IV KO 65/57

PostanowienieIzba Karna1957-09-26

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy referendarz śledczy prokuratury może zatwierdzić akt oskarżenia sporządzony przez organ Milicji Obywatelskiej?
Ratio decidendi
Referendarz śledczy prokuratury jest organem prokuratorskim, jednakże nie posiada uprawnień do zatwierdzania aktu oskarżenia sporządzonego przez organ Milicji Obywatelskiej. Zgodnie z art. 24518 k.p.k., zatwierdzenie aktu oskarżenia sporządzonego przez prowadzącego śledztwo lub dochodzenie wymaga udziału prokuratora, a nie organu prokuratury niższej rangi, jakim jest referendarz śledczy.
Stan faktyczny
Sąd Wojewódzki w Krakowie przedstawił Sądowi Najwyższemu kwestię prawną dotyczącą możliwości zatwierdzenia przez referendarza śledczego prokuratury aktu oskarżenia sporządzonego przez organ Milicji Obywatelskiej. Sprawa dotyczyła oskarżonych Mariana K. i Mariana K. oskarżonych z art. 241 k.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że referendarz śledczy prokuratury nie może zatwierdzić aktu oskarżenia sporządzonego przez organ Milicji Obywatelskiej.

Pełny tekst orzeczenia

Skład orzekającyPrzewodniczący: Prezes St. Kurowski. Sędziowie: M. Paluch, J. Zembaty (sprawozdawca). Prokurator: H. Rajzman.SentencjaSąd Najwyższy na posiedzeniu niejawnym w sprawie Mariana K., syna Juliana i Mariana K., syna Walentego, oskarżonych z art. 241 k.k., po wysłuchaniu wniosku Prokuratora, postanowił: przedstawioną przez Sąd Wojewódzki w Krakowie w trybie art. 390 k.p.k. kwestię prawną wymagającą zasadniczej wykładni ustawy:"Czy referendarz śledczy prokuratury może zatwierdzić akt oskarżenia sporządzony przez organ Milicji Obywatelskiej?"rozstrzygnąć jak wyżej.Uzasadnienie faktyczneReferendarz śledczy prokuratury jest organem prokuratorskim. Wynika to wprost z art. 7 ustawy z dn. 20.VII.1950 r. o Prokuraturze (Dz. U. Nr 38 poz. 346) i z art. 354 k.p.k.Wedle art. 9 wymienionej ustawy Prokurator Generalny może osobiście przedsięwziąć czynności należące do zakresu działania Prokuratury lub zlecić ich wykonanie podległym sobie organom.To prawo zlecenia nie rozciąga się jednak na te wypadki, co do których poszczególne ustawy wyraźnie stanowią, że określona czynność ma być dokonana przez organ prokuratorski oznaczonej rangi. Tak więc nie byłby ważny wniosek o rozpoznanie sprawy w postępowaniu doraźnym, gdyby wniosek ten złożył - zgodnie z otrzymanym zleceniem przełożonego - prokurator powiatowy, a nie prokurator wojewódzki, jak tego wymaga art. 1 ust. 3 dekretu z dn. 16.XI.1945 r. o postępowaniu doraźnym (Dz. U. z 1949 r. Nr 33, poz. 244). Podobnie byłoby, gdyby chodziło np. o dokonanie przez prokuratora niższej rangi zleconych przez ustawę prokuratorowi wojewódzkiemu czynności w zakresie wydawania przestępców (rozdział VII księgi XI k.p.k.).Nie inaczej też przedstawia się ta kwestia w stosunku do referendarza śledczego, który dokonałby czynności procesowych, niedwuznacznie zaliczonych przez kodeks postępowania karnego do wyłącznych atrybucji prokuratora.Fakt, że referendarz śledczy zajmuje wśród organów prokuratorskich pozycję hierarchicznie niższą od prokuratora, widoczny jest z uszeregowania tych organów od stopnia najwyższego do najniższego w art. 7 wym. ustawy o Prokuraturze. Referendarz śledczy zajmuje tam miejsce przedostatnie przed asesorem prokuratury. Nie budzi to również wątpliwości, jeśli się zważy, że k.p.k. od czasu wydania ustawy z dn. 21.XII.1955 r. o zmianie przepisów postępowania karnego (Dz. U. Nr 46, poz. 309) uzależnia ważność postanowienia referendarza śledczego o umorzeniu śledztwa oraz ważność aktu oskarżenia sporządzonego przez referendarza śledczego od zatwierdzenia przez prokuratora (art. 2452 § 2 i art. 24518 k.p.k.).Skoro zatem art. 24518 k.p.k. wymaga zatwierdzenia przez prokuratora każdego aktu oskarżenia sporządzonego przez prowadzącego śledztwo lub dochodzenie, to nie można przyjąć, że ma prawo to uczynić, choćby na zlecenie swoich władz zwierzchnich, organ Prokuratury nie będący prokuratorem.Na marginesie jednak sprawy należy nadmienić, że pisemne zatwierdzenie aktu oskarżenia, o którym mowa w art. 24518 k.p.k., może nastąpić nie tylko na samym akcie oskarżenia, lecz również w oddzielnym piśmie dołączonym do aktu oskarżenia, a nawet w tak zwanym piśmie przewodnim, przy którym prokurator przesyła sądowi akt oskarżenia. Również bowiem i takie pismo świadczy o tym, że treść aktu oskarżenia skierowanego przy nim do sądu jest zgodna z wolą prokuratora ścigania karnego określonej osoby o czyn przestępny,opisany w dołączonym do tego pisma akcie oskarżenia (porównaj orzeczenie Sądu Najwyższego z dn. 14.II.1956 r. sygn. III KO 127/56).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 241 KKart. 390 KPKart. 7art. 354 KPKart. 9art. 1 ust. 3art. 2452 § 2art. 24518 KPK§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026.