II CR 675/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Wasilkowska. Sędziowie: B. Łubkowski, J. Policzkiewicz (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jerzego K. przeciwko Cukrowniczej Spółdzielni Inwalidów "R" o 46.398 zł, na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. Łodzi z dnia 3 września 1962 r.,uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Powiatowemu dla m. Łodzi do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneW pozwie wniesionym dnia 13 grudnia 1961 r. powód domagał się zasądzenia na jego rzecz od pozwanej Spółdzielni kwoty 46.398 zł tytułem równowartości brakujących części do maszyn. Powód twierdził, że pozwana dzierżawiła od niego maszyny, które zwróciła mu następnie w dniach 26-28 października 1960 r. oraz 4 i 5 stycznia 1961 r., jednakże brakowało w nich wielu części.Pozwana wnosiła o oddalenie powództwa i zarzuciła brak legitymacji czynnej powoda oraz prekluzję.Sąd Wojewódzki wyrokiem z dnia 3 września 1962 r. oddalił powództwo, wychodząc z następujących założeń.Pozew został wniesiony po upływie piętnastu miesięcy od chwili zwrócenia powodowi maszyn w stanie niekompletnym, a zatem gorszym niż ten, w jakim otrzymała je pozwana Spółdzielnia. Złożone przez powoda wnioski o polubowne załatwienie sporów istniejących między stronami w sprawach CO 82/60 i CO 202/61 nie dotyczyły sprawy zwrotu brakujących części maszyn, zwróconych powodowi w czasie do stycznia 1961 r. Roszczenie powoda uległo więc prekluzji z art. 395 k.z., wobec czego powództwo należy oddalić bez potrzeby rozważania, w jakiej części powód mógłby dochodzić roszczeń jako jeden ze współwłaścicieli maszyn.W rewizji powód wnosi o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 111 pkt 2 p.o.p.c., art. 395 k.z. i art. 123-127 k.z.) oraz sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału.Zdaniem skarżącego sprawa CO 82/60 dotyczyła między innymi zagadnienia, które stanowi przedmiot sprawy niniejszej, gdyż powód usiłował tam załatwić w drodze ugody także spór o odszkodowanie za brakujące części zwróconych mu maszyn. Wnioski takie złożył on w maju 1961 r. w tamtej sprawie, która - praktycznie biorąc - jest w dalszym ciągu otwarta.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Cel dochodzenia roszczenia może być osiągnięty nie tylko przez uzyskanie wydanego przez sąd orzeczenia, które rozstrzyga sporny stosunek, ale także przez zawarcie przez strony ugody i wciągnięcie jej do protokołu sądowego. Podobnie jak złożenie pozwu również złożenie wniosku o przeprowadzenie pojednania stron (art. 453 k.p.c.) jest dochodzeniem roszczenia.Złożenie wniosku o przeprowadzenie pojednania przerywa bieg przedawnienia (art. 111 pkt 2 p.o.p.c.), a tym samym również i bieg terminu zawitego (art. 114 p.o.p.c.) co do roszczenia, którego dotyczy ten wniosek według zawartego w nim oznaczenia sprawy (art. 453 k.p.c.).Jak wynika z załączonych akt sprawy CO 82/60, wszczętej na skutek złożonego przez powoda w dniu 6 czerwca 1960 r. wniosku o wezwanie Spółdzielni "R." do pojednania, Sąd Powiatowy na posiedzeniu w dniu 11 sierpnia 1960 r. stwierdził, że do pojednania nie doszło, i nałożył na wzywającego obowiązek zwrotu kosztów wywołanych próbą pojednania. W związku ze złożonym następnie pismem procesowym powoda Sąd Powiatowy wezwał go do sprecyzowania żądań przez złożenie oświadczenia, czy wnosi o ponowne przeprowadzenie postępowania pojednawczego, czy też wnosi zażalenie na orzeczenie o kosztach. Z kolei powód złożył w dniu 16 maja 1961 r. pismo procesowe, w którym obok zażalenia na orzeczenie o kosztach wnosił także o ponowne przeprowadzenie postępowania pojednawczego w sprawach wymienionych w załączonym jednocześnie piśmie. W tym ostatnim piśmie powód wnosił o wyznaczenie terminu do polubownego załatwienia przez Spółdzielnię odszkodowania za maszyny i urządzenia nie odnalezione, jak również odszkodowania za brakujące części zwróconych ruchomości. To ostatnie pismo nie otrzymało jednak żadnego biegu i nie zostało wyłączone - jakby się należało tego spodziewać - z akt sprawy CO 82/60 celem wszczęcia odrębnej sprawy. Ta bezczynność Sądu Powiatowego nie mogła pozbawić powoda skutków, jakie wynikały dla niego ze złożenia nowego wniosku o pojednanie, mianowicie skutków polegających na przerwaniu terminu zawitego z art. 395 k.z. w związku z art. 403 k.z., zwłaszcza jeśli chodzi o roszczenie o zasądzenie odszkodowania za pogorszenie stanu maszyn zwróconych mu nie dawniej niż przed upływem sześciu miesięcy do dnia złożenia wspomnianego wniosku. Skoro więc nie zostało dotychczas zakończone postępowanie z tego wniosku (który zresztą wobec wytoczenia powództwa w niniejszej sprawie stał się w tym zakresie bezprzedmiotowy), to przerwany w ten sposób termin zawity nie zaczął biec na nowo (art. 112 § 2 k.z.).Ponieważ Sąd Wojewódzki nie wyciągnął właściwych wniosków z faktu, że w sprawie CO 82/60 znajdują się wspomniane pisma procesowe z dnia 16 maja 1961 r., i wskutek tego naruszył art. 111 pkt 2 p.o.p.c., należało zaskarżony wyrok uchylić w myśl art. 384 k.p.c.