SA/Gd 769/83

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1983-11-24

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy posiadanie wyłącznie gruntów leśnych o powierzchni 1,08 ha, bez budynków, urządzeń i inwentarza, stanowi podstawę do wymierzenia składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność decyzji Wojewody Toruńskiego oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Gminy Ł. Ponieważ Zygmunt R. posiadał jedynie grunty leśne bez budynków, urządzeń i inwentarza, nie posiadał gospodarstwa rolnego w rozumieniu ustawy, co skutkowało rażącym naruszeniem prawa przez organy administracji przy wymierzaniu składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników.
Stan faktyczny
Zygmunt R. został zobowiązany decyzją Naczelnika Gminy Ł., utrzymaną w mocy przez Wojewodę Toruńskiego, do uiszczenia składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników za rok 1983 w wysokości 1.700 zł. Skarżący podniósł, że posiada jedynie grunty leśne o powierzchni 1,08 ha, z których nie osiąga żadnych korzyści, jest inwalidą I grupy i nie zamierza korzystać z renty rolniczej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę Zygmunta R. na decyzję Wojewody Toruńskiego.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody Toruńskiego oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Gminy Ł. i zasądził od Wojewody Toruńskiego kwotę 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Zygmunta R. na decyzję Wojewody Toruńskiego z dnia 18 sierpnia 1983 r. w przedmiocie wymiaru składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników i na podstawie art. 207 par. 1 i 3 Kpa stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Gminy Ł., a także zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Wojewody Toruńskiego kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Wojewoda Toruński, decyzją nr Fn.II-3252-10/104/83 z dnia 18 sierpnia 1983 r., utrzymał w mocy decyzję /nakaz płatniczy/ Naczelnika Gminy Ł., nakładającą na Zygmunta R. obowiązek uiszczenia składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników za rok 1983 w wysokości 1.700 zł. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podał, że Zygmunt R., jako właściciel gruntów leśnych o powierzchni 1,08 ha, obowiązany jest opłacać składkę na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników w wysokości określonej w art. 43 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin /Dz.U. nr 40 poz. 268/. Stawka ustalona została prawidłowo przez organ administracji państwowej I instancji, albowiem wynosi ona kwotę 1.200 zł za podatnika oraz 270 zł za grunty leśne; z tym że łączna kwota składki podwyższona została do minimalnej wysokości 1.700 zł rocznie. Zygmunt R. zaskarżył decyzję Wojewody Toruńskiego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzuca organom, że nie wzięły pod uwagę, iż nie posiada on gruntów rolnych i zabudowań, a z posiadanego lasu nie osiąga żadnych korzyści. Jest inwalidą I grupy inwalidzkiej i nie stać go na opłacanie składki na Fundusz Ubezpieczenia Społecznego Rolników, tym bardziej że ma 78 lat i nie zamierza korzystać z renty przysługującej rolnikowi. Wojewoda Toruński w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kwestie związane z ubezpieczeniem społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin uregulowane zostały w ustawie z dnia 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin /Dz.U. nr 40 poz. 268/. Według art. 1 ust. 1 tej ustawy ubezpieczenie obejmuje rolników prowadzących gospodarstwa rolne. Przez pojęcie gospodarstwa rolnego /art. 2 pkt 4 ustawy/ rozumie się będące w władaniu tej samej osoby nieruchomości rolne, o powierzchni co najmniej 0,5 ha, jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą, obejmującą grunty rolne i leśne wraz z budynkami, urządzeniami i inwentarzem, oraz prawa i obowiązki związane z prowadzeniem gospodarstwa. Należy zauważyć, że grunty leśne nie są wymienione w powołanym wyżej przepisie jako samodzielna nieruchomość, lecz mają stanowić część nieruchomości rolnej. Warunkiem zatem wymierzenia składki na omawiany Fundusz jest posiadanie gospodarstwa rolnego, obejmującego - oprócz gruntów rolnych i leśnych o powierzchni co najmniej 0,5 ha - także budynki, urządzenia i inwentarz. Z ustaleń dokonanych w postępowaniu wyjaśniająco-dowodowym przez organy administracji państwowej wynika, że Zygmunt R. jest właścicielem tylko gruntów leśnych o powierzchni 1,08 ha; nie posiada natomiast budynków, urządzeń i inwentarza, wobec czego nie ma gospodarstwa rolnego w rozumieniu powołanych wyżej przepisów. Na podstawie stwierdzonego stanu prawnego należało dojść do wniosku, że grunty leśne bez budynków, urządzeń i inwentarza nie podlegają ubezpieczeniu społecznemu rolników indywidualnych, a zatem decyzja organu administracji państwowej, mocą której wymierzono składkę na omawiany Fundusz od takich gruntów, rażąco narusza prawo. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 1 i 3 w związku z art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 208 Kpa.

Powołane przepisy

art. 207art. 208 Kpart. 43 ustawyart. 1 ust. 1art. 2 pkt 4 ustawyart. 156

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.10.2026. · Źródło