VI KO 50/59

Skład orzekającyPrzewodniczący: sędzia A. Pyszkowski. Sędziowie: A. Kafarski, H. Kempisty, W. Ostrowski, M. Budzianowski, Z. Nyczaj, K. Dobesz (sprawozdawca). Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy w sprawie Józefa O. oskarżonego z art. 286 § 1 k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, uchwalił przedstawioną przez skład trzech sędziów Sądu Najwyższego kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy udział sędziego w wydaniu postanowienia w trybie art. 49 k.p.k. stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu przez niego sprawy w wypadku uchylenia postanowienia przez sąd II instancji (czy przepis art. 34 § 1 lit. h) k.p.k. ma w tej sytuacji zastosowanie) na podstawę art. 390 k.p.k.?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktycznePrzepis art. 49 k.p.k. kryje w sobie treść prawnomaterialną jako odbicie zasady, że przestępstwem jest czyn społecznie niebezpieczny. Stwierdzenie przez sąd, że czyn nie zawiera w ogóle elementów tego niebezpieczeństwa albo zawiera je w stopniu znikomym, nie zezwalającym na kontynuowanie postępowania karnego (art. 49 k.p.k.), opiera się na społeczno-moralnej ocenie danego czynu w jego całokształcie, a więc - z uwzględnieniem elementów zarówno przedmiotowych, jak i podmiotowych. Dokonanie wszechstronnego w tym zakresie wartościowania stanowi ze swej natury przechylenie szali, bardziej lub mniej, w tę, a nie inną stronę, na rzecz takiego, a nie innego stanowiska co do społeczno-moralnego znaczenia rozpoznawanego konkretnego czynu konkretnego sprawcy. Wchodzi tu wyraźnie w grę osąd tego czynu i to w kwestii najistotniejszego jego elementu; określonego materialnego zakresu społecznego niebezpieczeństwa.Oczywista analogia takiego osądu z wyrokiem nakazuje przyjąć, że przepis art. 34 § 1 lit. a) k.p.k., zabraniający sędziemu brania udziału w prowadzeniu sprawy, w której wydał on wyrok następnie w drugiej instancji uchylony, ma odpowiednie zastosowanie również w wypadku, gdy sędzia wydał uchylone następnie przez instancję odwoławczą postanowienie o umorzeniu postępowania na podstawie art. 49 k.p.k.Z tych zasad Sąd Najwyższy udzielił odpowiedzi jak w uchwale.