VI KO 83/60

UchwałaIzba Karna1961-02-23

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 380 k.p.k. zezwala na stosowanie art. 191 k.p.k. w przypadku, gdy oskarżony po wydaniu wyroku uniewinniającego zmienił miejsce zamieszkania, a o przyjęciu rewizji prokuratora został powiadomiony tylko jego obrońca?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że w przypadku oskarżonego uniewinnionego, który po wydaniu wyroku zmienił miejsce zamieszkania i miał obrońcę, zawiadomienie o terminie rozprawy rewizyjnej musi być doręczone bezpośrednio oskarżonemu, nawet jeśli obrońca został powiadomiony o przyjęciu rewizji. Zastosowanie art. 191 k.p.k. w takiej sytuacji, polegające na uznaniu zawiadomienia za doręczone poprzez obrońcę, stanowiłoby pogwałcenie prawa do obrony oskarżonego.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą stosowania art. 191 k.p.k. w sytuacji, gdy oskarżony uniewinniony zmienił miejsce zamieszkania po wydaniu wyroku, a o przyjęciu rewizji prokuratora powiadomiono jedynie jego obrońcę. Sąd Najwyższy miał rozstrzygnąć, czy w takich okolicznościach można zastosować art. 191 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchwalił rozstrzygnąć przedstawioną kwestię prawną w sposób wskazany w uzasadnieniu, stanowiący odpowiedź na pytanie prawne Sądu Wojewódzkiego.

Pełny tekst orzeczenia

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym, po rozpoznaniu przedstawionej przez Sąd Wojewódzki kwestii prawnej, wymagającej zasadniczej wykładni ustawy: "Czy przepis art. 380 k.p.k. zezwala na stosowanie art. 191 k.p.k., gdy oskarżony po wydaniu wyroku uniewinniającego zmienił dotychczasowe miejsce zamieszkania, a o przyjęciu przez Sąd Powiatowy rewizji prokuratora został powiadomiony tylko jego obrońca" - uchwalił rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneOd ogólnej zasady, wyrażonej w art. 191 k.p.k., kodeks ten przewiduje wyraźnie dwa wyjątki, a to w art. 369, stanowiącym, iż nie można w trybie art. 191 zawiadamiać oskarżonego uniewinnionego o przyjęciu rewizji oskarżyciela oraz w art. 399, stanowiącym, iż przy zawiadamianiu stron, ich obrońców i pełnomocników o terminie rozprawy z rewizji nadzwyczajnej, art. 191 nie ma zastosowania.Z treści wymienionych przepisów można by wysnuć wniosek, że zawiadomienie oskarżonego uniewinnionego o rozprawie rewizyjnej, wobec braku wyraźnego zastrzeżenia co do stosowania w tym przypadku art. 191, może mieć miejsce z zastosowaniem tego przepisu.Wniosek taki jest jednak słuszny tylko w pewnym zakresie.Przepis art. 191 ma na celu niedopuszczenie do rozmyślnego przewlekania procesu przez strony. Jeśli więc oskarżonemu uniewinnionemu, który nie miał obrońcy, zawiadomienie o przyjęciu rewizji musi być doręczone, to dowie się on o tym, że proces w jego sprawie nie został jeszcze zakończony i będzie toczył się dalej i z tą chwilą powstaje dla niego obowiązek powiadomienia sądu o każdej zmianie miejsca zamieszkania. Niedopełnienie przez oskarżonego tego obowiązku uprawnia sąd rewizyjny do zawiadomienia go o terminie rozprawy z zastosowaniem art. 191.Inaczej jednak przedstawia się sytuacja, gdy oskarżony uniewinniony miał obrońcę.W myśl art. 369 § 1 k.p.k., nie czyniącego w kwestii zawiadomienia różnicy między rewizją od wyroku skazującego i od wyroku uniewinniającego, nie ma obowiązku zawiadamiania oskarżonego, który miał obrońcę, o przyjęciu rewizji, wystarcza zawiadomienie samego tylko obrońcy. Sąd może również wysłać zawiadomienie do samego tylko oskarżonego, a gdy się okaże, że nie zamieszkuje on już pod wskazanym w zawiadomieniu adresem i miejsce jego pobytu jest nieznane, sąd może zawiadomić wówczas o przyjęciu rewizji obrońcę oskarżonego. W tym przypadku jednakże zawiadomienie o terminie rozprawy rewizyjnej musi być oskarżonemu doręczone. Może się bowiem zdarzyć, że obrońca nie ma również możności skontaktowania się z takim oskarżonym. Uznanie w takiej sytuacji zawiadomienia oskarżonego za doręczone mu, stanowiłoby pogwałcenie jego prawa do obrony (art. 380 § 3 k.p.k.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 380 KPKart. 191 KPKart. 369art. 191art. 399art. 369 § 1 KPKart. 380 § 3 KPK§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026.