I PZ 20/67

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Krzyżanowski (sprawozdawca). Sędziowie: J. Tyszka, A. Szczurzewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Zakładów Mechanicznych w E. przeciwko Antoniemu J. i innym o 84.861 zł odszkodowania, na skutek zażalenia pozwanych Antoniego J. i in. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z dnia 14 stycznia 1967 r.,zażalenie oddalił.Uzasadnienie faktyczneWyrokiem z dnia 22 lutego 1961 r. II C 121/61 Sąd Wojewódzki w Gdańsku zasądził: 1) od Feliksa K., Zygmunta S., Wacława P., Józefa W., Stanisława C., Stefana i Rajmunda T. oraz Karola M. solidarnie na rzecz powodowego Przedsiębiorstwa 14.055 zł z %, 2) od Feliksa K., Zygmunta S., Wacława P., Stanisława C. i Józefa W. na rzecz powoda solidarnie 8.136 zł z %, 3) od Feliksa K., Zygmunta S., Wacława P. i Stanisława C. solidarnie na rzecz powoda 41.614 zł z %, 4) od Feliksa K., Zygmunta S. i Wacława P. solidarnie na rzecz powoda 14.055 zł z %.Ponadto wyrokiem zaocznym z dnia 1.III.1961 r. tenże Sąd zasądził na rzecz powoda od pozwanego Antoniego J. 77.860 zł z %, z tym zastrzeżeniem, że odpowiedzialność tego pozwanego jest solidarna z pozwanymi Feliksem K., Zygmuntem S., Wacławem P., Józefem W., Stanisławem C., Stefanem i Rajmundem T. oraz Karolem M. według treści wyroku z dnia 22.II.1961 r.Powyższe wyroki w stosunku do pozwanych Feliksa K., Zygmunta S., Wacława P., Józefa W., Stefana T. i Rajmunda T. oraz Karola M. uprawomocniły się najpóźniej w dniu 7 sierpnia 1961 r. Na skutek rewizji pozwanego Stanisława C. wyrok Sądu Wojewódzkiego w 22.II.1961 r. został uchylony przez Sąd Najwyższy, ale tylko w części dotyczącej pozwanego Stanisława C. Po ponownym rozpoznaniu sprawy w stosunku do tego pozwanego Sąd Wojewódzki w Gdańsku wyrokiem z dnia 13.IX.1965 r. zasądził na rzecz powoda od Stanisława C. 26.100 zł z %, z tym zastrzeżeniem, że odpowiedzialność tego pozwanego jest solidarna z pozostałymi pozwanymi, od których zostały zasądzone wymienione wyżej sumy prawomocnymi wyrokami Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku z 22.II.1961 r. i 1.III.1961 r. W. pozostałej części powództwo w stosunku do Stanisława C. zostało oddalone. Rewizję powodowego Przedsiębiorstwa od tego ostatniego wyroku (tj. z 13.IX.1965 r.) Sąd Najwyższy oddalił orzeczeniem z dnia 16.VI.1966 r.W związku z ostatnim wyrokiem Sądu Wojewódzkiego z 13.IX.1965 r. oraz wyrokiem Sądu Najwyższego z 16.VI.1966 r. Wacław P., Feliks K., Zygmunt S., Józef W., Stefan T. i Rajmund T. oraz Karol M. i Antoni J. domagali się we "wniosku", skierowanym do Sądu Wojewódzkiego w Gdańsku w dniu 3 stycznia 1967 r., wznowienia postępowania w sprawie przeciwko nim na tej podstawie, że już po uprawomocnieniu się wyroku co do nich zapadł w tej samej sprawie wyrok, z którego może wynikać, że szkoda przez nich wyrządzona jest również znacznie niższa niż zasądzone kwoty, dowiedzieli się zaś o tym dopiero z wymienionych wyżej wyroków. O treści wyroku Sądu Najwyższego z 16.VI.1966 r. wnioskodawcy mieli się dowiedzieć z listu Stanisława C., jednakże listu tego nie załączyli do wniosku. Sąd Wojewódzki w Gdańsku zaskarżonym postanowieniem skargę wymienionych wyżej pozwanych o wznowienie postępowania odrzucił z tym uzasadnieniem, że z przepisu art. 403 § 2 k.p.c., na który powołują się skarżący, zdaje się wynikać, iż podstawą skargi o wznowienie może być wyrok zapadły przed wydaniem wyroku, którego skarga dotyczy, a tylko wykryty po uprawomocnieniu się wyroku. W wypadku niniejszym skarżący powołuje się na wyroki wydane już po uprawomocnieniu się wyroku zasądzającego od pozwanych wymienionych w nim kwot, które z tego względu nie mogą być uznane za ustawową podstawę wznowienia.Zażalenie pozwanych na powyższe postanowienie nie zasługuje na uwzględnienie.Podstawa wznowienia przewidziana w art. 403 § 2 k.p.c. dotyczy wykrycia takich elementów sporu, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Dotyczy to zarówno okoliczności faktycznych, środków dowodowych, jak i prawomocnego wyroku dotyczącego tego samego stosunku prawnego. Redakcja przepisu wskazująca na niemożność skorzystania z jakiegoś środka obrony w poprzednim postępowaniu przesądza o tym, że ten nie znany stronie, a wykryty później element obrony musiał już istnieć przed wydaniem wyroku, którego skarga dotyczy.Dlatego też niewadliwy jest pogląd Sądu Wojewódzkiego, że przewidziane w art. 403 § 2 k.p.c. "wykrycie" orzeczenie oznacza dowiedzenie się o orzeczeniu, które w czasie poprzedniego postępowania już istniało, lecz o którym strona nie wiedziała, bo było ukryte lub jej nie znane. W związku z tym nie jest też "późniejszym wykryciem prawomocnego wyroku" powołanie się strony na późniejsze orzeczenie, które zapadło nawet w tej samej sprawie, ale już po uprawomocnieniu się w stosunku do niej wyroku i na skutek lepszej obrony innego współpozwanego. Skargą o wznowienie nie można bowiem korygować błędów popełnionych przez stronę przy prowadzeniu sprawy.Skoro więc prawidłowa wykładnia art. 403 § 2 k.p.c. uzasadnia wniosek, że podstawę skargi o wznowienie może stanowić tylko takie wykryte później prawomocne orzeczenie dotyczące tego samego stosunku prawnego, które było już prawomocne, zanim zapadł wyrok w postępowaniu, którego wznowienia się żąda - to odrzucenie w niniejszej sprawie skargi o wznowienie z powodu braku ustawowych podstaw należy uznać za niewadliwe (art. 410 § 1 k.p.c.) i nie podlegające wzruszeniu.Niezależnie od tego skarga o wznowienie postępowania zakończonego wyrokami z dnia 22 lutego i 1.III.1961 r. nie mogła być uwzględniona również z tego względu, że wymienione wyroki uprawomocniły się najpóźniej 7 sierpnia 1961 r., skarga zaś o wznowienie wpłynęła do Sądu 3 stycznia 1967 r., a więc po upływie terminu pięcioletniego od uprawomocnienia się wyroków (art. 408 k.p.c.), przy czym skarżący nie twierdzą, by byli pozbawieni możności działania lub że nie byli należycie reprezentowani.Z tych względów i na podstawie art. 387 w związku z art. 397 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.