VI KO 26/59

SentencjaSąd Najwyższy w Izbie Karnej na posiedzeniu niejawnym w składzie siedmiu sędziów po rozpoznaniu kwestii prawnej, przekazanej do rozstrzygnięcia Sądowi Najwyższemu w powiększonym składzie:"Czy sąd powiatowy może na posiedzeniu niejawnym umorzyć postępowanie na mocy art. 49 k.p.k." -uchwalił udzielić odpowiedzi jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneW myśl art. 3 k.p.k. nie wszczyna się postępowania, a wszczęte umarza, jeżeli zachodzi okoliczność, wyłączająca ściganie. Przepis ten wymienia przykładowo dwie z takich przyczyn, a mianowicie: brak znamion przestępstwa w czynie, zarzucanym oskarżonemu, oraz śmierć oskarżonego. Wprowadzony w czasie późniejszym do ustawy art. 49 wskazuje inną przyczynę umorzenia postępowania, a mianowicie znikome niebezpieczeństwo społeczne czynu.Zawarta w art. 49 dyrektywa procesowa, nakazująca umorzenie postępowania, wskazuje, iż znikome niebezpieczeństwo społeczne czynu należy do owych "innych okoliczności, wyłączających ściganie", o których mówi art. 3 lit. "c" k.p.k. Prawu procesowemu nie są bowiem znane dwa pojęcia i dwie treści procesowe umorzenia. Pojęcie umorzenia jest jedno tylko i posiada jedną treść: akt umorzenia stanowi procesową formę stwierdzenia, iż zachodzi brak warunków prawnych do wszczęcia lub prowadzenia postępowania. Stwierdzenie takie jest nie tylko dopuszczalne, ale wręcz obowiązkowe w ʼkażdym stadium postępowania i w każdym przewidzianym przez ustawę rodzaju postępowania. Jeżeli zatem w świetle samego już zarzutu aktu oskarżenia uwidacznia się istnienie tej przeszkody, o której mówi art. 49, to sąd winien na podstawie "art. 251 § 1 lit. "a" k.p.k. postępowanie umorzyć.Jest rzeczą bez znaczenia, iż w treści art. 251 § 1 lit. "a" k.p.k. wymienia się jedynie "istnienie okoliczności, uzasadniających umorzenie postępowania w myśl art. 3". Art. 3 jest przepisem ogólnym, nie wymieniającym wyczerpująco wszystkich "okoliczności, wyłączających ściganie", a art. 49 wymienia jedną z takich właśnie "innych" okoliczności, o których mowa w pkt. "c" art. 3 k.p.k.Na postanowienie umarzające, jako zamykające drogę do wydania wyroku, służy zażalenie stronom, nie wyłączając oskarżonego, który może mieć interes prawny w merytorycznym rozpoznaniu sprawy.Jak wynika z treści powyższego wywodu, odpowiedź na postawione pytanie wymaga uogólnienia, albowiem odnosi się ona nie tylko do sądu powiatowego.