IV SA 165/88

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Wiesława K. na decyzję Dyrektora Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 30 maja 1987 r. w przedmiocie wydania prawa jazdy i na podstawie art. 207 par. 2 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję, a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Dyrektora Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy kwotę złotych dwa tysiące tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Wiesław K. ubiegał się o wydanie mu wtórnika prawa jazdy. W toku postępowania administracyjnego organ administracji zażądał złożenia przez niego zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia. Wiesław K. kwestionował konieczność złożenia zaświadczenia o stanie zdrowia, lecz ostatecznie poddał się badaniom. Złożone przez Wiesława K. świadectwo lekarskie z dnia 15 kwietnia 1987 r. stwierdzało jego zdolność do prowadzenia pojazdów, zalecając jednak powtórną kontrolę stanu zdrowia po okresie 2 lat i jazdę w okularach. W dniu 22 kwietnia 1987 r. wydano Wiesławowi K. prawo jazdy, określające ważność tego dokumentu do dnia 15 kwietnia 1989 r. oraz zawierające wskazanie o jeździe w okularach. Od tak wystawionego prawa jazdy Wiesław K. złożył odwołanie, jednakże Dyrektor Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy potraktował je jako skargę i pismem z dnia 30 maja 1987 r. nr Km III 6626/3/87/Sk-70 odmówił uznania za nieprawidłowe działania Wydziału Komunikacji Urzędu Dzielnicowego w Warszawie. Podał, że zgodnie z art. 80 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 6 poz. 35/ organ administracji miał prawo uzależnić wydanie wtórnika prawa jazdy od przedstawienia aktualnego świadectwa lekarskiego, stwierdzającego odpowiednią sprawność psychiczną skarżącego. Organ administracji podniósł, że w związku z treścią złożonego świadectwa lekarskiego wydane prawo jazdy może zawierać odpowiednie ograniczenie, wynikające ze stanu zdrowia skarżącego. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na to pismo Wiesław K. zarzuca bezpodstawność żądania przez organ administracji złożenia zaświadczenia lekarskiego; wskazał, że ubiegał się o wydanie mu wtórnika utraconego prawa jazdy i organ administracji nie był uprawniony do wydania mu nowego prawa jazdy, innego, niż miał dotychczas. Organ administracji wnosił o odrzucenie skargi, podając, że nie dotyczy ona decyzji administracyjnej, lecz wyłącznie czynności technicznej, jaką było wezwanie skarżącego do złożenia zaświadczenia o stanie zdrowia. Organ administracji uznał, że jego pismo z dnia 30 maja 1987 r. nie jest decyzją administracyjną i wobec tego skarga - jako niedopuszczalna - powinna ulec odrzuceniu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim należy stwierdzić, że nie jest uzasadnione stanowisko organu administracji prezentowane w odpowiedzi na skargę, iż skarga powinna ulec odrzuceniu, odnosi się bowiem nie do decyzji administracyjnej, lecz do czynności technicznej, jaką było wezwanie skarżącego do złożenia zaświadczenia o stanie zdrowia w związku z ubieganiem się przez niego o wydanie wtórnika prawa jazdy. Skarżący istotnie zgłosił wobec organu administracji żądanie wydania mu wtórnika prawa jazdy, lecz prowadzone przez organ administracji postępowanie nie dotyczyło tego żądania. Żądając od skarżącego złożenia zaświadczenia o stanie zdrowia, organ administracji w istocie wszczął z urzędu postępowanie określone w art. 80 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym /Dz.U. nr 6 poz. 35/ i zakończył je wydaniem skarżącemu decyzji, której mocą została zmieniona decyzja uprawniająca skarżącego do kierowania pojazdami w ten sposób, że wprowadzono w niej wskazanie lekarskie o jeździe w okularach, a przede wszystkim określono ważność uprawnienia do kierowania pojazdem do dnia 15 kwietnia 1989 r. Wprawdzie organ II instancji potraktował odwołanie skarżącego od tej decyzji jako skargę, lecz należy stwierdzić, iż skierowane do skarżącego pismo z dnia 30 maja 1987 r. nosi znamiona decyzji administracyjnej, gdyż zawiera ono rozstrzygnięcie sprawy i zostało podpisane przez Dyrektora Wydziału