II SA 1395/83
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1983-12-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może odmówić wydania zezwolenia na wykonywanie rzemiosła, powołując się łącznie na kilka przesłanek z art. 6 ustawy o wykonywaniu i organizacji rzemiosła, bez należytego uzupełnienia dowodowego w zakresie każdej z nich?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą wydania zezwolenia na wykonywanie rzemiosła, uznając, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego. Sąd wskazał, że powoływanie się łącznie na różne przesłanki z art. 6 ustawy nie jest dopuszczalne, a każda z nich wymaga samodzielnego uzasadnienia i dowodowego potwierdzenia. Brak było również ustaleń dotyczących dopuszczalności funkcjonowania dwóch zakładów rzemieślniczych w jednym lokalu oraz analizy zagrożenia ważnego interesu Państwa.Stan faktyczny
Waldemar W. posiadał zezwolenie na wyrób stelaży do abażurów. Wystąpił o nowe zezwolenie na wyrób stelaży do abażurów i klatek dla ptaków w lokalu swojej matki. Organ I instancji odmówił wydania zezwolenia, powołując się na pokrycie zapotrzebowania, brak uwzględnienia branży w programie rozwoju rzemiosła oraz sprzeczność z interesem społecznym i gospodarczym. Organ II instancji podtrzymał to stanowisko. Skarżący wniósł skargę do NSA, twierdząc, że chce kontynuować dotychczasową działalność w lepszych warunkach lokalowych.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 13 czerwca 1983 r. oraz zasądzenie od Prezydenta Miasta Łodzi kwoty 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Waldemara W. na decyzję Prezydenta Miasta Łodzi z dnia 13 czerwca 1983 r. w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na wykonywanie rzemiosła i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Prezydenta Miasta Łodzi kwotę złotych sześćset tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.
Waldemar W. uzyskał dnia 19 lutego 1980 r. od Naczelnika Dzielnicy w Łodzi zezwolenie nr 760 na wykonywanie w lokalu nr 23 przy ul. S. nr 93 w Łodzi rzemiosła w zakresie wyrobu stelaży do abażurów. W dniu 16 kwietnia 1983 r. wystąpił on do Naczelnika Dzielnicy o wydanie mu zezwolenia na wyrób stelaży do abażurów w lokalu użytkowym jego matki przy ul. P. nr 94, natomiast w dwa dni później na sformalizowanym wniosku zadeklarował wykonywanie stelaży do abażurów i klatek dla ptaków.
Organ I instancji, decyzją nr IV Hu-7052-367/83 z dnia 23 maja 1983 r., odmówił wydania takiego zezwolenia, powołując się na art. 6 ustawy z dnia 8 czerwca 1972 r. o wykonywaniu i organizacji rzemiosła /Dz.U. 1983 nr 7 poz. 40/ i uzasadniając ją pokryciem zapotrzebowania na te wyroby, brakiem uwzględnienia tej branży w programie rozwoju rzemiosła na lata 1982-1985 oraz sprzecznością wydania zezwolenia z interesem społecznym i gospodarczym. Identyczne stanowisko z podobną argumentacją zajął organ II instancji w swej decyzji ostatecznej nr P.III-7642/123/83 z dnia 13 czerwca 1983 r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Waldemar W., podobnie jak w odwołaniu, wyeksponował twierdzenie o zamiarze kontynuowania wyłącznie dotychczasowej działalności na terenie innej dzielnicy, w lepszych jedynie warunkach lokalowych, nie zaś uruchomienia nowej działalności. W odpowiedzi na skargę organ II instancji, podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wyjaśnił, że podstawę rozstrzygnięcia sprawy stanowił art. 6 pkt 4 cytowanej ustawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Celem ostatniej noweli do cytowanej ustawy, określonym w preambule jej tekstu jednolitego, było zrównanie pozycji rzemiosła - jako trwałego elementu socjalistycznej gospodarki - z innymi jednostkami drobnej wytwórczości pod względem warunków działania i rozwoju. W konsekwencji takiego usytuowania rzemiosła ograniczono, do czterech wypadków wymienionych w art. 6 ustawy, możliwości odmowy wydania zezwolenia na działalność rzemieślniczą, gdy ubiegający się o zezwolenie ma wymagane kwalifikacje zawodowe i dysponuje odpowiednim lokalem. Łączne powoływanie się na sytuacje określone w art. 6 nie jest dopuszczalne, gdyż każda z nich może stanowić samodzielną podstawę odmowy wydania zezwolenia i dotyczy różnych warunków.
Posiadanie zezwolenia, wydanego przez organ administracji państwowej właściwy ze względu na siedzibę zakładu rzemieślniczego /art. 2 ustawy/, nie zwalnia rzemieślnika z obowiązku ubiegania się o nowe zezwolenie w razie zmiany siedziby zakładu na obszarze innej jednostki podziału administracyjnego Państw /także dzielnicy/.
Organ I i II instancji nie wyjaśniły, czy w lokalu przy ul. P. nr 94, wskazanym przez skarżącego, dopuszczalne jest funkcjonowanie dwóch zakładów rzemieślniczych: skarżącego /wyrób stelaży i klatek/ i jego matki /krawiectwo/ - ze względów technicznych i sanitarnych, stosownie do art. 3 ust. 4 i 5 oraz art. 6 pkt 2 ustawy. Ustalenia te mają kluczowe znaczenie w sprawie wydania skarżącemu zezwolenia. Podana w odpowiedzi na skargę podstawa odmowy wydania zezwolenia /art. 6 pkt 4 ustawy/ również wymaga nieodzownych uzupełnień dowodowych. Należy tu bowiem zwrócić uwagę na zagrożenie ważnego interesu Państwa, a więc następstwa wydania zezwolenia oceniane nie w skali dzielnicy lub województwa, lecz w skali ogólnej.
Omówione luki dowodowe zostały uznane przez Sąd Administracyjny jako naruszające przepisy postępowania administracyjnego, mające wpływ na wynik sprawy, i dlatego na podstawie art. 207 par. 2 pkt 3 i w związku z art. 77 par. 1 i art. 107 par. 3 Kpa orzeczono, jak w sentencji, zasądzając na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania stosownie do art. 208 Kpa.
Powołane przepisy
art. 207art. 208 Kpart. 6 ustawyart. 6 pkt 4art. 6art. 2 ustawyart. 3 ust. 4art. 6 pkt 2 ustawyart. 6 pkt 4 ustawyart. 77art. 107
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.10.2026. · Źródło