4 CZ 27/61
PostanowienieIzba Cywilna1961-09-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana planu zabudowy nieruchomości po jej sprzedaży może stanowić podstawę do umorzenia egzekucji ceny sprzedaży, jeśli kupujący poddał się egzekucji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zmiana planu zabudowy nieruchomości, która nastąpiła po jej sprzedaży, nie stanowi uzasadnienia dla umorzenia egzekucji ceny sprzedaży. Z chwilą wydania nieruchomości kupującemu, przeszły na niego wszelkie ciężary z nią związane, w tym ewentualne negatywne skutki zmian w planowaniu zabudowy. Kupujący, w przypadku niemożności realizacji pierwotnych zamierzeń budowlanych, może ubiegać się o nieruchomość zamienną, a twierdzenie o sprzeczności egzekucji z zasadami współżycia społecznego jest nieuzasadnione.Stan faktyczny
Międzyzakładowa Pracownicza Spółdzielnia Mieszkaniowa w P. nabyła od Marii - Izabelli S. nieruchomość, poddając się w akcie notarialnym egzekucji do zapłaty ceny kupna. Spółdzielnia nie zapłaciła ceny w terminie, co skutkowało wszczęciem egzekucji przez pozwaną. Sąd Wojewódzki wstrzymał egzekucję, uznając za zasadne twierdzenie spółdzielni o niemożności realizacji budownictwa mieszkaniowego z powodu zmiany planu zabudowy. Pozwana wniosła zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zmienił zaskarżone postanowienie i oddalił wniosek o zabezpieczenie powództwa, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego Sądowi Wojewódzkiemu.Pełny tekst orzeczenia
SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z powództwa Międzyzakładowej Pracowniczej Spółdzielni Mieszkaniowej w P. przeciwko Marii - Izabelli S. o umorzenie egzekucji, po rozpoznaniu zażalenia pozwanej na postanowienie Sądu Wojewódzkiego w Poznaniu z dnia 13 lutego 1961 r., zmienił zaskarżone postanowienie i wniosek o zabezpieczenie powództwa oddalił, rozstrzygnięcie wniosku pozwanej o przyznanie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego pozostawił Sądowi Wojewódzkiemu w Poznaniu w orzeczeniu kończącym postępowanie.Uzasadnienie faktyczneAktem notarialnym z dnia 2 grudnia 1959 r. powodowa spółdzielnia nabyła od pozwanej nieruchomość położoną w P. W akcie tym spółdzielnia poddała się egzekucji do zapłaty oznaczonej w nim ceny kupna (art. 534 pkt 5 k.p.c.). Spółdzielnia nie uiściła jej w terminie wskazanym w wymienionym akcie notarialnym, wobec czego pozwana uzyskawszy klauzulę wykonalności wszczęła egzekucję kwoty 200 000 zł z powyższego tytułu.Sąd Wojewódzki wstrzymał postępowanie egzekucyjne aż do prawomocnego rozpoznania powództwa o umorzenie tej egzekucji, opartego na twierdzeniu, że Prezydium Rady Narodowej m. P. "anulowało poprzednie wskazanie powódce nabytej nieruchomości na budownictwo mieszkaniowe", przeznaczając teren, na którym nieruchomość ta znajduje się na budownictwo o charakterze ogólnousługowym. Dla udowodnienia tego twierdzenia powódka powołała się na pismo wymienionego Prezydium z dnia 28 stycznia 1981 r.Pozwana w zażaleniu słusznie stwierdziła, że ewentualna zmiana planu zabudowy m. P., zaszła po wydaniu Spółdzielni nabytej przez nią nieruchomości, nie uwiarygadnia niemożności egzekwowania należnej pozwanej ceny sprzedaży tej nieruchomości (art. 573 § 1 pkt 2 k.p.c.). Z chwilą bowiem wydania powodowej spółdzielni sprzedanej nieruchomości przeszły na spółdzielnię jako na kupującego ciężary dotyczące tej nieruchomości (art. 304 § 1 k.z.), a w ramach tych ciężarów także ewentualne ujemne skutki zmiany w zakresie planowania zabudowy. W razie zaś niemożności budowy domów mieszkalnych na tej nieruchomości powodowa spółdzielnia może ubiegać się o nieruchomość zamienną. Przeto twierdzenie spółdzielni, iż kontynuowanie egzekucji mogłoby