SA/Kr 24/81
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1981-08-20
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy art. 41 ust. 1 Prawa lokalowego może być stosowany do zmiany w stanie zajmowania lokali użytkowych w budynkach zarządzanych przez jednostki gospodarki uspołecznionej, nawet jeśli spełnione są przesłanki z art. 22 ust. 1 pkt 8 tej ustawy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że art. 41 ust. 1 Prawa lokalowego stanowi normę szczególną o charakterze wyjątkowym, która może być stosowana nawet w przypadkach, gdy spełnione są przesłanki z art. 22 ust. 1 pkt 8 tej ustawy. Sąd stwierdził, że art. 41 ust. 1 nie nakłada ograniczeń co do stosowania go wobec jednostek gospodarki uspołecznionej, z wyjątkiem lokali spółdzielni mieszkaniowych, co oznacza, że może być stosowany również do lokali tych jednostek, jeśli istnieją uzasadnione względy społeczne lub gospodarcze.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji administracyjnej o zmianie sposobu zajmowania lokali użytkowych w budynku zarządzanym przez Wojewódzki Zarząd Inwestycji Rolniczych (WZIR). Naczelnik Miasta S. przekazał część lokalu zajmowanego przez WZIR innemu związkowi, powołując się na dysproporcję w zagęszczeniu stanowisk pracy. Wojewoda Tarnobrzeski utrzymał tę decyzję w mocy, uznając art. 41 ust. 1 Prawa lokalowego za normę szczególną. WZIR zaskarżył decyzję Wojewody do NSA, zarzucając brak podstawy prawnej dla stosowania art. 41 Prawa lokalowego.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Wojewódzkiego Zarządu Inwestycji Rolniczych.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Wojewódzkiego Zarządu Inwestycji Rolniczych w T. na decyzję Wojewody Tarnobrzeskiego z dnia 9 lutego 1981 r. w przedmiocie zmiany w stanie zajmowania lokali użytkowych w budynku pozostającym w zarządzie skarżącej instytucji.
Decyzją z dnia 16 grudnia 1980 r. Naczelnik Miasta S. zmienił stan zajmowania lokali użytkowych w budynku przy ul. S. nr 14 w ten sposób, że jedno pomieszczenie o powierzchni 10 m2, zajmowane dotychczas przez Wojewódzki Zarząd Inwestycji Rolniczych, przekazał w użytkowanie Rejonowemu Związkowi Spółek Wodnych. Powołując się na treść art. 41 ust. 1 prawa lokalowego, stwierdził występowanie dysproporcji w zagęszczeniu stanowisk pracy między pracownikami wymienionych instytucji na niekorzyść Rejonowego Związku Spółek Wodnych.
We wniesionym odwołaniu Wojewódzki Zarząd Inwestycji Rolniczych zażądał uchylenia decyzji Naczelnika Miasta S., ponieważ została wydana bez podstawy prawnej, jako że budynek jest zarządzany i użytkowany na cele związane z zakresem działania WZIR, a tym samym nie dotyczą go przepisy o najmie lokali na podstawie decyzji administracyjnych.
Decyzją z dnia 9 lutego 1981 r., nr GT.III-8172a/6/81 Wojewoda Tarnobrzeski utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, wywodząc, że art. 41 ust. 1 prawa lokalowego stanowi normę szczególną w stosunku do art. 22 ust. 1 pkt. 8 prawa lokalowego, a ustalenie faktyczne wskazuje na istnienie szczególnych względów gospodarczych i społecznych przemawiających za zmianą w stanie użytkowania lokali.
Skarżąc decyzję Wojewody do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Zarząd Inwestycji Rolniczych w T. ponowił zarzut niedopuszczalności stosowania w tym przypadku art. 41 prawa lokalowego wobec spełnienia przez Zarząd wymagań z art. 22 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Nadto wskazał na niemożność innego rozwiązania kwestii pomieszczenia dla kasjerki i wywodził, że średnie pomieszczenie zajmowane przez jednego pracownika Zarządu nie jest nadmierne. Zarząd przyjmuje dużą liczbę interesantów oraz organizuje narady robocze pracowników fizycznych w swoich pomieszczeniach. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Wojewoda Tarnobrzeski w odpowiedzi na skargę przytoczył te same argumenty co w uzasadnieniu swej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegają decyzje organów administracji tylko w zakresie ich zgodności z prawem. W niniejszej sprawie sporna jest między stronami kwestia dopuszczalności stosowania art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. - Prawo lokalowe /Dz.U. nr 14 poz. 84/ w przypadku, gdy zachodzą przesłanki z art. 22 ust. 1 pkt 8 tej ustawy. Faktem jest, że art. 22 prawa lokalowego wyłącza możliwość kształtowania stosunku najmu decyzjami organów administracji państwowej m.in. w stosunku do lokali w budynkach zarządzanych przez jednostki gospodarki uspołecznionej, jeżeli są one używane na cele związane z zakresem działania tych jednostek. W rozpatrywanej sprawie lokal zajmowany przez Wojewódzki Zarząd Inwestycji Rolniczych w T. jest używany na cele związane z zakresem działania Zarządu, a budynek, w którym mieści się lokal, jest zarządzany przez tę jednostkę. Spełnione są przeto warunki z art. 22 prawa lokalowego i Zarząd mógłby skutecznie bronić się przed zmianą w stanie zajmowania lokali, gdyby ustawodawca nie wprowadził do tej ustawy normy o charakterze wyjątkowym, która ma zastosowanie tylko "w przypadku uzasadnionych szczególnymi względami społecznymi lub gospodarczymi". Artykuł 41 ust. 1 nie nakłada żadnego ograniczenia, z wyjątkiem lokali stanowiących własność spółdzielni budownictwa mieszkaniowego, co do możliwości jego stosowania wobec jednostek gospodarki uspołecznionej. Wynika stąd, że można go stosować także wobec lokali jednostek gospodarki uspołecznionej, które spełniają warunki z art. 22 prawa lokalowego.
W tym stanie rzeczy argumentacja Wojewódzkiego Zarządu Inwestycji Rolniczych jest nietrafna i organy administracji państwowej prawidłowo zastosowały normę prawną.
Sąd uznał także, że organy administracji państwowej badały warunki, w jakich pracują osoby zatrudnione w obu instytucjach, i prawidłowo oceniły społeczne przesłanki zastosowania art. 41 ust. 1 prawa lokalowego.
Wobec niestwierdzenia naruszenia prawa Sąd, na podstawie art. 207 par. 5 Kpa orzekł, jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 207art. 41 ust. 1art. 22 ust. 1art. 41art. 22 ust. 1 pkt 2art. 41 ust. 1 ustawyart. 22 ust. 1 pkt 8art. 22
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło