I CR 570/63
WyrokIzba Cywilna1964-03-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zbycie roszczenia w toku sprawy pozbawia zbywcę legitymacji czynnej do dalszego prowadzenia postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zbycie roszczenia w toku sprawy nie pozbawia zbywcy legitymacji czynnej. Zgodnie z art. 205 pkt 3 d.k.p.c., zbycie roszczenia nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy, co oznacza, że sąd nie bierze pod uwagę okoliczności przejścia wierzytelności. Zbywca pozostaje więc nadal czynnie legitymowany do prowadzenia postępowania.Stan faktyczny
Powódka Powszechna Spółdzielnia Spożywców dochodziła od pozwanych odszkodowania za kradzież z włamaniem. W toku procesu powódka ograniczyła swoje roszczenie, a następnie złożyła oświadczenie o jego zaspokojeniu przez PZU. Sąd Wojewódzki uznał, że powódka utraciła legitymację czynną i oddalił powództwo. Powódka wniosła rewizję, a pozwani zażalenia na orzeczenie o kosztach.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej oddalenia powództwa o zapłatę oraz w części dotyczącej kosztów procesu i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Ignatowicz. Sędziowie: R. Czarnecki (sprawozdawca), J. Krajewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Powszechnej Spółdzielni Spożywców w P. przeciwko Stefanowi K., Stanisławowi D. i Tadeuszowi S. o odszkodowanie, na skutek rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla Woj. Warszawskiego z dnia 25 lipca 1963 r. oraz zażaleń Stanisława D. i Tadeusza S. na orzeczenie o kosztach procesu zawarte w tym wyroku,uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo o zapłatę 25.281 zł 43 gr. z odsetkami w stosunku do wszystkich trzech pozwanych oraz w części orzekającej o kosztach procesu i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu dla Województwa Warszawskiego w Warszawie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowódka utrzymywała, że pozwani dokonali kradzieży z włamaniem do jej pawilonu, wskutek czego poniosła szkodę w wysokości 46.041 zł 33 gr. W toku procesu powódka ograniczyła roszczenie do 25.281 zł 43 gr., a następnie złożyła oświadczenie co do zaspokojenia tego jej roszczenia przez PZU.Sąd Wojewódzki uznał, że powódka utraciła legitymację czynną, oddalił więc powództwo o zapłatę 25.281 zł 43 gr. i zniósł wzajemnie koszty procesu.Wyrok powódka zaskarżyła rewizją, a pozwani D. i S. wnieśli zażalenia na orzeczenie o kosztach procesu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:PZU ani nie wstąpił skutecznie do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego po stronie powódki (art. 68 k.p.c.), ani tym bardziej nie wszedł do sprawy na miejsce powódki (art. 73 d.k.p.c.). Powódka pozostała więc stroną procesu.W myśl art. 205 pkt 3 d.k.p.c. "zbycie" w toku sprawy "roszczenia" lub "rzeczy" objętych sporem "nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy".Jeśli chodzi o pierwszy człon tego przepisu, to posłużenie się terminem "zbycie" wskazuje na to, że ma on na względzie wszelkie wypadki przejścia pod tytułem szczególnym uprawnienia lub obowiązku, a zatem także przejście wierzytelności. Drugi człon art. 205 pkt 3 d.k.p.c. co do braku "wpływu na dalszy bieg sprawy" oznacza wprowadzenie wyjątku od zasady, że sąd ocenia sprawę według jej stanu z chwili wyrokowania.Skoro więc, stosownie do powołanego przepisu, sąd nie bierze pod uwagę okoliczności, że w toku sprawy nastąpiło przejście wierzytelności, to "zbywca" tej wierzytelności pozostaje w sprawie nadal czynnie legitymowany.Sąd Wojewódzki doszedł do błędnego wniosku o braku legitymacji czynnej powódki i już na tej podstawie oddalił powództwo o 25.281 zł 43 gr.Wyrok w zaskarżonej części nie może więc być utrzymany w mocy, a zażalenie na orzeczenie o kosztach, które też uległo uchyleniu, stało się bezprzedmiotowe.
Powiązane orzeczenia
- II CSK 134/08 2008-09-24Czy zbycie wierzytelności objętych sporem przez powódkę, która następnie cofnęła pozew, pozbawia ją uprawnienia do dokonania tej czynności procesowej, jeśli nabywca nie wszedł na jej miejsce w procesie za zgodą obu stron…
- V CSK 186/14 2014-10-23Czy zbycie zorganizowanej części przedsiębiorstwa, w skład której wchodzą wierzytelności objęte sporem, skutkuje utratą legitymacji czynnej przez zbywcę w procesie, mimo doręczenia odpisu pozwu?
- III CSK 248/08 2009-01-21Czy zbycie nieruchomości objętej sporem w toku postępowania o wznowienie postępowania skutkuje utratą legitymacji czynnej do wniesienia skargi o wznowienie przez zbywcę?
- IV PR 89/80 1980-04-22Czy w sytuacji, gdy w toku postępowania cywilnego o odszkodowanie, sąd karny z urzędu zasądzi na rzecz powoda odszkodowanie za to samo zdarzenie, a powód nadal popiera powództwo cywilne, sąd cywilny powinien umorzyć post…
- V CSK 342/18 2019-11-20Czy cofnięcie pozwu ze zrzeczeniem się roszczenia po spełnieniu świadczenia przez pozwanego, który kwestionował zasadność żądania, prowadzi do umorzenia postępowania, czy też sąd powinien wydać merytoryczne rozstrzygnięc…
Powołane przepisy
art. 68 KPCart. 73art. 205 pkt 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026.