III CR 265/65

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Wiktorii i Kazimierza F. przeciwko Państwowemu Ośrodkowi Maszynowemu w K. o odszkodowanie, na skutek rewizji nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego PRL od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 16 października 1964 r., uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.Uzasadnienie faktyczneSąd Powiatowy w Chełmnie wyrokiem z dnia 3 marca 1964 r. zasądził od pozwanego Państwowego Ośrodka Maszynowego w K., pow. Chełmno, na rzecz Wiktorii i Kazimierza małżonków F. kwotę 13.625 zł z tytułu odszkodowania za spowodowanie wytrucia pszczół w pasiece powodów.W związku z wniesioną w dniu 22 kwietnia 1964 r. przez pełnomocnika strony pozwanej, adw. B. M., od tego wyroku skargą rewizyjną bez uiszczenia należnej opłaty, Sąd Powiatowy, pismem doręczonym w dniu 6 maja 1964 r. zobowiązał na zasadzie art. 137 § 1 k.p.c. wprost stronę pozwaną (Państwowy Ośrodek Maszynowy), z pominięciem ustanowionego w sprawie jej pełnomocnika, do wpłacenia tytułem opłaty od rewizji kwoty 706,50 zł.Pozwany Państwowy Ośrodek Maszynowy wniósł należną opłatę w dniu 20 maja 1964 r., a więc po upływie 14 dni od daty doręczenia wezwania z dnia 6 maja 1964 r., twierdząc, że dokonał jednak wpłaty w terminie, gdyż Sąd powinien był doręczyć wezwanie do uiszczenia opłaty rewizyjnej zgodnie z art. 140 § 2 k.p.c. nie jemu, lecz jego pełnomocnikowi, ustanowionemu w sprawie adwokatowi B. M., któremu pełnomocnictwa nie odwołał.Wobec wpłacenia przez pozwany Państwowy Ośrodek Maszynowy opłaty od rewizji, Sąd Powiatowy w Chełmnie przesłał w dniu 2 lipca 1964 r. rewizję strony pozwanej wraz z aktami sądowymi Sądowi Wojewódzkiemu w Bydgoszczy, który postanowieniem z dnia 16 października 1964 r. odrzucił rewizję pełnomocnika strony pozwanej, jako spóźnioną (art. 16 ust. 2 p.o.k.s.), uznając, że był on prawidłowo wezwany do uiszczenia opłaty rewizyjnej i że upłynął termin 7 dni od daty doręczenia wezwania.Od powyższego postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Bydgoszczy z dnia 16 października 1964 r. wniósł Prokurator Generalny PRL rewizję nadzwyczajną, w której zarzuca zaskarżonemu postanowieniu rażące naruszenie prawa, w szczególności art. 137 § 1 i 2 oraz art. 140 § 2 uchylonego k.p.c., w związku z art. 364 tegoż k.p.c., jak również art. 13 i 16 przepisów o kosztach sądowych, a nadto naruszenie interesu Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej i na zasadzie art. 422 § 2 k.p.c. wniósł o uchylenie wymienionego postanowienia Sądu Wojewódzkiego i przekazanie sprawy temuż Sądowi, w celu merytorycznego rozpoznania rewizji pozwanego Ośrodka Maszynowego.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Zaskarżone postanowienie jest błędne, ponieważ wadliwe doręczenie wezwania do uiszczenia opłaty od wniesionej rewizji wprost stronie procesowej, zamiast ustanowionemu przez nią pełnomocnikowi, który sporządził i wniósł środek odwoławczy, nie czyni zadość wymaganiom art. 13 ust. 1, art. 16 ust. 1 p.o.k.s. oraz art. 137 § 1 k.p.c. i w związku z tym nie wywołuje skutku prawnego, powodując że termin 7-dniowy do uiszczenia opłaty powołanej w przewidzianych przepisach nie zaczął w ogóle jeszcze biec, a więc dotychczas jeszcze nie upłynął.Stosownie do ustalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, doręczenie wprost stronie procesowej, z pominięciem ustanowionego przez nią pełnomocnika, wezwania do uiszczenia wpisu stosunkowego, stanowiącego opłatę w wysokości nie stałej, choćby obliczenie jej nie nasuwało żadnych wątpliwości, stanowi naruszenie art. 140 § 2 uchylonego k.p.c. Skoro zatem pozwany Państwowy Ośrodek Maszynowy nie cofnął pełnomocnictwa udzielonego swojemu adwokatowi i był przez cały czas procesu reprezentowany przez pełnomocnika, przeto tylko temu pełnomocnikowi powinny były być doręczane wszelkie pisma Sądu, a więc również wezwanie do uiszczenia opłaty od wniesionego środka odwoławczego.Podnieść należy dodatkowo, że w sprawie niniejszej, w której wniesiona rewizja nie podlega opłacie w wysokości stałej przepis art. 137 k.p.c. nie miał zastosowania.Skoro w omawianej sytuacji, z przyczyn wskazanych wyżej, wezwanie do uiszczenia opłaty skierowane bezpośrednio przez Sąd do strony pozwanej, z pominięciem jej pełnomocnika, jako wadliwe nie mogło spowodować rozpoczęcia biegu terminu przewidzianego w art. 137 § 1 k.p.c., przeto należało uznać w konsekwencji uiszczoną przez pozwanego należną opłatę rewizyjną za dokonaną w terminie otwartym, a rewizję za zasługującą na nadanie jej biegu.Sąd Wojewódzki, zajmując odmienne stanowisko co do prawidłowego wezwania pozwanego o uiszczenie opłaty sądowej, nie tylko naruszył wymienione wyżej przepisy prawa, lecz również pozbawił stronę pozwaną, będącą jednostką uspołecznioną, możności rozpoznania jej rewizji, przez co naruszony został interes Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.Z powyższych zasad Sąd Najwyższy orzekł jak wyżej.