VI KO 36/63
UchwałaIzba Karna1963-12-19
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawach o przestępstwo określone w art. 140 k.k. uprzedzenie o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie powinno być stwierdzone jedynie właściwym protokołem przesłuchania, czy też może być ustalone innymi dowodami?Ratio decidendi
W sprawach o przestępstwo fałszywego zeznania (art. 140 k.k.) uprzedzenie o odpowiedzialności karnej może być stwierdzone wszelkimi dowodami dopuszczalnymi przez ustawę karną procesową. Wyłączna moc dowodowa protokołu, o której mowa w art. 224 k.p.k., dotyczy jedynie postępowania, w którym protokół został sporządzony, i nie wyłącza możliwości ustalenia tego faktu innymi środkami dowodowymi w innej sprawie.Stan faktyczny
Sąd Najwyższy rozpatrywał kwestię prawną przedstawioną przez skład zwykły Sądu Najwyższego w trybie art. 390 § 1 k.p.k. Dotyczyła ona sposobu dowodzenia uprzedzenia o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie w sprawach o przestępstwo z art. 140 k.k. Kwestia ta wynikała z rozbieżności w interpretacji przepisów dotyczących dowodowej mocy protokołu przesłuchania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że uprzedzenie o odpowiedzialności karnej w sprawach o przestępstwo z art. 140 k.k. może być ustalone innymi dowodami niż tylko protokół przesłuchania.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes F. Wróblewski.Sędziowie: Z. Kapitaniak, T. Majewski. J. Zembaty, A. Kafarski, T. Rek, A. Pyszkowski (sprawozdawca).Prokurator Generalnej Prokuratury: T. Guzkiewicz.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Beniamina Hersza R. oskarżonego z art. 140 k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, uchwalił przedstawioną w trybie art. 390 § 1 k.p.k. przez skład zwykły Sądu Najwyższego kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy w sprawach o przestępstwo określone w art. 140 k.k. uprzedzenie o odpowiedzialności karnej powinno być stwierdzone jedynie właściwym protokołem przesłuchania, czy też może być ustalone innymi dowodami?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneWedług art. 224 k.p.k. protokół, co do którego nie udowodniono świadomego fałszu, stanowi wyłączny dowód zachowania form procesowych. Ta wyłączna moc dowodowa wchodzi jednak w grę tylko względem stron mających w danej sprawie prawo żądania sprostowania protokołu (art. 225 § 3 i art. 227 § 2 k.p.k.) i nie wybiega poza postępowanie w sprawie, w której ten protokół sporządzono. Sprawa o przestępstwo fałszywego zeznania jest zawsze inną sprawą niż ta, w której zeznanie to złożono.Skoro wyłączna moc dowodowa protokołu nie wchodzi w grę w innej sprawie, to również w sprawie o przestępstwo z art. 140 k.k. uprzedzenie o odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznanie może być stwierdzone wszelkimi dowodami, które dopuszcza ustawa karna procesowa, albowiem nie ma przepisu szczególnego, który by możność obrony przed zarzutem popełnienia tego przestępstwa ograniczał do sfery określonych w ustawie środków dowodowych (tzw. legalna teoria dowodów).
Powiązane orzeczenia
- I KZP 12/91 1991-06-20Czy dopuszczalne jest skazanie osoby za przestępstwo fałszywych zeznań (art. 247 § 1 k.k.), jeśli zeznania te złożyła w charakterze świadka we własnym postępowaniu karnym, a następnie została oskarżona o popełnienie czyn…
- III KK 348/14 2014-11-21Czy zeznania złożone przez osobę przesłuchaną w charakterze świadka, która powinna być przesłuchana w charakterze podejrzanego, mogą stanowić podstawę do przypisania jej przestępstwa fałszywych zeznań (art. 233 § 1 k.k.)…
- V KK 323/18 2019-06-04Czy zeznania świadka, który jest jednocześnie podejrzanym w innej sprawie, mogą stanowić podstawę odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań, jeśli świadek został prawidłowo pouczony o swoich prawach i odpow…
- IV KK 199/21 2021-10-06Czy protokół zeznań świadka, który nie został prawidłowo ujawniony na rozprawie głównej, może stanowić podstawę ustaleń faktycznych prowadzących do skazania za przestępstwo z art. 233 § 1a k.k.?
- IV KK 240/21 2021-09-16Czy sąd odwoławczy, utrzymując wyrok skazujący za fałszywe oskarżenie, prawidłowo rozpoznał zarzut apelacyjny dotyczący braku umyślności działania oskarżonego, który kwestionował protokół przesłuchania, powołując się na…
Powołane przepisy
art. 140 KKart. 390 § 1 KPKart. 224 KPKart. 225 § 3art. 227 § 2 KPK§ 1§ 3§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.