SA 979/81

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Henryka P. na decyzję Wojewody Ostrołęckiego z dnia 2 lutego 1981 r. w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości za odszkodowaniem pieniężnym i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia 26 listopada 1980 r., a także, zgodnie z art. 208 Kpa, zasądził od Wojewody Ostrołęckiego kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Przedmiotem skargi Henryka P. jest decyzja Wojewody Ostrołęckiego z dnia 2 lutego 1981 r., nr GT.V-8221/68/80, utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia 26 listopada 1980 r., nr ZGT 8221/15/80 w sprawie wywłaszczenia części gospodarstwa rolnego o powierzchni 2162 m2 za odszkodowaniem pieniężnym. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarte są następujące ustalenia i wnioski: - wywłaszczona nieruchomość jest niezbędna pod budowę budynku mieszkalnego dla Rejonu Dróg Publicznych w O.; - uwzględniając fakt, że budynki gospodarcze, znajdujące się na wywłaszczonej nieruchomości, są potrzebne Henrykowi P. do prowadzenia gospodarstwa rolnego, dopuszcza się dalsze ich użytkowanie przez 3 lata; przedłużenie okresu użytkowania budynków ponad okres trzyletni wymagałoby przeprowadzenia ich kapitalnego remontu, albowiem ich stan techniczny jest "słaby"; - zagroda Henryka P. położona jest przy drodze wylotowej z miasta, co przy obecnym stanie technicznym budynków "wpływa ujemnie na estetykę miasta i uniemożliwia prawidłowe zagospodarowanie terenu"; - Henryk P. posiada zabudowaną nieruchomość w innej części miasta, a zatem tam będzie mógł prowadzić gospodarstwo rolne. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Henryk P. wywodził, że pozbawienie go budynków gospodarskich /stodoły i obory/ uniemożliwia mu prowadzenie ponad 11 hektarowego gospodarstwa rolnego; stanowiącego podstawę bytu jego wraz z rodziną, albowiem skarżący nie ma żadnego innego zawodu. W konkluzji wnosił o pozostawienie w jego użytkowaniu budynków aż do emerytury, ewentualnie o przeniesienie siedliska na inną działkę. W odpowiedzi na wniesioną skargę Wojewoda Ostrołęcki przytoczył argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodnie z dyspozycją art. 196 par. 1 Kpa Naczelny Sąd Administracyjny powołany jest do badania legalności decyzji administracyjnych, przy czym nie jest związany granicami skargi /art. 206 Kpa/. Wychodząc z tych przesłanek Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zaskarżona decyzja została wydana z obrazą przepisów prawa materialnego, to jest art. 3 ust. 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /t.j. Dz.U. 1974 nr 10 poz. 64 ze zm./ oraz przepisów prawa procesowego, a w szczególności art. 7 kodeksu postępowania administracyjnego. Z dokumentów zawartych w aktach sprawy, jak również z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, ażeby organ orzekający wypełnił dyspozycję art. 3 ust. 1 cytowanej ustawy wywłaszczeniowej i ustalił, że zachodzi niezbędność wywłaszczenia. Sam zamiar wzniesienia budynku mieszkalnego na działce skarżącego przez Rejon Dróg Publicznych w O., a nawet zamieszczenie tego zdania w zatwierdzonym planie gospodarczym, nie stanowi bowiem jeszcze przesłanki niezbędności wywłaszczenia. W żadnym też przypadku przesłanki takiej nie może stanowić rzekomo "ujemny wpływ na estetyk miasta" budynku skarżącego. Organy administracji państwowej I i II instancji powinny były rozważyć kwestię zasadności wywłaszczenia, stosując się do treści art. 7 Kpa, tj. podejmując wszelkie kroki niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do wyważenia interesu społecznego i interesu obywatela. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika raczej, że nie zachodzi niezbędność wywłaszczenia, skoro Wojewoda Ostrołęcki uznał za możliwą realizację projektowanego budynku z jednoczesnym pozostawieniem w użytkowaniu skarżącego budynków inwentarskich na wywłaszczonej nieruchomości. Organy orzekające o wywłaszczeniu, podejmując decyzję o odjęciu skarżącemu prawa własności części siedliska czynnego gospodarstwa rolnego stanowiącego jego wyłączne źródło utrzymania, nie rozważyły kwestii przeniesienia, ewentualnie wybudowania nowych budynków inwentarskich przez ubiegającego się o wywłaszczenie, uchybiając tym samym dyspozycji zawartej w art. 10 ust. 1 ustawy wywłaszczeniowej. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że brak było podstaw do podjęcia zaskarżonych decyzji i orzekł jak w sentencji na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 i 2 Kpa. O kosztach orzeczono na podstawie art. 208 Kpa.