III PZ 6/64

PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1964-01-29

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu rygoru natychmiastowej wykonalności wyroku zaocznego, wydane na podstawie art. 351 k.p.c., ustaje z mocy prawa z chwilą wydania nowego wyroku uwzględniającego powództwo, czy też wymaga uchylenia na wniosek strony?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zawieszenie rygoru natychmiastowej wykonalności wyroku zaocznego nie ustaje z mocy prawa z chwilą wydania nowego wyroku. Aby organ egzekucyjny mógł wykonać orzeczenie, musi nastąpić formalne uchylenie poprzedniej decyzji wstrzymującej wykonalność. Wniosek powoda o uchylenie postanowienia zawieszającego rygor stanowił żądanie uzupełnienia wyroku, które sąd był zobowiązany uwzględnić.
Stan faktyczny
Sąd Powiatowy wydał wyrok zaoczny, nadał mu rygor natychmiastowej wykonalności, a następnie na skutek sprzeciwu pozwanego zawiesił ten rygor. Po utrzymaniu wyroku zaocznego w mocy, Sąd Powiatowy uchylił postanowienie o zawieszeniu rygoru, uznając, że spór dotyczy należności ze stosunku pracy i zasądzenie korzysta z natychmiastowej wykonalności z mocy prawa. Pozwany złożył zażalenie, kwestionując możliwość uchylenia zawieszenia rygoru poza momentem wydania wyroku lub jego uzupełnienia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na postanowienie Sądu Powiatowego uchylające zawieszenie rygoru natychmiastowej wykonalności wyroku zaocznego.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Szczerski. Sędziowie: T. Witkowski, M. Piekarski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Stefana B. przeciwko Powszechnemu Domowi Towarowemu w K. - Przedsiębiorstwu Państwowemu o zapłatę, na skutek zażalenia pozwanego na postanowienie Sądu Powiatowego w Kielcach z dnia 9 marca 1963 r.,zażalenie oddalił.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Kielcach dnia 5.IV.1962 r. wydał wyrok zaoczny uwzględniający powództwo, uzupełniony następnie postanowieniem z dnia 6.VI.1962 r. przez nadanie temu wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności. Na skutek sprzeciwu pozwanego od wymienionego wyroku zaocznego Sąd Powiatowy postanowieniem z dnia 30.VII.1962 r. zawiesił rygor natychmiastowej wykonalności wspomnianego wyroku zaocznego. Sąd ten wyrokiem z dnia 25.I.1963 r. utrzymał wymieniony wyrok zaoczny w mocy, po czym dnia 9.III.1963 r. - uwzględniając wniosek powoda - uchylił swe postanowienie zawieszające rygor natychmiastowej wykonalności wyroku zaocznego, zaznaczając zarazem, że spór dotyczy należności ze stosunku pracy, wobec czego zasądzenie należności korzysta z urzędu z natychmiastowej wykonalności z mocy art. 341 § 1 k.p.c.Pozwany w zażaleniu wniósł o utrzymanie zawieszenia wykonalności w mocy zarzucając, że Sąd Powiatowy - zgodnie z art. 341 § 1 k.p.c. - jedynie przy wydaniu wyroku lub przy uzupełnieniu wyroku mógłby uchylić zawieszenie rygoru, powód jednak nie żądał uzupełnienia w tym względzie wyroku.Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia zagadnienie:"Czy zawieszenie nadanego wyrokowi zaocznemu (w trybie art. 351 k.p.c.) rygoru natychmiastowej wykonalności ustaje z wydaniem nowego (na skutek sprzeciwu pozwanego) wyroku, czy też wymaga uchylenia na wniosek strony?"Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, przejąwszy sprawę do rozpoznania we własnym zakresie (art. 388 § 1 i 394 § 2 i 3 k.p.c.), zażalenie oddalił z następujących przyczyn:Zasądzając należność za pracę, sąd z urzędu nadaje wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności (art. 341 § 1 k.p.c.). Dotyczy to właśnie roszczenia powoda, wobec czego - utrzymując wyrokiem z dnia 25.I.1963 r. w mocy wyrok zaoczny - Sąd Powiatowy obowiązany był nadać swemu rozstrzygnięciu rygor natychmiastowej wykonalności. Dnia 5.II.1963 r. wpłynął do Sądu Powiatowego wniosek powoda o uchylenie postanowienia zawieszającego rygor natychmiastowej wykonalności wyroku zaocznego. Wniosek ten zawierał zatem żądanie uzupełnienia wyroku, zgłoszone w terminie przewidzianym w art. 356 k.p.c. i Sąd Powiatowy obowiązany był z mocy art. 137 § 1, 341 § 1 i 356 k.p.c. uczynić temu żądaniu zadość. Tak się też stało, gdyż Sąd Powiatowy przez uchylenie swej poprzedniej decyzji wstrzymującej wykonalność wyroku nadał mu w istocie rygor natychmiastowej wykonalności. Na to orzeczenie przysługuje więc pozwanemu zażalenie (art. 391 § 1 pkt 3 k.p.c.), które należało oddalić, jako nieuzasadnione, z przyczyn wyżej podanych, zwłaszcza że gołosłowne jest twierdzenie pozwanego o niemożności ewentualnego uzyskania od powoda zwrotu zasądzonych kwot (art. 383 i 394 § 3 k.p.c.).Wbrew mniemaniu przedstawionemu przez Sąd Wojewódzki, utrzymanie w mocy wyroku zaocznego samo przez się nie unicestwia poprzedniego zawieszenia rygoru natychmiastowej wykonalności nadanego wyrokowi zaocznemu. Aby bowiem organ egzekucyjny mógł wykonać orzeczenie, musi być uchylona poprzednia decyzja wstrzymująca wykonalność tego orzeczenia. Organ egzekucyjny nie jest powołany do merytorycznej oceny wpływu późniejszego orzeczenia na skuteczność orzeczenia wydanego wcześniej. Wynika to z odrębności postępowania rozpoznawczego i wykonawczego.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 341 § 1 KPCart. 351 KPCart. 388 § 1art. 356 KPCart. 137 § 1art. 391 § 1 pkt 3 KPCart. 383§ 1§ 2§ 1 pkt 3§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026.