiem skutkować ograniczenie odpowiedzialności PKS tylko do wypadku z dnia 16 czerwca 1960 r.Postanowieniem z dnia 29 czerwca 1966 r. Sąd Wojewódzki odrzucił skargę o wznowienie, uznając ją za wniesioną po upływie jednomiesięcznego terminu przewidzianego w art. 407 k.p.c. O istnieniu bowiem nowych okoliczności faktycznych i środków dowodowych pozwany dowiedział się już na rozprawie w dniu 26 listopada 1965 r., na której współpozwany T. zgłosił zarzut, iż powód doznał drugiego złamania nogi w okolicznościach przytoczonych w skardze o wznowienie postępowania i zaofiarował dowód z przesłuchania świadka P. Termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania należy więc liczyć od 26 listopada 1965 r., a nie od 30 grudnia 1965 r., tj. od daty przesłuchania świadka. Licząc od tej pierwszej daty, termin miesięczny został przekroczony. Uzasadnienie prawneRozpoznając zażalenie pozwanego PKS na powyższe postanowienie, Sąd Najwyższy rozważył, co następuje:W sprawie nasuwa się pytanie, co należy rozumieć przez dzień, "w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia" i od którego należy liczyć miesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie (art. 407 k.p.c.). W szczególności, gdy chodzi o podstawę wznowienia polegającą na wykryciu nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, powstaje wątpliwość, czy początek biegu terminu należy liczyć od dnia, w którym strona po raz pierwszy powzięła ogólnikową wiadomość o możliwości istnienia nowych faktów lub dowodów, czy też od dnia, w którym upewniła się, że istnieją one rzeczywiście i w takiej postaci, że mogłyby wpłynąć na wynik sprawy.Sąd Najwyższy podziela w zasadzie pogląd strony skarżącej, że właściwa jest ta ostatnia wykładnia omawianego przepisu. Gdyby bowiem przyjąć wykładnię odmienną, doprowadziłaby ona do konieczności wnoszenia skargi o wznowienie - w celu zachowania miesięcznego terminu - w przypadku uzyskania jakiejkolwiek niesprawdzonej wiadomości o istnieniu faktów lub dowodów nieujawnionych w prawomocnie zakończonym procesie. Takie postępowanie niepotrzebnie obarczałoby strony i sąd. Przyjąć więc należy, że strona powinna uprzednio sprawdzić uzyskane, często przypadkowe informacje i dopiero wówczas kierować skargę o wznowienie postępowania do sądu. Z drugiej strony nie można wymagać od strony procesowej, aby przeprowadzała trudne dochodzenie w celu pełnego wyjaśnienia treści i wiarygodności dowodów. Za wystarczającą należy więc uważać taką wiadomość o nowych faktach i dowodach, która w świetle przeciętnego doświadczenia uchodzi za wiarygodną. W tych warunkach miesięczny termin do złożenia skargi o wznowienie postępowania (art. 47 k.p.c.), opartej na wykryciu nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych (art. 403 § 2 k.p.c.), biegnie od dnia, w którym strona w sposób wiarygodny dowiedziała się o ich istnieniu i mogła ocenić ich prawdopodobny wpływ na wynik sprawy.W świetle powyższych wyjaśnień budzić może wątpliwości stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że na początek biegu terminu do wniesienia skargi o wznowienie przez pozwane przedsiębiorstwo PKS należy uważać datę 26 listopada 1965 r., gdy współpozwany T. zgłosił zarzuty mające świadczyć o tym, że drugi wypadek złamania nogi nastąpił z winy powoda. Współpozwany mógł bowiem zgłosić te zarzuty jedynie dla zwłoki, zwłaszcza, że uczynił to w zaawansowanej fazie procesu. Zarzuty te mogły okazać się bardziej wiarygodnymi dopiero w świetle zeznań świadka P., a to nastąpiło 30 grudnia 1965 r.Mimo jednak tych wątpliwości odrzucenie skargi o wznowienie było w ostatecznym wyniku prawidłowe i zgodne z art. 410 § k.p.c. Zgodnie z powyższym przepisem odrzucenie skargi następuje nie tylko wówczas, gdy zostało ono wniesione po terminie, ale gdy nie opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. Podstawą wznowienia jest nie każda nowa okoliczność faktyczna lub środek dowodowy, lecz tylko taka, która mogła wpłynąć na wynik sprawy. W danym przypadku okazało się, że zarzuty współpozwanego T. i zeznania świadka P., że istnieje ścisły związek przyczynowy między pierwszym i drugim złamaniem nogi i że pozwani ponoszą odpowiedzialność za skutki obu wypadków. Rewizję pozwanego Sąd Najwyższy oddalił wyrokiem z dnia 25 stycznia 1966 r. Wobec więc prawomocnego uznania przez Sądy, że zgłoszone nowe fakty i dowody nie mogły wpłynąć na wynik sprawy, skarga o wznowienie nie odpowiada ustawowym przesłankom wznowienia.W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy uznał, że odrzucenie skargi o wznowienie było zgodne z prawem i zażalenie oddalił.