I CZ 105/66
PostanowienieIzba Cywilna1966-07-10
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy żądanie uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia ma charakter roszczenia majątkowego, a tym samym podlega rozpoznaniu w pierwszej instancji przez sąd wojewódzki?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że prawo do spadku jest z istoty swej prawem majątkowym, niezależnie od jego wartości materialnej. Skoro skutkiem niegodności jest pozbawienie prawa do spadku, żądanie uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia ma charakter majątkowy. W związku z tym, sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd właściwy dla spraw majątkowych.Stan faktyczny
Powód domagał się uznania Stanisława P. za niegodnego dziedziczenia po Janinie P. Sąd Wojewódzki uznał się za niewłaściwy do rozpoznania sprawy i przekazał ją Sądowi Powiatowemu. Powód złożył zażalenie, twierdząc, że żądanie uznania niegodności nie jest roszczeniem majątkowym i powinno być rozpoznane przez sąd wojewódzki.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda, potwierdzając tym samym właściwość sądu do rozpoznania sprawy.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Masłowski (sprawozdawca). Sędziowie: H. Dąbrowski, J. Ignatowicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stefana P. przeciwko Stanisławowi P. o uznanie za niegodnego dziedziczenia, na skutek zażalenia powoda na postanowienie Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 4 czerwca 1966 r.,zażalenie oddalił.Uzasadnienie faktyczneW pozwie wniesionym do Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy powód domagał się uznania Stanisława Jana P., spadkobiercy Janiny P., zmarłej w dniu 6 czerwca 1965 r., za niegodnego dziedziczenia.Postanowieniem z dnia 4 grudnia 1966 r. Sąd Wojewódzki uznał się za niewłaściwy do rozpoznania sprawy i przekazał ją miejscowo właściwemu Sądowi Powiatowemu.W zażaleniu na powyższe postanowienie powód wniósł o jego zmianę, przy czym wyraził pogląd, że żądanie uznania niegodności dziedziczenia nie jest z istoty swej roszczeniem majątkowym, wobec czego podlega rozpoznaniu w I instancji przez sąd wojewódzki (art. 17 pkt 1 k.p.c.).Sąd Najwyższy uznał zażalenie za nieuzasadnione.Stosownie do art. 928 § 2 k.c. spadkobierca uznany za niegodnego zostaje wyłączony od dziedziczenia. Skutkiem niegodności jest pozbawienie spadkobiercy prawa do spadku. Prawo do spadku jest z istoty swej zawsze prawem majątkowym, niezależnie od tego, czy i jaką przedstawia wartość materialną. O tym bowiem, czy roszczenie ma charakter majątkowy, decyduje nie okoliczność, że stanowi ono korzyść majątkową, lecz to, że stanowi ono pewną pozycję - obojętne, dodatnią czy ujemną - w sferze praw majątkowych podmiotu. Taką zaś cechę ma niewątpliwie prawo do spadku, wobec czego również żądanie uznania spadkobiercy za niegodnego ma charakter roszczenia majątkowego.Jak wynika z powyższych rozważań, stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe, wobec czego zażalenie podlega oddaleniu.
Powiązane orzeczenia
- III CZP 101/67 1968-02-26W jakim trybie postępowania sąd rozstrzyga o żądaniu uznania spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia oraz czy w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku sąd może wydać postanowienie wstępne?
- I CZ 9/12 2012-02-03Czy sprawa o uznanie spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia jest sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c.?
- I CZ 9/12 2012-02-03Czy sprawa o uznanie spadkobiercy za niegodnego dziedziczenia jest sprawą o prawa majątkowe w rozumieniu art. 3982 § 1 k.p.c.?
- III CZP 44/67 1967-06-06Czy żądanie uznania spadkobiercy za niegodnego powinno być rozpoznawane w postępowaniu nieprocesowym w związku ze stwierdzeniem nabycia spadku, czy też w procesie?
- III CK 48/05 2005-10-12Czy sąd spadku w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku jest uprawniony do merytorycznego badania zasadności uchylenia się od skutków oświadczenia woli o zrzeczeniu się dziedziczenia, jeśli druga strona kwestionuje j…
Powołane przepisy
art. 17 pkt 1 KPCart. 928 § 2 KC§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.