II SA 743/82

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1982-06-07

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozwiązanie stosunku pracy z pracownikiem organów administracji celnej na podstawie "ważnych względów służbowych", bez uzasadnienia decyzji i z naruszeniem zasad Kodeksu postępowania administracyjnego, jest zgodne z prawem, zwłaszcza w kontekście przynależności do NSZZ "Solidarność" lub wystąpienia z PZPR?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji o rozwiązaniu stosunku pracy, ponieważ organ pierwszej instancji nie uzasadnił swojej decyzji, co narusza podstawowe zasady postępowania administracyjnego. Sąd uznał, że przynależność do NSZZ "Solidarność" ani oddanie legitymacji partyjnej PZPR nie mogą stanowić podstawy do rozwiązania stosunku pracy ani dowodu braku rękojmi należytego wykonywania obowiązków służbowych, zwłaszcza gdy pracownik wykazał lojalność wobec państwa i nie brał udziału w strajkach.
Stan faktyczny
Skarżący został zwolniony ze stosunku pracy w organach administracji celnej na podstawie "ważnych względów służbowych". Decyzja organu pierwszej instancji nie została uzasadniona. Skarżący był członkiem NSZZ "Solidarność" i nie brał udziału w strajkach organizowanych przez związek, a także oddał legitymację partyjną PZPR. Skarżący kwestionował zasadność zwolnienia.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji. Decyzja o rozwiązaniu stosunku pracy ze skarżącym została wydana na podstawie par. 28 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 września 1978 r. w sprawie praw i obowiązków pracowników organów administracji celnej /Dz.U. nr 24 poz. 111/, a więc na podstawie przepisu, który dozwala rozwiązać stosunek pracy, gdy wymagają tego "ważne względy służbowe". Decyzja organu I instancji nie została uzasadniona. Narusza to podstawowe zasady postępowania regulowane w Kodeksie postępowania administracyjnego. (...) Skoro skarżący będąc członkiem NSZZ "Solidarność" nie podporządkował się dyscyplinie organizacyjnej i wraz z podległymi mu pracownikami - w tym również członkami "Solidarności", nie brał udziału w strajkach i demonstracjach organizowanych przez ten związek, to dowiódł tym samym, że jest lojalnym pracownikiem urzędu państwowego, stawiającym wyżej obowiązki wynikające z pełnienia funkcji niż podporządkowanie organizacji związku zawodowego, do którego należał. Skoro NSZZ "Solidarność" działał jako legalna organizacja związku zawodowego, to sama przynależność do niego nie stanowi podstawy do rozwiązania stosunku pracy, ani uzasadnienia dla zarzutu braku rękojmi należytego wykonywania obowiązków służbowych w organach administracji celnej. Także okoliczność, że skarżący w dniu 14 grudnia 1981 r. "oddał legitymację partyjną PZPR" nie stanowi w świetle obowiązujących przepisów dowodu, że nie daje on rękojmi należytego wykonywania obowiązków służbowych pracownika administracji celnej. Polska Zjednoczona Partia Robotnicza jest przewodzącą siłą polityczną społeczeństwa w budowie socjalizmu. Tą funkcję - zapisaną w art. 3 ust. 1 Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej, spełnia PZPR nie poza czy ponad prawem, ale poprzez inspirowanie i tworzenie praw, które w myśl art. 8 Konstytucji są wyrazem interesów i woli ludu pracującego, których przestrzeganie jest podstawowym obowiązkiem każdego organu państwa i każdego obywatela, a organy władzy i administracji państwowej działają na podstawie przepisów prawa. Konstytucyjne określenie roli PZPR, nie może być rozumiane jako stworzenie prawnych preferencji poszczególnym członkom partii, ani też sankcji z powodu wystąpienia z PZPR. Ani Konstytucja gwarantująca obywatelom równe prawa, ani żaden inny przepis obowiązujących aktów prawnych nie daje podstawy do przyjęcia podobnej interpretacji. Sprawa przynależności do PZPR nie mogła więc być, za skutkiem przepisu, potraktowana jako okoliczność przesądzająca o istnieniu bądź nie istnieniu rękojmi należytego wykonywania obowiązków funkcjonariusza celnego.

Powołane przepisy

art. 3 ust. 1 Konstytucjiart. 8 Konstytucji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.10.2026. · Źródło