II CZ 54/54

SentencjaSąd Najwyższy w sprawie z wniosku Janiny B. przeciwko Zygmuntowi B. o odroczenie eksmisji, po rozpoznaniu zażalenia Janiny B. na postanowienie Sądu Powiatowego w Radomiu z dnia 22 listopada 1954 r. oraz postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Kielcach - Ośrodek w Radomiu z dnia 26 stycznia 1955 r., przekazującego Sądowi Najwyższemu zagadnienie prawne,przejął sprawę do własnego rozpoznania i zażalenie odrzucił.Uzasadnienie faktycznePrawomocnym wyrokiem Sąd Powiatowy w Radomiu na skutek powództwa przeciwnika wniosku orzekł eksmisję wnioskodawczyni z dwóch pomieszczeń z przynależnościami na nieruchomości położonej w Radomiu. Gdy na polecenie przeciwnika wniosku komornik sądowy wyznaczył wnioskodawczyni termin do dobrowolnego opuszczenia mieszkania, wnioskodawczyni dnia 23 października 1954 r. wystąpiła z wnioskiem o odroczenie eksmisji na przeciąg sześciu miesięcy. Sąd Powiatowy zaskarżonym postanowieniem wstrzymał czynności komornika przy wykonywaniu eksmisji z jednego północnego pomieszczenia do dnia 1 marca 1955 r., w pozostałej części wniosek oddalił. Od tego postanowienia wnioskodawczyni odwołała się do Sądu Wojewódzkiego, żaląc się na to, że dzieje jej się krzywda i prosi o odroczenie sprawy.Sąd Wojewódzki przedstawił Sądowi Najwyższemu do rozstrzygnięcia następujące pytanie prawne budzące poważne wątpliwości:"Czy w oparciu o art. 3 przep. og. pr. cyw. dopuszczalny jest wniosek o odroczenie eksmisji orzeczonej prawomocnym wyrokiem?"Uzasadnienie prawneSąd Najwyższy, przejąwszy sprawę do rozpoznania, zważył co następuje:Norma art. 3 przep. og. pr. cyw. powinna być wzięta pod rozwagę z urzędu przy każdym rozstrzygnięciu sprawy. Toteż żaden wyrok prawomocny nie może pod względem swej skuteczności być podważony na podstawie powyższej normy z powołaniem się na okoliczności, które wchodziły w skład stanu faktycznego rozpoznanego przez sąd przy wydaniu wyroku. Jeżeli bowiem sąd mimo istnienia normy art. 3 przep. og. pr. cyw. orzekł eksmisję, znaczy to, że powód eksmitując pozwanego nie nadużywa swego prawa. Tylko okoliczności nowe, które zaistniały już po wydaniu wyroku i w świetle których korzystanie z prawomocnego wyroku przedstawiałoby nadużycie prawa, mogłyby prowadzić do pozbawienia wyroku zasądzającego jego skuteczności. Zmiana taka nastąpi np. w wypadku, gdy sąd nakazał eksmisję na podstawie art. 388 k.z. a pozwany po uprawomocnieniu się wyroku zapłaci lub złoży do depozytu czynsz za kilka lat naprzód. Zmiana jednak wyroku mogłaby nastąpić nie pod względem jego prawomocności, lecz w zakresie jego wykonalności. Powaga bowiem rzeczy osądzonej za okres aż do chwili wydania odmiennego orzeczenia w każdym razie pozostaje w mocy. Jeśli zaś wyrok traci swoją wykonalność, służy powództwo z art. 573 § 1 pkt 2) k.p.c. i tylko na tej drodze możnaby zapobiec wykonaniu wyroku eksmisyjnego.Na czynności komornika przystępującego do wykonania eksmisji można wnieść skargę wówczas tylko, jeżeli jego działanie jest wadliwe, a więc sprzeczne z art. 833 k.p.c. Będzie ona wadliwa, jeżeli komornik nie zakreśli dłużnikowi terminu do dobrowolnego opuszczenia mieszkania odpowiednio do zachodzących okoliczności. Jest rzeczą oczywistą, że termin ten nie może iść w nieskończoność. Aby nie ucierpiała powaga orzeczeń sądowych organy egzekucyjne powinny dołożyć wszelkich starań, aby po upływie zakreślonego terminu eksmisja została wykonana. Organy te powinny doznać jak najszerszego poparcia władzy administracyjnej, a zwłaszcza kwaterunkowej. W razie wniesienia skargi sąd może postępowanie eksmisyjne zawiesić (art. 566 § 1 k.p.c.). Na postanowienie sądu rozstrzygające skargę na czynności komornika nie ma zażalenia (art. 520 § 1 k.p.c.). Dopuszczalne zażalenie wchodziłoby w grę, gdyby żądanie odroczenia eksmisji zakwalifikować jako ograniczenie egzekucji (art. 585 k.p.c.). Jednak art. 576 i n. k.p.c. nie podlegają wykładni rozciągliwej. Zażalenie wnioskodawczyni jest więc niedopuszczalne. Niedopuszczalność zażalenia wynika zresztą i z tego, że wnioskodawczyni prosiła o odroczenie eksmisji na przeciąg sześciu miesięcy. Okres ten minął, a wniosek o przedłużenie jego byłby w drugiej instancji niedopuszczalny. Jeżeli wnioskodawczynię w międzyczasie wyeksmitowano, to egzekucja się ukończyła i odroczenie jej nie wchodziłoby w grę. Żaląca się nie jest więc w żadnym wypadku nim obciążona, zatem z tej przyczyny na nie żalić się nie może.Należało zatem orzec na podstawie art. 394 § 3 i 76 § 1 k.p.c.