Komunikacji Urzędu Miasta Stołecznego Warszawy, a więc przez organ kompetentny do rozpoznania odwołania. W tej sytuacji należy uznać, iż skarga jest skierowana przeciwko decyzji administracyjnej organu odwoławczego i z mocy art. 196 par. 2 pkt 3 Kpa właściwy do jej rozpoznania jest sąd administracyjny. Zgodnie z uprzednio cytowanym art. 80 ust. 1 pkt 4 prawa o ruchu drogowym organ administracji - w wypadkach nasuwających zastrzeżenia co do stanu zdrowia kierującego pojazdami - może go wezwać do poddania się badaniom lekarskim dla sprawdzenia sprawności fizycznej i psychicznej. Wprawdzie w niniejszej sprawie brak jest w przedstawionym materiale dowodowym danych co do tego, jakie przesłanki faktyczne nasunęły zastrzeżenia co do stanu zdrowia skarżącego, jednakże należy stwierdzić, iż w zestawieniu z treścią wystawionego skarżącemu świadectwa o stanie zdrowia nie można zastrzeżeń tych uznać za uzasadnione. Przepisy cytowanej ustawy przewidują - w razie niestawienia się kierującego w wyznaczonym terminie na badania stanu zdrowia - możliwość zatrzymania przez organ administracji prawa jazdy /art. 84 ust. 6/, a w razie stwierdzonej świadectwem lekarskim utraty zdrowia wydanie decyzji cofającej uprawnienie do kierowania pojazdem silnikowym /art. 85 ust. 1 pkt 1/. W omawianej ustawie natomiast brak jest wyraźnego przepisu odnoszącego się do sytuacji, w której przeprowadzone badania lekarskie ujawnią zmiany w stanie zdrowia kierującego, które nie kwalifikują się do cofnięcia prawa jazdy, lecz jedynie uzasadniają konieczność poddanie się przez kierującego przy prowadzeniu pojazdu pewnym ograniczeniom. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w takiej sytuacji organ administracji, nie cofając uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym, może z mocy art. 71 omawianej ustawy w związku z art. 163 Kpa zmienić decyzję uprawniającą do kierowania pojazdem przez wprowadzenie w niej zmian, obejmujących ograniczenia wynikające ze zmian stanu zdrowia kierowcy. Należy zatem uznać, iż w przedstawionej sprawie organ I instancji - w związku z diagnozą lekarską, zawartą w przedstawionym przez skarżącego świadectwie lekarskim - władny był dokonać zmiany dotychczasowej decyzji przez zamieszczenie z mocy art. 71 omawianej ustawy ograniczenia zobowiązującego skarżącego do jazdy w okularach. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jednak regulacja zawarta w art. 71 cytowanej ustawy, jak i pozostałe przepisy tej ustawy, nie dają organom administracji podstaw do wydawania decyzji uprawniających do prowadzenia pojazdów na ściśle oznaczony czas lub dokonywania zmian już wydanych decyzji przez wprowadzenie ograniczeń czasowych ważności prawa jazdy, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Stwierdzić zatem należy, iż decyzja wprowadzająca ograniczenie czasowe ważności prawa jazdy wydana jest z naruszeniem prawa materialnego. Adnotacja w zaświadczeniu lekarskim o konieczności poddania się przez Wiesława K. kontroli lekarskiej za 2 lata od daty badania jest diagnozą lekarską, prognozującą możliwość wystąpienia ewentualnych dalszych zmian w stanie zdrowia skarżącego. Treść tego zaświadczenia, o czym była mowa uprzednio, na gruncie obowiązujących przepisów nie dawała organowi administracji uprawnień do ograniczenia ważności prawa jazdy. Dysponując taką diagnozą lekarską, organ administracji mógł ewentualnie w trybie art. 71 prawa o ruchu drogowym zamieścić adnotację o obowiązku poddania się skarżącego badaniu lekarskiemu w terminie określonym w tym świadectwie bądź w trybie art. 80 ust. 1 pkt 4 cytowanej ustawy wezwać skarżącego do poddania się badaniu lekarskiemu w terminie określonym przez lekarza w zaświadczeniu. Odmienne stanowisko organu administracji w tej mierze narusza art. 68 ust. 1, art. 70, art. 71 oraz art. 76 ust. 1 cytowanej ustawy. Z wyżej wymienionych przyczyn, uwzględniając skargę, Naczelny Sąd Administracyjny z mocy art. 207 par. 2 pkt Kpa uchylił zaskarżoną decyzję, co ma ten skutek, iż organ odwoławczy ponownie powinien rozpoznać odwołanie skarżącego. O zwrocie skarżącemu poniesionych kosztów orzeczono na podstawie art. 208 Kpa.