SA 773/81
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1981-05-21
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przydzieleniu lokalu użytkowego, który wcześniej był częścią lokalu mieszkalnego i jest oddzielony od innych mieszkań cienką ścianką, może zostać wydana bez uwzględnienia wpływu hałasu i innych uciążliwości na mieszkańców sąsiadujących lokali, a także bez zapewnienia im czynnego udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że została wydana z naruszeniem przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 10, 28, 61 § 4, 77 § 1 i 81 Kpa. Sąd wskazał, że organ administracji nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego, nie zapewnił czynnego udziału wszystkim stronom postępowania (w tym sąsiadce skarżącego) oraz nie zebrał wyczerpującego materiału dowodowego. Ponadto, sąd zwrócił uwagę na potencjalne naruszenie przepisów Prawa budowlanego dotyczących zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego i warunków zdrowotnych, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Skarżący Franciszek I. sprzeciwił się decyzji o przydzieleniu lokalu użytkowego o pow. 8 m2 Wojewódzkiej Spółdzielni Pracy w B.P. na zakład szewski. Lokal ten znajdował się w budynku mieszkalnym należącym do skarżącego i był oddzielony od jego mieszkania cienką ścianką z dykty. Skarżący, będący inwalidą i osobą w podeszłym wieku, obawiał się hałasu i innych uciążliwości. Decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy przez Wojewodę Bialskopodlaskiego, który uznał, że pomieszczenie nie spełnia wymogów lokalu mieszkalnego, ale może być wykorzystane jako lokal użytkowy. Skarżący zaskarżył decyzję do NSA, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Bialskopodlaskiego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B.P. i zasądził od Wojewody zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Franciszka I. na decyzję Wojewody Bialskopodlaskiego z dnia 9 stycznia 1981 r. w przedmiocie przydzielenia Wojewódzkiej Spółdzielni Pracy w B.P. lokalu użytkowego i na podstawie art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta B.P. z dnia 25 listopada 1980 r., a także zgodnie z art. 208 Kpa, zasądził od Wojewody Bialskopodlaskiego zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Decyzją z dnia 25 listopada 1980 r., nr GT.II.8175/114/80, wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B.P., przydzielono Wojewódzkiej Spółdzielni Pracy w B.P., z przeznaczeniem na zakład szewsko-cholewkarski, lokal użytkowy składający się z jednego pomieszczenia o powierzchni 8 m2, znajdujący się w budynku mieszkalnym stanowiącym własność Franciszka I., a położonym w B.P. przy ul. H.S. nr 56. Od powyższej decyzji Franciszek I. odwołał się do Wojewody Bialskopodlaskiego, zarzucając, że zlokalizowanie punktu szewskiego w spornym pomieszczeniu utrudni mu spokojne korzystanie z mieszkania, które zajmuje na parterze, gdyż oddzielone jest ono od wspomnianego pomieszczenia cienką ścianką z dykty, nie gwarantującą wygłuszenia ewentualnego hałasu. Ponadto skarżący podniósł, że jest inwalidą I grupy, ukończył 86 lat i wymaga szczególnego spokoju. Decyzją z dnia 9 sierpnia 1980 r., wydaną z upoważnienia Wojewody Bialskopodlaskiego, utrzymano w mocy decyzję organu I instancji i na uzasadnienie tego stanowiska podano, co następuje: sporne pomieszczenie znajduje się w budynku wielomieszkaniowym, stanowiącym własność Franciszka I. Budynek ten składa się z 6 pokoi mieszkalnych i podlega przepisom o szczególnym trybie najmu. Pomieszczenie, o którym mowa, nie może być przedmiotem odrębnego prawa najmu jako lokal mieszkalny, nie spełnia bowiem wymagań art. 5 prawa lokalowego ze względu na powierzchnię. Może być natomiast wykorzystane na lokal użytkowy i w takim charakterze je przydzielono. Decyzję tę Franciszek I. