II SA 131/81

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1981-08-28

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadczenia na fundusz gminny od powierzchni użytkowej budynków inwentarskich i pomocniczych (np. stodoły, obory, chlewnie, kurniki) mają podstawę prawną w świetle ustawy z dnia 29 listopada 1972 r. o funduszu gminnym?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że ustawa o funduszu gminnym przewiduje świadczenia od powierzchni użytkowej jedynie w odniesieniu do 'izb w lokalu użytkowym w budynku' (np. gabinet lekarski, warsztat, sklep), a nie budynków inwentarskich i pomocniczych. Przepisy nakładające obowiązki na obywateli nie mogą być interpretowane rozszerzająco, jeśli nie wynika to wyraźnie z ich brzmienia lub celu. W związku z tym, świadczenia od powierzchni budynków takich jak stodoły, obory, chlewnie czy kurniki nie mają podstawy prawnej.
Stan faktyczny
Leokadia K. zaskarżyła decyzję Wojewody Sieradzkiego utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Gminy w Z.W. dotyczącą wymiaru świadczeń na fundusz gminny. Skarżąca kwestionowała wymiar świadczeń od powierzchni użytkowej budynków, argumentując, że nie mają one podstawy prawnej. Organy administracji interpretowały przepis o świadczeniach od powierzchni użytkowej szerzej, obejmując nim również budynki inwentarskie i pomocnicze.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody Sieradzkiego oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Gminy w Z.W. w części dotyczącej wymiaru świadczeń na fundusz gminny od powierzchni użytkowej, a także zasądził od Wojewody Sieradzkiego zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Leokadii K. na decyzję Wojewody Sieradzkiego z dnia 23 lutego 1981 r. w przedmiocie wymiaru świadczeń na fundusz gminny w części dotyczącej świadczeń od powierzchni użytkowej i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję w tej części oraz decyzję Naczelnika Gminy w Z.W. z dnia 8 października 1980 r. w tej samej części, a także, zgodnie z art. 208 Kpa, zasądził od Wojewody Sieradzkiego kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej. Decyzją Naczelnika Gminy w Z.W. z dnia 8 października 1980 r. ustalono Leokadii K. podatek za 1981 r. od nieruchomości położonej w P. nr 22, i świadczenie na fundusz gminny na łączną kwotę 810 zł, z czego: - świadczenie na fundusz gminny od 4 izb mieszkalnych - 180 zł, - świadczenie na powyższy fundusz od 3.500 m2 placu - 315 zł, - świadczenie na fundusz gminny od 64 m2 powierzchni użytkowej - 315 zł. Decyzją z dnia 23 lutego 1981 r., nr Fn.II b-3252/24/81 Wojewoda Sieradzki zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Na powyższe decyzje złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Leokadia K., wnosząc o ich uchylenie w części dotyczącej wymiaru świadczeń na fundusz gminny od powierzchni użytkowej budynków, ponieważ jej zdaniem świadczenia na fundusz gminny od komórek i kurników nie mają podstawy prawnej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Sieradzki podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonych decyzjach. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 29 listopada 1972 r. o funduszu gminnym /Dz.U. nr 49 poz. 313/ stawki świadczeń na fundusz gminny dla właścicieli lub samoistnych posiadaczy albo użytkowników położonych na terenie gminy budynków - wraz z należącymi do nich gruntami - nie związanych z gospodarstwem rolnym i gruntów nie zabudowanych, nie wchodzących w skład gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów o podatku od nieruchomości, wynoszą: a/ od 10 do 30 zł od każdej izby w lokalu mieszkalnym i od każdych rozpoczętych 10 m2 powierzchni izby w lokalu użytkowym w budynku, b/ od 2 do 6 zł od każdych rozpoczętych 100 m2 powierzchni gruntów. W myśl art. 6 ust. 3 powołanej ustawy gminna rada narodowa może podwyższyć - nie więcej niż o 50 procent - stawki świadczeń na rok następny, z czego Gminna Rada Narodowa w Z.W. skorzystała w uchwale z dnia 8 sierpnia 1980 r. Skarżąca kwestionuje jedynie wymiar świadczeń na fundusz gminny z powierzchni użytkowej, to jest kwotę 315 zł. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżącej nie można odmówić słuszności. Powołany przepis art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy przewiduje .świadczenia na fundusz gminny w rozmiarze od 10 do 30 zł "od każdych rozpoczętych 10 m2 powierzchni izby w lokalu użytkowym w budynku", przy czym ustawa nie precyzuje pojęcia "izby w lokalu użytkowym w budynku". Zdaniem organów administracji państwowej, pomocniczo należy stosować w tej sytuacji pojęcie "lokalu użytkowego" użyte w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/ oraz w par. 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 lipca 1958 r. w sprawie czynszów za lokale użytkowe i wpłat na Fundusz Gospodarki Mieszkaniowej /Dz.U. nr 50 poz. 245 ze zm./. Pogląd ten jednak nie jest trafny. W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny przypomina, że przepisy ustaw nakładających na obywateli obowiązki, jeżeli nie wynika to wyraźnie z ich brzmienia lub celu, nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Skoro ustawodawca, znający realia wsi i budownictwa wiejskiego, użył w cytowanej ustawie z dnia 29 listopada 1972 r. sformułowania "powierzchnia izby w lokalu użytkowym w budynku", przeto należy domniemywać, że świadomie i celowo ograniczył to pojęcie do takich "izb w lokalu użytkowym w budynku", jak np. gabinet lekarski, warsztat rzemieślniczy, sklep itp., pozostawiając poza zakresem tego pojęcia budynki inwentarskie i pomocnicze, jak np.: stodoły, obory, chlewnie, komórki na opał, garaże, komórki dla drobiu itp. Skoro - jak wynika z materiałów zebranych w sprawie i z zaskarżonych decyzji - skarżąca nie ma "izb w lokalu użytkowym w budynku", lecz jedynie szopę drewnianą z desek, budynek gospodarczy na opał, kurnik i pomieszczenie dla trzody chlewnej, przeto zaskarżone decyzje dotknięte są wadą błędnej interpretacji prawa materialnego w części objętej skargą i na podstawie art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 1 Kpa podlegały uchyleniu. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 208 Kpa.

Powołane przepisy

art. 207art. 208 Kpart. 6 ust. 2 ustawyart. 6 ust. 3art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawyart. 5 ust. 3 ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.10.2026. · Źródło