K 5/90

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny1990-07-24

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wprowadzenie przepisów dotyczących podatku drogowego ustawą z dnia 28 grudnia 1989 r. oraz rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 3 stycznia 1990 r., bez przepisów przejściowych, narusza zasady Konstytucji RP, w tym zasady państwa prawnego, sprawiedliwości społecznej i praworządności?
Ratio decidendi
Wprowadzenie przepisów dotyczących podatku drogowego ustawą z dnia 28 grudnia 1989 r. oraz rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 3 stycznia 1990 r., bez przepisów przejściowych, nie jest niezgodne z Konstytucją RP. Zmiany te nie pogorszyły sytuacji podatników, a wręcz przeciwnie, pozwoliły na uniknięcie opodatkowania bez wyzbywania się własności. Zarzuty naruszenia zasad państwa prawnego, sprawiedliwości społecznej i praworządności są nieuzasadnione, ponieważ ustawodawca nie miał obowiązku rozciągania nowych regulacji na okresy wcześniejsze. Rozporządzenie Ministra Finansów jedynie sprecyzowało stawki podatku, nie naruszając zasady zakazu retroaktywności prawa.
Stan faktyczny
Rzecznik Praw Obywatelskich zakwestionował zgodność z Konstytucją RP art. 8 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania oraz rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 stycznia 1990 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Zarzuty dotyczyły braku przepisów przejściowych w zakresie podatku drogowego na rok 1990 oraz potencjalnego naruszenia zasad państwa prawnego, sprawiedliwości społecznej i praworządności.
Rozstrzygnięcie
Nie stwierdzono niezgodności kwestionowanych przepisów z Konstytucją RP.

Pełny tekst orzeczenia

Nie wprowadzenie przez ustawę z dnia 28 grudnia 1989 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 74 poz. 443/ przepisów przejściowych mających zastosowanie do zasad poboru w 1990 r. podatku drogowego, określonych w art. 8 ust. 2 znowelizowanej ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o podatkach i opłatach lokalnych /Dz.U. 1985 nr 12 poz. 50 ze zm./ oraz wprowadzenie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 stycznia 1990 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatkach o opłatach lokalnych /Dz.U. nr 2 poz. 12/ nie jest niezgodne z art. 1, art. 3 i art. 7 Konstytucji RP. Kwestionowany przez Rzecznika Praw Obywatelskich art. 8 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. o zmianie niektórych ustaw regulujących zasady opodatkowania /Dz.U. nr 74 poz. 443/ nie wprowadzał żadnej niekorzystnej dla podatnika zmiany zasady powstawania i wygasania obowiązku podatkowego w podatku drogowym.(...) Zmiany wprowadzone ustawą nie tylko nie pogorszyły sytuacji obywateli, lecz wręcz przeciwnie - pozwalają mu na uniknięcie opodatkowania podatkiem drogowym bez wyzbywania się własności przedmiotu opodatkowania, skoro dopuszczalne jest samo wyrejestrowanie. Nie trafne są zarzuty Rzecznika Praw Obywatelskich odwołujące się do art. 1 i art. 3 Konstytucji RP. Wprawdzie zaskarżona ustawa nie zawiera w zakresie podatku drogowego przepisów przejściowych, lecz nie wywołuje to naruszenia zasad, o których mówią cytowane artykuły Konstytucji. Nie można zatem zarzucać naruszenia zasad państwa prawnego, sprawiedliwości społecznej, praworządności tylko dlatego, że ustawodawca nie rozciągnął nowych regulacji na okresy wcześniejsze. Do tego bowiem sprowadzałyby się ewentualnie przepisy prawa intertemporalnego, czy "vacatio legis". Chociaż zasada niedziałania prawa wstecz nie jest zawarta w Konstytucji RP, Rzecznik Praw Obywatelskich powołuje się w tym zakresie na zasady wyrażone w art. 1, art. 3 i art. 7 Konstytucji. Rozporządzenie Ministra Finansów jedynie sprecyzowało wysokość stawek podatku drogowego. Nie można więc mówić o naruszeniu zasady zakazu retroaktywności prawa, tym bardziej, że wysokość tych stawek znajduje się znacznie poniżej górnej granicy określonej w ustawie.

Powołane przepisy

art. 8 ust. 2art. 1art. 3art. 7 Konstytucjiart. 8 ustawyart. 3 Konstytucji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.10.2026. · Źródło