spółdzielnię pozbawić możności realizacji zamierzeń budowlanych i byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 3 p.o.p.c.), uznać należy za nieuzasadnione.Z tych przyczyn powódka nie wykazała przesłanek z art. 575 § 2, 855 i 860 k.p.c., które by usprawiedliwiały zawieszenie postępowania egzekucyjnego w drodze zabezpieczenia powództwa. Należało więc w uwzględnieniu zażalenia z mocy art. 532, 865 i 394 § 1 k.p.c. zmienić zaskarżone postanowienie i oddalić wniosek o zabezpieczenie powództwa.Na rozprawie w Sądzie Najwyższym pełnomocnik powódki wniósł o zawieszenie postępowania zażaleniowego do czasu powzięcia przez Prezydium Rady Narodowej m. P. ostatecznej decyzji, co do przeznaczenia terenu pod określony rodzaj zabudowy (art. 191 pkt 3 k.p.c.). Wnioskodawca zaznaczył, że Prezydium rozważa kwestię reasumpcji swej uchwały dotyczącej planu zabudowy. Przeto twierdzenie o niemożności budowy domu mieszkalnego na nieruchomości zostało podważone, co godzi w wiarygodność poszukiwanego pozwem roszczenia. Wniosek zaś o zawieszenie postępowania zażaleniowego jest nieuzasadniony, gdyż w instancji zażaleniowej niedopuszczalne jest zawieszenie postępowania zabezpieczającego w odniesieniu do powództw przeciwegzekucyjnych z przyczyn jak następuje:Do tego postępowania, toczącego się na skutek zażalenia, w myśl art. 394 § 3, 532, 865 i 866 § 3 k.p.c. stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu rewizyjnym, w którym z mocy art. 390 § 2 k.p.c. nie mają jednak zastosowania przepisy art. 191 i 195 § 2 k.p.c. dopuszczające zawieszenie postępowania.Nadto nie można zawieszać postępowania zabezpieczającego toczącego się na skutek zażalenia na zabezpieczenie powództwa przeciwegzekucyjnego, gdyż w powyższym zakresie zachodzi potrzeba niezwłocznego załatwienia sprawy bez dopuszczenia do przewłoki, tamującej bieg egzekucji.W niniejszej zaś sprawie z przyczyn, o których wyżej była już mowa, rozstrzygnięcie zażalenia nie zależy od orzeczenia organu administracji, wobec czego przepis art. 191 pkt 3 k.p.c. - nawet gdyby mógł być odpowiednio stosowany w postępowaniu zabezpieczającym - nie uzasadnia wniosku powodowej spółdzielni o zawieszenie postępowania.O kosztach orzeczono w myśl art. 109 § 2 k.p.c.
Powiązane orzeczenia
- IV CSK 366/18 2019-11-07Czy sprzedaż nieruchomości w drodze egzekucji sądowej, która nastąpiła po uchwaleniu zmian w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, wyłącza możliwość dochodzenia przez poprzedniego użytkownika wieczystego ros…
- III CSK 51/09 2009-10-29Czy Sąd Okręgowy prawidłowo zinterpretował umowę sprzedaży udziału w nieruchomości, uznając, że wybudowanie przez kupującego drugiego piętra budynku mieszkalnego stanowiło część ceny nabycia, a nie odrębne świadczenie lu…
- II CSK 85/15 2015-12-09Czy umowa sprzedaży udziału w nieruchomości zajętej w postępowaniu egzekucyjnym jest bezskuteczna wobec wierzycieli, którzy wszczęli egzekucję, i czy nabywca może domagać się wpisu swojego prawa własności w księdze wiecz…
- II CSKP 460/22 2023-03-16Czy postanowienia umowy sprzedaży nieruchomości, dotyczące obowiązku zabudowy nieruchomości w określonym terminie pod rygorem zapłaty kary umownej, są ważne i czy mogą stanowić podstawę do prowadzenia egzekucji?
- II CSKP 1173/22 2024-02-09Czy sprzedaż nieruchomości w toku postępowania o odszkodowanie za zmianę planu miejscowego pozbawia poprzedniego właściciela legitymacji czynnej do dochodzenia roszczeń z tytułu utraty wartości nieruchomości lub utracony…
Powołane przepisy
art. 534 pkt 5 KPCart. 573 § 1 pkt 2 KPCart. 304 § 1art. 3art. 575 § 2art. 532art. 191 pkt 3 KPCart. 394 § 3art. 390 § 2 KPCart. 191art. 109 § 2 KPC§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.