III CO 31/61

PostanowienieIzba Cywilna1962-11-07

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dłużnik, który po powstaniu tytułu egzekucyjnego dokonał zmiany sprzecznej z obowiązkiem wynikającym z tego tytułu, może zasadnie bronić się przepisem art. 3 k.p.c. przed uprawnieniem wierzycielki przysługującym jej na podstawie art. 838 § 3 k.p.c.?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Powiatowego w zaskarżonej części i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Wskazał, że dłużnik, który po powstaniu tytułu egzekucyjnego dokonał zmiany sprzecznej ze swoim obowiązkiem, nie może zasadnie bronić się przepisem art. 3 k.p.c. przed uprawnieniem wierzycielki wynikającym z art. 838 § 3 k.p.c. W uzasadnieniu podkreślono, że przepis art. 3 k.p.c. nie może być stosowany w sposób prowadzący do obejścia prawa lub naruszenia zasad współżycia społecznego, a w szczególności nie może służyć jako podstawa do uchylenia się od skutków prawnych wynikających z prawomocnego orzeczenia sądu.
Stan faktyczny
Prawomocnym wyrokiem zakazano dłużnikom wznoszenia budynku mieszkalnego na gruncie wierzycielki. Po uprawomocnieniu się wyroku dłużnicy rozpoczęli budowę. Wierzycielka wniosła o wszczęcie egzekucji. Sąd Powiatowy nałożył grzywnę na jednego z dłużników, zasądził koszty, ale oddalił wniosek o upoważnienie wierzycielki do usunięcia murów oraz wniosek wobec drugiego dłużnika. Wierzycielka zaskarżyła postanowienie w części oddalającej jej wniosek.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Powiatowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Sędzia Z. Wasilkowska.Sędziowie: M. Grudziński, W. Bryl (sprawozdawca).Uzasadnienie faktycznePrawomocnym wyrokiem Sąd Powiatowy w Kłobucku zakazał dłużnikom Stanisławowi i Władysławowi B. wznoszenia budynku mieszkalnego na gruncie stanowiącym własność wierzycielki Stanisławy B. Po uprawomocnieniu się wspomnianego wyroku dłużnicy rozpoczęli budowę domu mieszkalnego.Wierzycielka zwróciła się do Sądu Powiatowego z wnioskiem o wszczęcie egzekucji przeciwko dłużnikom w trybie art. 839 k.p.c.Sąd Powiatowy nałożył na dłużnika Stanisława B. grzywnę w kwocie 500 zł i zasądził od niego na rzecz wierzycielki kwotę 200 zł tytułem kosztów postępowania egzekucyjnego, oddalił żądanie wierzycielki o upoważnienie jej do usunięcia murów wybudowanego domu, oddalił w całości wniosek w stosunku do dłużnika Władysława B.Wymienione postanowienie w części oddalającej wniosek zaskarżyła wierzycielka zażaleniem.Sąd Wojewódzki rozpoznając zażalenie wierzycielki przedstawił Sądowi Najwyższemu w trybie art. 388 k.p.c. do rozstrzygnięcia następującej treści zagadnienie prawne: "czy dłużnik, który po powstaniu tytułu egzekucyjnego, dokonał zmiany sprzecznej ze swoim obowiązkiem wynikającym z tego tytułu, może zasadnie bronić się przepisem art. 3 popc przed uprawnieniem wierzycielki przysługującym jej na podstawie art. 838 § 3 k.p.c.".Sąd Najwyższy przejąwszy sprawę do rozpoznania we własnym zakresie uchylił postanowienie Sądu Powiatowego w zaskarżonej części i sprawę przekazał Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania kierując się następującymi względami.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 839 KPCart. 388 KPCart. 3art. 838 § 3 KPC§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026.