I CR 286/65
WyrokIzba Cywilna1965-10-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchybienie przez sąd pierwszej instancji obowiązkowi zawiadomienia prokuratora o terminie rozprawy w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa, przy jednoczesnym oddaleniu powództwa z powodu upływu terminu prekluzyjnego, może mieć wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że uchybienie przez Sąd Wojewódzki obowiązku zawiadomienia prokuratora o terminie rozprawy, wynikającego z art. 457 k.p.c. w związku z art. XV przep. wprow. k.p.c., nie miało wpływu na wynik sprawy. Nawet gdyby prokurator wziął udział w postępowaniu, nie mógłby sanować niedochowania przez powoda terminu prekluzyjnego z art. 48 § 1 k.r., co było podstawą oddalenia powództwa.Stan faktyczny
Powód domagał się zaprzeczenia ojcostwa wobec swojego syna, twierdząc, że dowiedział się o jego urodzeniu w drugiej połowie maja 1963 r. Sąd Wojewódzki oddalił powództwo, uznając je za spóźnione, ponieważ powód dowiedział się o urodzeniu dziecka już w kwietniu 1963 r. Powód w rewizji zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych, w tym brak zawiadomienia prokuratora o rozprawie oraz błędną ocenę dowodów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił rewizję powoda i zasądził na jego rzecz zwrot kosztów postępowania rewizyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia H. Dąbrowski. Sędziowie: Z. Masłowski, B. Łubkowski (sprawozdawca).SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Edwarda B. przeciwko małol. Mirosławowi B. i jego matce Renacie B. o zaprzeczenie ojcostwa na skutek rewizji powoda od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy-Ośrodek Zam. w Toruniu z dnia 25 maja 1965 r.,oddalił rewizję.Uzasadnienie faktyczneW pozwie z dnia 12.XI.1963 r. powód domagał się ustalenia, że pozwany Mirosław B., ur. w dniu 7.IV.1963 r. przez żonę powoda, pozwaną Renatę B., nie jest synem powoda, twierdząc, że o urodzeniu pozwanego dowiedział się w drugiej połowie maja 1963 r.Sąd Wojewódzki oddalił powództwo ustaliwszy, że powód wniósł pozew o zaprzeczenie ojcostwa po upływie 6-miesięcznego terminu z art. 48 § 1 k.r., gdyż o urodzeniu się pozwanego dowiedział się już w kwietniu 1963 r. z telegramu wysłanego do niego w dniu 7.IV.1963 r., a w każdym razie podczas pobytu u pozwanej żony w czasie świąt wielkanocnych w dniu 14.IV.1963 r.Powód w rewizji zarzucił, że Sąd Wojewódzki uchybił art. 457 k.p.c. w związku z art. XV § 1 przep. wprow. k.p.c. przez niedoręczenie odpisu pozwu prokuratorowi i niewysłanie mu zawiadomień o posiedzeniach sądu oraz że uchybił art. 233 k.p.c., gdyż przy ocenie zeznań świadków Elżbiety A. i Józefy B. pominął oświadczenie pozwanej Renaty B., że rodzice jej nakłaniali ją do fałszywych twierdzeń, iż pozwany Mirosław B. jest synem powoda. W związku z tym ostatnim zarzutem Sąd Wojewódzki - zdaniem skarżącego - uchybił również art. 236 § 1 k.p.c., gdyż powinien był przesłuchać strony na okoliczność, czy powód już w kwietniu 1963 r. wiedział o urodzeniu się pozwanego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Trafny jest zarzut skarżącego, że stosownie do art. 457 k.p.c. w związku z art. XV przep. wprow. k.p.c. Sąd Wojewódzki z chwilą wejścia w życie kodeksu postępowania cywilnego z 1964 r. powinien był zawiadomić prokuratora o terminie rozprawy. Uchybienie to jednak nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Niewzięcie przez prokuratora udziału w sprawie nie pozbawiło powoda możności obrony jego praw oraz nie mogło pogorszyć jego sytuacji procesowej. Sąd Wojewódzki bowiem uznał powództwo za spóźnione z powodu upływu terminu prekluzyjnego z art. 48 § 1 k.r. i z tej przyczyny popieranie jego powództwa przez prokuratora nie mogło sanować niedochowania terminu prekluzyjnego przez powoda. Oddalenie powództwa z powodu przekroczenia 6-miesięcznego terminu przez męża matki nie stoi na przeszkodzie wytoczeniu - na podstawie art. 86 k.r. - nowego powództwa przez prokuratora.Chybione są również pozostałe zarzuty skarżącego.W szczególności Sąd Wojewódzki nie przekroczył granic swobodnej oceny mocy i wiarygodności zeznań świadków: A. i Józefy B. Oświadczenie bowiem pozwanej Renaty B. dotyczyło jedynie nakłaniania jej przez rodziców do twierdzenia, że małol. pozwany jest synem powoda. Pozwana ta natomiast nie twierdziła, by zeznanie świadka A. co do chwili dowiedzenia się powoda o urodzeniu się dziecka było niezgodne z prawdą. W tej sytuacji brak było podstaw z art. 299 k.p.c. do przesłuchania stron na okoliczność, kiedy powód dowiedział się o urodzeniu się dziecka.Dowód ten bowiem ma jedynie charakter pomocniczy wtedy, gdy sporna okoliczność nie została wyjaśniona za pomocą innych dowodów.Z tych względów Sąd Najwyższy z mocy art. 387 k.p.c. oddalił rewizję i zasądził na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania rewizyjnego (art. 98 k.p.c.).
Powiązane orzeczenia
- I CSK 801/14 2015-09-30Czy pozwany, któremu upłynął termin do wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa, zachowuje legitymację do zaskarżenia wyroku oddalającego powództwo wniesione przez prokuratora?
- 2 CR 111/58 1958-06-17Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił brak pochodzenia dziecka od męża matki, opierając się głównie na zeznaniach powoda i pomijając istotne dowody oraz sprzeczności w materiale dowodowym?
- II CR 173/78 1978-07-06Czy pozwanemu, który utracił prawo do wytoczenia powództwa o zaprzeczenie ojcostwa z powodu upływu terminu, przysługuje prawo do zaskarżenia wyroku oddalającego powództwo prokuratora w tej samej sprawie?
- I CZ 147/71 1972-10-01Czy cofnięcie pozwu w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa, wniesionego przez prokuratora na podstawie art. 86 k.r.o., wymaga zgody pozwanego, jeżeli prokurator nie zrzekł się roszczenia?
- III CR 158/63 1963-08-24Czy w sprawie o zaprzeczenie ojcostwa, zeznanie pozwanego, który uznał powództwo, jest wystarczającą podstawą do uwzględnienia powództwa, czy też sąd powinien przeprowadzić dalsze postępowanie dowodowe, w tym przesłuchać…
Powołane przepisy
art. 48 § 1art. 457 KPCart. 233 KPCart. 236 § 1 KPCart. 86art. 299 KPCart. 387 KPCart. 98 KPC§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.