III PZP 31/67

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia K. Marowski. Sędziowie: S. Rejman (sprawozdawca), M. Wilewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stanisława Z. przeciwko Kopalni w D. o 4.962 zł, po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przekazanego przez Sąd Wojewódzki w Katowicach postanowieniem z dnia 4 kwietnia 1967 r. do rozstrzygnięcia w trybie art. 391 k.p.c.:"Czy pracownikom zatrudnionym na stanowiskach o nie unormowanym czasie pracy przysługuje wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, konkretnie za 2 godz. w każdą sobotę, jeśli praca ta jest koniecznością wynikającą z organizacji pracy w zakładach o ruchu ciągłym?"powziął następującą uchwałę:Pracownikom zatrudnionym w zakładach pracy o ruchu ciągłym na stanowiskach o nie unormowanym czasie pracy (kierowniczych, samodzielnych) nie przysługuje wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych w dniach powszednich, jeżeli należy ona do zakresu ich funkcji. Uzasadnienie faktycznePowód domagał się zasądzenia od pozwanej Kopalni wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. Twierdził, że jako zastępca sztygara oddziału ruchu kolejowego pracował u pozwanej przez szereg lat po 8 godzin na dobę, nie wyłączając sobót.Pozwana Kopalnia podniosła, że powód był pracownikiem o nie normowanym czasie pracy i jako takiemu wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych nie przysługuje.Sąd Powiatowy, uznając trafność wywodów strony pozwanej, oddalił powództwo.Rozpoznając rewizję powoda, Sąd Wojewódzki odroczył rozprawę i na podstawie art. 391 § 1 k.p.c. przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia przytoczone wyżej zagadnienie prawne.Stan faktyczny ustalony przez Sąd Powiatowy jest między stronami niesporny. Powód był zatrudniony u powódki na stanowisku zastępcy sztygara oddziałowego oddziału ruchu kolejowego. Był on zaszeregowany według poz. 12 tabeli płac pracowników inżynieryjno-technicznych i ekonomicznych, obowiązującej dla pracowników odkrywki "B.", jako pracownik o nie normowanym czasie pracy. Zajmował on stanowisko kierownicze w rozumieniu § 1 ust. 2 pkt 4 i ust. 3 uchwały nr 394 Rady Ministrów z dnia 17.IX.1959 r. (M.P. Nr 84, poz. 444), wydanej na podstawie art. 16a ust. 2 ustawy o czasie pracy w przemyśle i handlu. Za kierownicze uważa się bowiem m.in. stanowiska zastępców kierowników oddziałów.Zgodnie z treścią art. 16a ustawy z dnia 18.XII.1919 r. o czasie pracy, dodanego przez ustawę z dnia 1.VII.1958 r. o zmianie ustawy o czasie pracy w przemyśle i handlu (Dz. U. Nr 44, poz. 219) pracownicy zajmujący kierownicze i inne samodzielne stanowiska pracy mogą być zatrudnieni, w miarę konieczności, poza normalnymi godzinami pracy bez stosowania ograniczeń przewidzianych w ustawie. Stanowiska te określa się w układach zbiorowych pracy albo w przepisach normujących płace.Pkt 3 tabeli płac dla pracowników odkrywki "B." wyraźnie stanowi, że pracownikom o nie normowanym czasie pracy nie przysługuje prawo do wynagrodzenia za nadliczbowe godziny w dzień powszedni.Na podkreślenie zasługuje fakt, że zgodnie z wyjaśnieniem MPiOS w piśmie z dnia 6.IX.1964 r. Po-120-51/54 nie jest nawet wymagane zezwolenie na zatrudnienie w godzinach nadliczbowych pracowników o nie normowanym czasie pracy, co wynika z samej istoty nie normowanego czasu pracy.Jeżeli się nadto zważy, że ust. 4 cyt. art. 16a przewiduje oddzielne wynagrodzenie wraz z dodatkami, przewidzianymi w tym artykule, za pracę wykonywaną w niedzielę i święta oraz za pracę wykonywaną poza normalnymi godzinami pracy, ale nie należącą do zakresu funkcji pracownika, to należy dojść do takiego wniosku, jaki znalazł wyraz w sentencji uchwały.Okoliczność, że praca odbywała się w godzinach nadliczbowych w tych samych dniach i godzinach i że ten stan rzeczy utrzymywał się przez dłuższy czas, nie ma wpływu na przedstawioną konstrukcję prawną. Ruch ciągły zakładu pracy uniemożliwił powodowi opuszczenie go przed nadejściem następnej zmiany, co wynikało z charakteru zajmowanego przez niego stanowiska.