III CR 26/63

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Masłowski (sprawozdawca). Sędziowie: S. Dąbrowski, S. Rudnicki.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Jana S. przeciwko Bronisławie i Andrzejowi M. o wydanie gruntu, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości od wyroku Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie z dnia 16 sierpnia 1962 r.,rewizję nadzwyczajną oddalił.Uzasadnienie faktycznePowód wystąpił z żądaniem zobowiązania pozwanych solidarnie do ustąpienia i oddania mu w posiadanie nieruchomości wymienionych szczegółowo w pozwie twierdząc, że na podstawie aktu darowizny Marii B. z dnia 22.III.1960 r. oraz aktu notarialnego z daty 17.V.1961 r., obejmującego przyjęcie darowizny, jest właścicielem nieruchomości podanych w pozwie.Wyrokiem z dnia 30.XI.1961 r. Sąd Powiatowy w Krośnie odrzucił pozew, ponieważ o ten sam grunt toczy się w tym samym Sądzie proces w sprawie z powództwa Marii B. przeciwko Bronisławie i Andrzejowi M. (sygn. akt C 362/59) i w trakcie postępowania rewizyjnego postępowanie wobec śmierci powódki uległo zawieszeniu (z mocy art. 183 § 1 k.p.c.). Sąd Powiatowy wyraził pogląd, że zachodzi zarzut sprawy w toku, skoro spór w obu sprawach dotyczy tej samej nieruchomości, jako pozwani występują te same osoby, a powód w niniejszej sprawie jest tylko następcą prawnym zmarłej Marii B., w której prawa wszedł dopiero po jej śmierci z mocy notarialnego aktu o przyjęciu darowizny.Rewizja powoda od tego orzeczenia została oddalona wyrokiem Sądu Wojewódzkiego w Rzeszowie.Wyrok Sądu Wojewódzkiego zaskarżył Minister Sprawiedliwości rewizją nadzwyczajną, w której wnosił o jego uchylenie, jak również o uchylenie wyroku Sądu Powiatowego, zarzucając obu wyrokom obrazę art. 228 § 1 k.p.c. przez przyjęcie poglądu, że pozew podlega odrzuceniu z powodu sprawy w toku, mimo że w sprawie niniejszej i w sprawie C 362/59 nie ma identyczności stron, skoro powód w sprawie niniejszej, Jan S., nie jest uniwersalnym następcą prawnym Marii B., powódki w sprawie C 362/59, a tylko nabywcą konkretnej nieruchomości.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Rewizja nadzwyczajna jest nieuzasadniona.W sprawie jest poza sporem, że powód jest nabywcą od Marii B. nieruchomości quaestionis, o którą toczy się proces w sprawie C 362/59, i że nabycie miało miejsce w czasie trwania tego procesu.Stosownie do art. 205 pkt. 3 k.p.c. zbycie w toku sprawy rzeczy objętej sporem nie ma wpływu na dalszy bieg sprawy. Zgodnie z powszechnie panującym w orzecznictwie i doktrynie poglądem prawidłowa wykładnia tego przepisu prowadzi do wniosku, że rozszerza on prawomocność wyroku również na nabywcę spornej rzeczy w toku procesu. Wyrok więc, jaki zapadnie w procesie, odniesie bezpośredni skutek w stosunku do nabywcy.Oczywistą konsekwencją takiej wykładni art. 205 pkt 3 k.p.c., którą Sąd Najwyższy w obecnym składzie podziela, jest niedopuszczalność wniesienia przez nabywcę przeciwko osobom, których objął wydany wyrok, nowego powództwa o to samo roszczenie. Przeszkodą bowiem wytoczenia takiego powództwa jest powaga rzeczy osądzonej. Jest zaś również oczywiste, że jeśli wydany w wyniku toczącego się postępowania wyrok korzysta z powagi rzeczy osądzonej, to samo toczące się postępowania musi stanowić zawisłość sporu. Oba te pojęcia są bowiem ze sobą logicznie tak ściśle związane, że nie do pomyślenia byłoby przypisanie mającemu zapaść wyrokowi powagi rzeczy osądzonej przy równoczesnej odmowie przyjęcia zawisłości sporu w stosunku do toczącego się postępowania.W świetle powyższej wykładni art. 205 pkt 3 k.p.c. Sąd Najwyższy nie dopatrzył się w zaskarżonych wyrokach obrazy przepisu art. 228 § 1 k.p.c., wobec czego rewizję nadzwyczajną należało z mocy art. 398 i 383 k.p.c. oddalić.