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego, podnosząc w skardze, że zlokalizowanie zakładu usługowego między dwoma mieszkaniami oddzielonymi od pomieszczenia tego zakładu tylko cienką ścianką z dykty jest niedopuszczalne. Lokatorzy tych mieszkań bowiem będą narażeni na hałas wynikający z pracy maszyn. Mogą być narażeni także - wskutek pracy maszyn - na "przeszkody w odbiorze radia i telewizji". Urząd Wojewódzki w B.P. wniósł o oddalenie skargi z uzasadnieniem, że skarga jest bezpodstawna.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja została wydana bez należytego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a więc z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Artykuł 7 Kpa stanowi, że organ administracji państwowej w toku postępowania ma obowiązek podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie nie tylko interes społeczny, ale również słuszny interes obywateli. Według art. 10 par. 1 Kpa organ administracji państwowej zobowiązany jest zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i ewentualnych zgłoszonych żądań. Stroną w postępowaniu administracyjnym jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, a więc każdy zainteresowany w sprawie /art. 28 Kpa/. Z treści skargi wynika, że pomieszczenie przeznaczone na lokal użytkowy dla Wojewódzkiej Spółdzielni Pracy w B.P. znajduje się między mieszkaniami skarżącego i "chorej kobiety rencistki", która zajmuje na parterze 2 pokoje z kuchnią. Kobieta ta jest osobą zainteresowaną w sprawie, bowiem nie jest dla niej obojętne, czy w sąsiednim pomieszczeniu, oddzielonym od jej mieszkania ścianką z dykty, zostanie zlokalizowany zakład usługowy z całym warsztatem, czy mieszka tam spokojny lokator, czy wreszcie pomieszczenie to zostanie dołączone do któregoś z samodzielnych lokali mieszkalnych istniejących na parterze budynku. Wszczynając postępowanie, organ administracji państwowej powinien był zawiadomić wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Niedopełnienie tego obowiązku stanowi naruszenie art. 61 par. 4 Kpa. Naruszono również art. 77 par. 1 Kpa nakładający na organ administracji państwowej obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a także art. 81 Kpa. Brak niezbędnych ustaleń uniemożliwia kontrolę zgodności zaskarżonej decyzji z powołanymi przepisami prawa materialnego. Według art. 43 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229/ obiekt budowlany należy użytkować zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska. Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgody właściwego organu administracji państwowej /art. 44 prawa budowlanego/. Przez zmianę sposobu użytkowania, o której mowa, rozumie się między innymi naruszenie warunków zdrowotnych i higieniczno-sanitarnych /art. 45 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego/. Jeżeli sporne pomieszczenie oddzielone jest od mieszkań skarżącego i jego sąsiadki tylko cienką ścianką z dykty, jak to zarzuca się w skardze, to zmiana przeznaczenia tego pomieszczenia dotąd mieszkalnego na cele użytkowe może naruszać "warunki zdrowotne i higieniczno-sanitarne" osób zamieszkałych obok. Zlokalizowanie tam zakładu szewsko-cholewkarskiego będzie wymagało zainstalowania urządzeń wywołujących hałas. To zaś wykracza przeciw warunkom zdrowotnym i higieniczno-sanitarnym najbliższych sąsiadów. Nie można przy tym pominąć okoliczności, że skarżący wymaga szczególnego spokoju ze względu na stan zdrowia i podeszły wiek /86 lat/. Okoliczności te wymagają ponownego zbadania. Zmiana sposobu użytkowania części obiektu budowlanego, o której mowa w art. 44 prawa budowlanego, oraz zmiana przeznaczenia lokalu mieszkalnego na użytkowy w trybie art. 35 prawa lokalowego powinny być dokonane w drodze odrębnych decyzji wydanych przed rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem niniejszej skargi.
W tym stanie rzeczy, skoro zaskarżone decyzje naruszają prawo, a zwłaszcza przepisy postępowania administracyjnego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 3 Kpa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 207art. 208 Kpart. 5art. 10art. 28 Kpart. 61art. 77art. 81 Kpart. 43 ustawyart. 44art. 45 ust. 1 pkt 2art. 35
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.10.2026. · Źródło