SA/Po 558/81

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Włodzimierza G. na decyzję Szczecińskiego z dnia 4 września 1981 r. nr GT.8-8176/502/81 w przedmiocie cofnięcia uprawnień do lokalu mieszkalnego i na podstawie art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 1 i 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Naczelnika Miasta i Gminy w T. z dnia 29 czerwca 1981 r., a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Wojewody Szczecińskiego kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Najemcą lokalu przy ul. W. w T., składającego się z 3 pokoi i kuchni był Antoni G., który część swego mieszkania, złożoną z 2 pokoi, podnajął Irenie W. na okres 2 lat. W 1974 r. Antoni G. wytoczył proces o eksmisję sublokatorki i wyrokiem z dnia 16 maja 1974 r. Sąd Rejonowy w G. nakazał Irenie W., by wraz z osobami prawa jej reprezentującymi opróżniła i wydała w posiadanie powoda zajmowane w jego mieszkaniu 2 pokoje z przynależnościami. Wyrok ten Antoni G. złożył w Urzędzie Miasta i Gminy w T. z wnioskiem o wyeksmitowanie sublokatorki. Pismem z dnia 24 marca 1978 r. Naczelnik Miasta i Gminy w T. powiadomił Antoniego G., że nie widzi możliwości usunięcia z jego mieszkania sublokatorki. Wyrok eksmisyjny dotychczas nie został wykonany. Antoni G. zmarł dnia 10 marca 1981 r. i na mocy wyroku sądu Rejonowego w G. z dnia 30 marca 1981 r. w stosunek najmu wstąpił po nim na podstawie art. 691 Kc syn Włodzimierz G., który nadal popierał wniosek o wyeksmitowanie sublokatorki. Pismem z dnia 19 marca 1981 r. Irena W. wniosła o przydzielenie jej całego mieszkania po zmarłym Antonim G. Decyzją z dnia 29 czerwca 1981 r. Naczelnik Miasta i Gminy w T. na podstawie art. 43 w zw. z art. 21 ust. 1 prawa lokalowego cofnął Włodzimierzowi G. uprawnienie do zajmowania spornego lokalu po ustaleniu, że jego rodzina, składająca się z małżonki i czworga dzieci, od dnia 8 maja 1980 r. mieszka u jego teściów w miejscowości B., natomiast Włodzimierz G. - pomimo zameldowania w T. - cały czas przebywa z rodziną w B., a zatem zachodzą warunki z art. 43 prawa lokalowego do cofnięcia mu przydziału na mieszkanie w T. Złożone przez Włodzimierza G. odwołanie nie zostało przez Wojewodę Szczecińskiego uwzględnione. Opierając się na ustaleniach faktycznych, poczynionych przez Naczelnika Miasta i Gminy w T. i Komisariat MO w T., Wojewoda Szczeciński nie dał wiary wyjaśnieniom skarżącego złożonym do protokołu rozprawy z dnia 10 sierpnia 1981 r., że nie posiada innego mieszkania oraz, że jego liczna rodzina nie mieściła się w jednym pokoju, wobec czego do czasu wyeksmitowania sublokatorski zmuszony był umieścić rodzinę u teścia. Sam jednakże nadal w lokalu zamieszkuje i pokrywa koszty związane z jego używaniem. Zdaniem Wojewody Szczecińskiego skarżący kosztów tych nie ponosi, co także dowodzi, że swoje interesy życiowe związał z lokalem mieszkalnym teściów. W skardze na powyższą decyzję Włodzimierz G. zarzuca sprzeczność poczynionych przez organy administracji państwowej poczynionych przez organy administracji państwowej ustaleń ze stanem faktycznym i w związku z tym naruszenie art. 21 ust. 1 oraz art. 43 prawa lokalowego. Skarżący podtrzymuje swoje wyjaśnienie złożone w toku postępowania administracyjnego, że pokrywa koszty eksploatacji lokalu, w którym faktycznie sam zamieszkuje, albowiem z powodu niewykonania wyroku eksmisyjnego przez terenowy organ administracji państwowej nie ma możliwości sprowadzenia rodziny, którą tymczasowo ulokował przy swoich teściach. Zaprzecza ponadto, że posiada jakiekolwiek inne mieszkanie, w którym koncentrowałby swoje interesy życiowe. