I CR 570/63

WyrokIzba Cywilna1964-03-09

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zbycie roszczenia w toku sprawy pozbawia zbywcę legitymacji czynnej do dalszego prowadzenia postępowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zbycie roszczenia w toku sprawy nie pozbawia zbywcy legitymacji czynnej. Zgodnie z art. 205 pkt 3 d.k.p.c., zbycie roszczenia nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy, co oznacza, że sąd nie bierze pod uwagę okoliczności przejścia wierzytelności. Zbywca pozostaje więc nadal czynnie legitymowany do prowadzenia postępowania.
Stan faktyczny
Powódka Powszechna Spółdzielnia Spożywców dochodziła od pozwanych odszkodowania za kradzież z włamaniem. W toku procesu powódka ograniczyła swoje roszczenie, a następnie złożyła oświadczenie o jego zaspokojeniu przez PZU. Sąd Wojewódzki uznał, że powódka utraciła legitymację czynną i oddalił powództwo. Powódka wniosła rewizję, a pozwani zażalenia na orzeczenie o kosztach.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej oddalenia powództwa o zapłatę oraz w części dotyczącej kosztów procesu i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia J. Ignatowicz. Sędziowie: R. Czarnecki (sprawozdawca), J. Krajewski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Powszechnej Spółdzielni Spożywców w P. przeciwko Stefanowi K., Stanisławowi D. i Tadeuszowi S. o odszkodowanie, na skutek rewizji powódki od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla Woj. Warszawskiego z dnia 25 lipca 1963 r. oraz zażaleń Stanisława D. i Tadeusza S. na orzeczenie o kosztach procesu zawarte w tym wyroku,uchylił zaskarżony wyrok w części oddalającej powództwo o zapłatę 25.281 zł 43 gr. z odsetkami w stosunku do wszystkich trzech pozwanych oraz w części orzekającej o kosztach procesu i w tym zakresie przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu dla Województwa Warszawskiego w Warszawie do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktycznePowódka utrzymywała, że pozwani dokonali kradzieży z włamaniem do jej pawilonu, wskutek czego poniosła szkodę w wysokości 46.041 zł 33 gr. W toku procesu powódka ograniczyła roszczenie do 25.281 zł 43 gr., a następnie złożyła oświadczenie co do zaspokojenia tego jej roszczenia przez PZU.Sąd Wojewódzki uznał, że powódka utraciła legitymację czynną, oddalił więc powództwo o zapłatę 25.281 zł 43 gr. i zniósł wzajemnie koszty procesu.Wyrok powódka zaskarżyła rewizją, a pozwani D. i S. wnieśli zażalenia na orzeczenie o kosztach procesu.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:PZU ani nie wstąpił skutecznie do sprawy w charakterze interwenienta ubocznego po stronie powódki (art. 68 k.p.c.), ani tym bardziej nie wszedł do sprawy na miejsce powódki (art. 73 d.k.p.c.). Powódka pozostała więc stroną procesu.W myśl art. 205 pkt 3 d.k.p.c. "zbycie" w toku sprawy "roszczenia" lub "rzeczy" objętych sporem "nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy".Jeśli chodzi o pierwszy człon tego przepisu, to posłużenie się terminem "zbycie" wskazuje na to, że ma on na względzie wszelkie wypadki przejścia pod tytułem szczególnym uprawnienia lub obowiązku, a zatem także przejście wierzytelności. Drugi człon art. 205 pkt 3 d.k.p.c. co do braku "wpływu na dalszy bieg sprawy" oznacza wprowadzenie wyjątku od zasady, że sąd ocenia sprawę według jej stanu z chwili wyrokowania.Skoro więc, stosownie do powołanego przepisu, sąd nie bierze pod uwagę okoliczności, że w toku sprawy nastąpiło przejście wierzytelności, to "zbywca" tej wierzytelności pozostaje w sprawie nadal czynnie legitymowany.Sąd Wojewódzki doszedł do błędnego wniosku o braku legitymacji czynnej powódki i już na tej podstawie oddalił powództwo o 25.281 zł 43 gr.Wyrok w zaskarżonej części nie może więc być utrzymany w mocy, a zażalenie na orzeczenie o kosztach, które też uległo uchyleniu, stało się bezprzedmiotowe.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 68 KPCart. 73art. 205 pkt 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 12.07.2026.