III CO 31/61
PostanowienieIzba Cywilna1962-11-07
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dłużnik, który po powstaniu tytułu egzekucyjnego dokonał zmiany sprzecznej z obowiązkiem wynikającym z tego tytułu, może zasadnie bronić się przepisem art. 3 k.p.c. przed uprawnieniem wierzycielki przysługującym jej na podstawie art. 838 § 3 k.p.c.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Powiatowego w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wskazał, że dłużnik, który po powstaniu tytułu egzekucyjnego dokonał zmiany sprzecznej ze swoim obowiązkiem, nie może zasadnie bronić się przepisem art. 3 k.p.c. przed uprawnieniem wierzycielki wynikającym z art. 838 § 3 k.p.c. W uzasadnieniu podkreślono, że przepis art. 3 k.p.c. nie może być stosowany w sposób prowadzący do obejścia prawa lub naruszenia zasad współżycia społecznego, a w szczególności nie może służyć jako podstawa do uchylenia się od skutków prawnych wynikających z prawomocnego orzeczenia sądu.Stan faktyczny
Prawomocnym wyrokiem zakazano dłużnikom wznoszenia budynku mieszkalnego na gruncie wierzycielki. Po uprawomocnieniu się wyroku dłużnicy rozpoczęli budowę. Wierzycielka wniosła o wszczęcie egzekucji. Sąd Powiatowy nałożył grzywnę na jednego z dłużników, zasądził koszty, ale oddalił wniosek o upoważnienie wierzycielki do usunięcia murów oraz wniosek wobec drugiego dłużnika. Wierzycielka zaskarżyła postanowienie w części oddalającej jej wniosek.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Powiatowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia Z. Wasilkowska.Sędziowie: M. Grudziński, W. Bryl (sprawozdawca).Uzasadnienie faktycznePrawomocnym wyrokiem Sąd Powiatowy w Kłobucku zakazał dłużnikom Stanisławowi i Władysławowi B. wznoszenia budynku mieszkalnego na gruncie stanowiącym własność wierzycielki Stanisławy B. Po uprawomocnieniu się wspomnianego wyroku dłużnicy rozpoczęli budowę domu mieszkalnego.Wierzycielka zwróciła się do Sądu Powiatowego z wnioskiem o wszczęcie egzekucji przeciwko dłużnikom w trybie art. 839 k.p.c.Sąd Powiatowy nałożył na dłużnika Stanisława B. grzywnę w kwocie 500 zł i zasądził od niego na rzecz wierzycielki kwotę 200 zł tytułem kosztów postępowania egzekucyjnego, oddalił żądanie wierzycielki o upoważnienie jej do usunięcia murów wybudowanego domu, oddalił w całości wniosek w stosunku do dłużnika Władysława B.Wymienione postanowienie w części oddalającej wniosek zaskarżyła wierzycielka zażaleniem.Sąd Wojewódzki rozpoznając zażalenie wierzycielki przedstawił Sądowi Najwyższemu w trybie art. 388 k.p.c. do rozstrzygnięcia następującej treści zagadnienie prawne: "czy dłużnik, który po powstaniu tytułu egzekucyjnego, dokonał zmiany sprzecznej ze swoim obowiązkiem wynikającym z tego tytułu, może zasadnie bronić się przepisem art. 3 popc przed uprawnieniem wierzycielki przysługującym jej na podstawie art. 838 § 3 k.p.c.".Sąd Najwyższy przejąwszy sprawę do rozpoznania we własnym zakresie uchylił postanowienie Sądu Powiatowego w zaskarżonej części i sprawę przekazał Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania kierując się następującymi względami.
Powiązane orzeczenia
- III CZP 77/85 1986-01-30Czy rażąco niekorzystna zmiana sytuacji materialnej dłużnika po powstaniu tytułu egzekucyjnego może stanowić podstawę powództwa przeciwegzekucyjnego o ograniczenie wykonalności tytułu wykonawczego na podstawie art. 840 §…
- III CZP 16/12 2012-05-23Czy dłużnik może oprzeć powództwo o pozbawienie tytułu wykonawczego wykonalności na zarzucie spełnienia świadczenia, jeżeli zarzut ten nie był przedmiotem rozpoznania w sprawie, w której wydano tytuł egzekucyjny, ze wzgl…
- I CR 255/88 1988-11-17Czy roszczenie dłużnika o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego na podstawie art. 840 k.p.c. ulega przedawnieniu?
- I CZ 10/68 1968-02-12Czy sąd może pozbawić wykonalności tytuł wykonawczy w oparciu o zarzut nieprawidłowości prowadzenia egzekucji, zamiast o uprawdopodobnienie zasadności dochodzonego roszczenia?
- III CZP 47/10 2010-07-21Czy norma prawna zawarta w art. 840 § 1 pkt 2 in fine k.p.c. umożliwia dłużnikowi, który nie podjął obrony przed żądaniem pozwu w sprawie, która doprowadziła do powstania tytułu wykonawczego, z tej przyczyny, iż zaniecha…
Powołane przepisy
art. 839 KPCart. 388 KPCart. 3art. 838 § 3 KPC§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.