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Szczeciński podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Prowadzone przez terenowy organ administracji państwowej postępowanie dowodowe ograniczyło się do wykorzystania adnotacji Komisariatu MO w T., według której Włodzimierz G. mieszka w B. u swoich teściów. W postępowaniu odwoławczym przeprowadzono rozprawę ograniczoną do przesłuchania Włodzimierza G., który twierdził, że jego teściowie zajmują w B. 2 pokoje z kuchnią i do tego mieszkania przyjęli jego żonę z dziećmi tymczasowo, do dnia opróżnienia lokalu mieszkalnego w T. przez podnajemcę Irenę W. W notatce służbowej z dnia 11 sierpnia 1981 r. inspektor Wojewódzki Barbara D. odnotowała, że skarżący przyjeżdża do mieszkania w T. sporadycznie i większość czasu spędza z rodziną w B. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstawy do ustalenia, że skarżący faktycznie nie zajmuje spornego lokalu w sensie trwałego związania swoich interesów życiowych z tymże lokalem. Niesporne jest, że wskutek niewykonania wyroku eksmisyjnego przez terenowy organ administracji państwowej skarżący bez swej winy nie może korzystać z całego lokalu mieszkalnego i zmuszony jest do zajmowania tylko jednego pokoju, do którego ze zrozumiałych względów nie może wprowadzić żony z czworgiem dzieci. Ulokowanie rodziny w dwupokojowym lokalu mieszkalnym razem z teściami nie może być zakwalifikowane jako opuszczenie spornego lokalu i związanie swoich interesów życiowych z mieszkaniem teściów, dlatego zarówno zarzut sprzeczności ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak i naruszenie art. 21 ust. 1 i art. 43 prawa lokalowego, należało uznać za uzasadniony. Wojewoda Szczeciński pominął całkowicie w zaskarżonej decyzji obiektywne okoliczności, uniemożliwiające skarżącemu sprowadzenie do spornego lokalu swej rodziny i nie zajął stanowiska co do niewykonania wyroku eksmisyjnego przez terenowy organ administracji państwowej przez okres ponad 7 lat. Zewnętrznym przejawem zamieszkania w rozumieniu art. 43 prawa lokalowego powinien być stały pobyt w lokalu. Istnieją jednakże sytuacje, kiedy pomimo nieprzebywania stałego w lokalu nie można uznać, że została spełniona hipoteza z art. 43 in fine, na przykład, gdy najemca nie może sprowadzić rodziny ze względu na zbyt małą powierzchnię zajmowanego pomieszczenia i większość czasu spędza z rodziną poza swym miejscem zamieszkania, oczekując na wyeksmitowanie osób, zajmujących część jego mieszkania bez tytułu prawnego. Cofnięcie przydziału mieszkania na podstawie art. 43 prawa lokalowego musi być poprzedzone przeprowadzeniem wnikliwego postępowania dowodowego, pozwalającego na ustalenie bez żadnych wątpliwości stanu faktycznego. W niniejszym przypadku wojewoda szczeciński całkowicie dowolnie ocenił wyjaśnienia skarżącego jako niewiarygodne, choć pozostawały one w logicznym związku z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Stwierdzając naruszenie art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa oraz art. 21 ust. 1 w związku z art. 43 prawa lokalowego, Naczelny Sąd Administracyjny na zasadzie art. 207 par. 1 i par. 2 pkt 1 i 3 Kpa orzekł jak w sentencji wyroku. Postanowienie o kosztach postępowania znajduje uzasadnienie w art. 208 Kpa.