II SA 1299/84

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny1984-12-27

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy czynności organów administracji państwowej, takie jak zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele letniskowe, które są związane z planowaniem przestrzennym, mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Czynności związane z planowaniem przestrzennym, w tym zgoda na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele inne niż leśne, nie mają charakteru indywidualnych spraw z zakresu administracji państwowej i w związku z tym nie mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Sąd administracyjny jest niewłaściwy do merytorycznego rozpoznania zarzutów dotyczących takich czynności.
Stan faktyczny
Jerzy M. uzyskał zgodę Wojewody Sieradzkiego na przeznaczenie 1,32 ha gruntów leśnych na cele letniskowe, po czym sprzedał część działek. Prokurator Wojewódzki wniósł o stwierdzenie nieważności tej zgody, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ochrony gruntów leśnych i trybu postępowania. Minister Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego stwierdził nieważność decyzji Wojewody. Jerzy M. zaskarżył decyzję Ministra do Naczelnego Sądu Administracyjnego, kwestionując naruszenie prawa materialnego i powstanie nieodwracalnych skutków prawnych. Sąd administracyjny uznał się za niewłaściwy do rozpoznania sprawy.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę Jerzego M. na decyzję Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny odrzucił na podstawie art. 204 par. 1 Kpa skargę Jerzego M. na decyzję Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego z dnia 3 maja 1984 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności stanowiska Wojewody Sieradzkiego o wyrażeniu zgody na zmianę przeznaczenia gruntów leśnych na cele letniskowe. Po rozpatrzeniu wniosku Jerzego M., Wojewoda Sieradzki - w nawiązaniu do art. 5 ust. 2 pkt 3 i art. 7 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. nr 11 poz. 79/ - dnia 17 listopada 1982 r. wyraził zgodę na przeznaczenie 1,32 ha gruntów leśnych, stanowiących własność wnioskodawcy, "na cele wypoczynkowo-letniskowe", przyjmując, że grunty te są "w klasie bonitacyjnej Ls-VI bór suchy". Po geodezyjnym wydzieleniu z nich 15 działek, Jerzy M. sprzedał 14 działek indywidualnym nabywcom w okresie od dnia 18 lutego do dnia 11 lipca 1982 r. W toku czynności interwencyjnych, podjętych przez Naczelnika Gminy D., Prokurator Wojewódzki w Sieradzu - dostrzegając w powyższej zgodzie cechy decyzji zezwalającej na zmianę planu zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej spornych gruntów - wniósł o stwierdzenie jej nieważności przez Ministra Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego na podstawie art. 156 par. 1 pkt 1 i 2 Kpa. Zdaniem Prokuratora Wojewódzkiego, grunty te są świeżym lasem sosnowym i dlatego organem właściwym do ewentualnego wyrażenia zgody na zmianę obowiązujących ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego w tej części jest Minister Leśnictwa i Przemysłu Drzewnego na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy. Ponadto Prokurator zarzucił naruszenie trybu postępowania, brak bowiem było wniosku terenowego organu administracji państwowej i nieodzownych opinii /co najmniej właściwej komisji rady narodowej/. Minister uwzględnił sprzeciw Prokuratora Wojewódzkiego i stwierdził nieważność omówionej decyzji Wojewody z dnia 17 listopada 1982 r., uzasadniając ją dodatkowo naruszeniem art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 22 listopada 1973 r. o zagospodarowaniu lasów nie stanowiących własności Państwa /Dz.U. nr 48 poz. 283 ze zm./, zabraniającego podziału lasów i gruntów leśnych. