II CR 148/65
PostanowienieIzba Cywilna1965-07-06
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy powinowaty osoby, która ma być ubezwłasnowolniona, posiada legitymację procesową do wystąpienia z wnioskiem o ubezwłasnowolnienie, jeżeli nie jest jednocześnie jej przedstawicielem ustawowym?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że art. 510 k.p.c. nie określa kręgu osób uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o ubezwłasnowolnienie, a jedynie ogólnie wskazuje, kto może być uczestnikiem postępowania nieprocesowego. Szczególną normę w tym zakresie stanowi art. 545 k.p.c., który wyczerpująco wymienia osoby legitymowane do złożenia wniosku o ubezwłasnowolnienie. Powinowaci, o ile nie są przedstawicielami ustawowymi, nie należą do tego kręgu.Stan faktyczny
Maria W. wniosła o ubezwłasnowolnienie Joanny W., swojej powinowatej. Wnioskodawczyni wykazywała interes prawny w ubezwłasnowolnieniu, ponieważ przeciwko niej toczyło się postępowanie o wynagrodzenie za pracę, które zostało zawieszone do czasu ustanowienia dla chorej przedstawiciela ustawowego. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek, uznając, że wnioskodawczyni nie posiada legitymacji procesowej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Krakowie.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia B. Łubkowski. Sędziowie: W. Bryl, J. Krajewski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Marii W. o ubezwłasnowolnienie Joanny W., na skutek rewizji wnioskodawczyni od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Krakowie z dnia 19 stycznia 1965 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktyczneMaria W. domagała się ubezwłasnowolnienia bratanicy swojego męża, Joanny W. W uzasadnieniu żądania wnioskodawczyni podała, że ma ona interes prawny w ubezwłasnowolnieniu swej powinowatej, gdyż wytoczone przeciwko niej postępowanie o wynagrodzenie za pracę zostało zawieszone do czasu ustanowienia dla psychicznie chorej przedstawiciela ustawowego. Sąd Wojewódzki oddalił wniosek reprezentując pogląd, że wnioskodawczyni nie przysługuje legitymacja do wystąpienia z żądaniem ubezwłasnowolnienia Joanny W.W skardze rewizyjnej wnioskodawczyni domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia, zarzucając naruszenie art. 510 k.p.c.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Pogląd skarżącej, że art. 510 k.p.c. określa krąg osób uprawnionych do wystąpienia z wnioskiem o ubezwłasnowolnienie, uznać należy za błędny.Wbrew odmiennemu stanowisku skarżącej przepis ten określa tylko ogólnie, kto jest zainteresowany i kto może być uczestnikiem postępowania nieprocesowego.Zamieszczenie cytowanego artykułu wśród przepisów ogólnych wskazuje, iż nie deroguje on norm szczególnych przewidzianych dla poszczególnych rodzajów spraw z zakresu postępowania nieprocesowego.Taką szczególną normę dla postępowania o ubezwłasnowolnienie stanowi art. 545 k.p.c., który w sposób wyczerpujący wymienia krąg osób legitymowanych do wystąpienia z wnioskiem o ubezwłasnowolnienie.Do kręgu tych osób ustawa nie zalicza powinowatych, jeżeli nie są one jednocześnie przedstawicielami ustawowymi osoby, która ma być ubezwłasnowolnioną.W konkluzji należy zatem twierdzić, że osoba zainteresowana w rozumieniu art. 510 k.p.c. nie ma legitymacji do wystąpienia z wnioskiem o ubezwłasnowolnienie, jeżeli nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 545 k.p.c.Wobec więc niezasadności rewizji orzeczono jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- II CR 273/65 1965-10-20Czy osoba, która ma być ubezwłasnowolniona, jest legitymowana do złożenia wniosku o własne ubezwłasnowolnienie?
- II CSKP 2305/22 2024-07-02Czy sąd rozpoznając wniosek o ubezwłasnowolnienie jest związany zakresem tego wniosku co do rodzaju ubezwłasnowolnienia?
- I CR 371/65 1966-07-01Czy osoba niebędąca małżonkiem, krewnym w linii prostej lub rodzeństwem osoby, która ma być ubezwłasnowolniona, ani jej przedstawicielem ustawowym, ma legitymację do zgłoszenia wniosku o wszczęcie postępowania o ubezwłas…
- III CZP 38/16 2016-09-28Czy osoba, która ma być ubezwłasnowolniona, jest legitymowana do złożenia wniosku o własne ubezwłasnowolnienie?
- III CZP 37/04 2004-10-14Czy ubezwłasnowolnionemu przysługuje uprawnienie do zgłoszenia wniosku o wszczęcie postępowania o uchylenie lub zmianę ubezwłasnowolnienia?
Powołane przepisy
art. 510 KPCart. 545 KPC
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.