I CR 819/61

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia Z. Masłowski. Sędziowie: R. Czarnecki (sprawozdawca), H. Dąbrowski.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Kazimierza i Marii G. przeciwko Skarbowi Państwa (Prezydium Rady Narodowej w W. - Wydział Gospodarki Terenami) o 200.000 zł, na skutek rewizji powodów od wyroku Sądu Wojewódzkiego dla m. st. Warszawy z dnia 19 marca 1959 r.,rewizję oddalił.Uzasadnienie faktycznePowodowie domagają się od pozwanego Skarbu Państwa odszkodowania na tej podstawie, że pozwany nie zawiadomił ich o wszczęciu postępowania w stosunku do budynku będącego ich własnością i znajdującego się na obszarze Warszawy, a także o rozebraniu tego budynku, przez co pozbawił powodów możności wnoszenia środków odwoławczych. W każdym razie powodowie mogliby uzyskać materiały rozbiórkowe.Od wyroku Sądu Wojewódzkiego oddalającego powództwo powodowie wnoszą rewizję.Na rozprawie rewizyjnej powodowie oświadczyli, że po wojnie budynek ich został odbudowany.Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy zważył, co następuje:Z bliżej nie sprecyzowanych twierdzeń pozwu zdaje się wynikać, że powodom chodzi o sposób doręczenia decyzji z dnia 29.VI.1953 r. o stwierdzeniu przejęcia budynku powodów na własność Skarbu Państwa. Zdaniem powodów doręczenie tej decyzji miało nastąpić z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego. Wskutek wspomnianego uchybienia powodowie nie wiedzieli również o dokonanej w 1955 r. rozbiórce budynku.Powodowie nie utrzymują jednak, by w odniesieniu do gruntu, który z dniem 21.XI.1945 r. przeszedł na własność Skarbu Państwa (art. 1 dekretu z 26.X.1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy - Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zmianami), zgłosili wniosek o przyznanie im na tym gruncie prawa wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy. Stosownie do art. 7 ust. 1 powołanego dekretu powodowie byli uprawnieni do wystąpienia z takim wnioskiem w ciągu 6 miesięcy od dnia objęcia w posiadanie gruntu przez Skarb Państwa. Ponieważ, jak na to wskazuje decyzja z 29.VI.1953 r., objęcie to nastąpiło 16.VIII.1948 r., powodowie mogli domagać się przyznania im prawa na gruncie do dnia 17.II.1949 r.W myśl art. 8 dekretu, w razie nieprzyznania dotychczasowemu właścicielowi gruntu prawa wieczystej dzierżawy lub prawa zabudowy, wszystkie budynki położone na gruncie przechodzą na własność Skarbu Państwa. Przytoczony przepis posługuje się szerokim sformułowaniem co do "nieprzyznania (…) prawa" na tym gruncie. Dotyczy zatem nie tylko skutków zapadnięcia prawomocnej decyzji, która nie uwzględnia wniosku o przyznanie prawa na gruncie, ale także skutków upływu terminu, który wyłącza możność zapadnięcia pozytywnej decyzji. Skutkiem tym jest przejście budynków położonych na gruncie na własność Skarbu Państwa. W razie niezgłoszenia wniosku o przyznanie prawa na gruncie, przejście budynków położonych na tym gruncie na własność Skarbu Państwa następuje z chwilą upływu terminu do wystąpienia z wnioskiem, decyzja zaś organu administracji ma jedynie charakter deklaratywny.Budynek powodów przeszedł więc na własność Skarbu Państwa z upływem 16.II.1949 r., a prawo rzeczowe do budynku przekształciło się w prawo do odszkodowania za budynek, nie dochodzone zresztą na drodze sądowej (art. 9 dekretu).Artykuł 6 ust. 1 dekretu zezwala właścicielowi na zabieranie materiałów rozbiórkowych. Przepis ten w ust. 2 zastrzega jednak, że nie dotyczy to nie zniszczonych budynków. Harmonizuje to z art. 8 dekretu określającym los prawny tych budynków. Gdy więc budynek, który stał się własnością Skarbu Państwa, ulega następnie rozbiórce, to pochodzące z niego materiały są również własnością Skarbu Państwa.Powodowie nie byli więc właścicielami materiałów rozbiórkowych. Brak zaś normy, która uzasadniałaby przyjęcie, że własność materiałów pochodzących z rozbiórki budynku stanowiącego własność Skarbu Państwa "powróciła" na rzecz powodów. Powodom nie przysługiwało zatem uprawnienie do zabrania materiałów rozbiórkowych.W tej sytuacji ewentualne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego przy doręczeniu decyzji z 29.VI.1953 r. nie mogło ani dotykać nie istniejących praw powodów, ani też wywoływać w stosunku do powodów jakichkolwiek skutków prawnych.Orzeczono więc jak w sentencji (art. 383 k.p.c.).