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Jerzy M. wniósł o uchylenie decyzji Ministra jako wydanej z naruszeniem przepisów prawa materialnego podanych w decyzji Wojewody, ponieważ mają one zastosowanie do boru suchego, a taki jest drzewostan w spornej nieruchomości. Zdaniem skarżącego, decyzja Ministra narusza też art. 156 par. 2 Kpa wobec powstania nieodwracalnych skutków prawnych w wyniku sprzedaży nieruchomości podzielonej na działki. W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę zamieszczono dodatkowe wywody, wskazujące na dotychczasowy charakter ustaleń planu w części dotyczącej spornych gruntów. zdaniem Ministra, opis zamieszczony na stronie 22 pełnej dokumentacji planu /"zagospodarowanie na cele wypoczynkowo-letniskowe z zachowaniem stanu leśnego terenu - likwidacja dzikich wysypisk śmieci"/ świadczy o przeznaczeniu spornych gruntów na cele ogólnie dostępnej rekreacji, nie zaś pod budownictwo letniskowe. Gdyby było inaczej, w dokumentacji planu musiałaby być zgoda właściwego organu administracji państwowej na inne przeznaczenie gruntów leśnych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wszystkie czynności w rozpoznawanej sprawie, poczynając od wniosku Jerzego M. z dnia 2 sierpnia 1982 r., były podejmowane po wejściu w życie analizowanej ustawy z dnia 26 marca 1982 r. Ustawa ta wyróżniła terminologicznie i systemowo poszczególne rodzaje czynności podejmowanych przez właściwe organy w celu ochrony gruntów rolnych i leśnych, przy czym nie wszystkie takie czynności mają charakter spraw indywidualnych z zakresu administracji państwowej. Do takich wyjątków należy na przykład zespół czynności podejmowanych w ramach przepisów zawartych w rozdziale drugim ustawy /ograniczanie przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze i nieleśne/, które dotyczą procesu planowania przestrzennego - tworzenia planów jako aktów prawnych powszechnie obowiązujących na konkretnym obszarze Państwa. zarówno sposób dochodzenia do powyższych uzgodnień, jak i ustalenia planów zagospodarowania przestrzennego - jako pozbawione cech indywidualnej sprawy z zakresu administracji państwowej - nie mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Stosownie do art. 13 ust. 1 omawianej ustawy, określenie przez Naczelnika Gminy warunków wyłączenia gruntów rolnych lub leśnych z dotychczasowej produkcji jest uzależnione od uprzedniego przeznaczenia tych gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne w trybie określonym w art. 7 ust. 1 tej ustawy. Tego przeznaczenia dokonuje się jedynie w ramach planów zagospodarowania przestrzennego podstawowych jednostek podziału administracyjnego Państwa, inwestycji centralnych oraz poszukiwań i eksploatacji złóż energetycznych /ropy i gazu/. Są to powiązania między prawną instytucją wyłączenia gruntów z produkcji a trybem przeznaczania gruntów na cele nierolnicze lub nieleśne, których naruszenie nosi cechy działań bezprawnych i rodzi konsekwencje wymienione między innymi w art. 39 ust. 1 ustawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek skarżącego, ,zgoda Wojewody i decyzja Ministra są czynnościami, których charakter i skutki prawne należy bezwzględnie sklasyfikować w płaszczyźnie regulacji prawnej rozdziału drugiego ustawy, którego problematyka jest wyłączona spod kontroli sądu administracyjnego. wojewoda bowiem - w sposób nie budzący wątpliwości, powołując się na art. 5 ust. 2 pkt 3 i art. 7 ust. 2 pkt 3 ustawy - wyraził swoje stanowisko jako organ uprawniony do wypowiedzenia się co do zmiany obowiązujących ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, zakładając, że chodzi tu o bór suchy. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, uznając się niewłaściwym do merytorycznego rozpoznania zarzutów skargi, na podstawie art. 204 par. 1 Kpa orzekł, jak w sentencji.

Powołane przepisy

art. 204art. 5 ust. 2 pkt 3art. 7 ust. 2 pkt 3 ustawyart. 156art. 7 ust. 2 pkt 2art. 12 ust. 1 ustawyart. 13 ust. 1art. 7 ust. 1art. 39 ust. 1 ustawy

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło