SA/Po 1217/90
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny1990-11-27
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy przenosząca środki między działami budżetu gminy, które mają być przekazane do budżetu wojewódzkiego, jest zgodna z prawem budżetowym i zarządzeniami wojewody, jeśli narusza ustalone udziały budżetu wojewódzkiego w dochodach własnych gminy?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę burmistrza na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody stwierdzające nieważność uchwały rady gminy. Sąd uznał, że uchwała rady gminy była niezgodna z prawem budżetowym i zarządzeniem wojewody, ponieważ nie uwzględniła zwiększonego udziału budżetu wojewódzkiego w dochodach własnych gminy, wynikającego ze zmian w ustawie budżetowej na 1990 r. Wojewoda był uprawniony do dokonania takiej korekty, a gmina miała obowiązek ją uwzględnić.Stan faktyczny
Rada Gminy i Miasta D. podjęła uchwałę przenoszącą środki w budżecie gminy, zmniejszając wydatki przeznaczone dla budżetu wojewódzkiego i zwiększając wydatki pozostające w dyspozycji gminy. Wojewoda G-ki stwierdził nieważność tej uchwały, uznając ją za niezgodną z prawem budżetowym i własnym zarządzeniem dotyczącym budżetu na 1990 r. Burmistrz Gminy i Miasta D. zaskarżył rozstrzygnięcie nadzorcze do Naczelnego Sądu Administracyjnego, argumentując, że uchwała była zgodna z prawem. NSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę Burmistrza Gminy i Miasta D. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody G-kiego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 207 par. 5 Kpa skargę Burmistrza Gminy i Miasta D. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody G-kiego z dnia 5 lipca 1990 r., orzekające nieważność uchwały Rady Gminy i Miasta D. w przedmiocie przeniesienia kredytów w budżecie gminy i miasta.
Uchwałą nr II/14/90 z dnia 12 czerwca 1990 r. Rada Gminy i Miasta w D., powołując się na art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191/, zmniejszyła o kwotę 1 miliarda 600 milionów złotych wydatki budżetu w dziale 97 rozdziale 9724 par. 94, dotyczące środków przekazanych do budżetu wojewódzkiego, i zwiększyła o taką samą kwotę wydatki budżetowe w dziale 70 rozdziale 7185 par. 48, dotyczące środków pozostających w dyspozycji gminy.
Rozstrzygnięciem nadzorczym nr Fn/39/90 z dnia 5 lipca 1990 r., wydanym w trybie art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95/, Wojewoda G-ki stwierdził nieważność powyższej uchwały ze względu na jej niezgodność z art. 49 ustawy z dnia 3 grudnia 1984 r. - Prawo budżetowe /Dz.U. nr 56 poz. 283 ze zm./ oraz zarządzeniem nr 45 Wojewody G-kiego z dnia 7 czerwca 1990 r. w sprawie budżetu na rok 1990.
Rozstrzygnięcie nadzorcze wpłynęło do Zarządu Gminy w dniu 10 lipca 1990 r. W dniu 2 sierpnia 1990 r. Rada Gminy i Miasta w D. podjęła uchwałę nr IV/23/90 o zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego i upoważniła Burmistrza do wykonania uchwały. Skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego została wniesiona w dniu 9 sierpnia 1990 r. z zachowaniem terminu oznaczonego w art. 98 ust. 1 wyżej powołanej ustawy o samorządzie terytorialnym.
Domagając się uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego z powodu jego niezgodności z prawem, skarżący wywodzi, że pismem nr Fn-I-3021-2/90 z dnia 19 stycznia 1990 r. Wojewoda zobowiązał ówczesną Radę Narodową Miasta i Gminy w D. do odprowadzenia do budżetu Wojewódzkiej Rady Narodowej w G.W. nadwyżki dochodów własnych w wysokości 3 miliardów 718 milionów 50 tysięcy złotych. Kwotę tę Rada uwzględniła w uchwale budżetowej na 1990 r. Decyzją nr Fn/21/90 z dnia 9 maja 1990 r., działając w imieniu nie istniejącej już w tym czasie Wojewódzkiej Rady Narodowej, Wojewoda G-ki zwiększył o 1.600.000.000 złotych udział nadwyżki dochodów Miasta i Gminy w D. w budżecie wojewódzkim. Uchwała dotycząca zatrzymania tej kwoty w budżecie gminy nie jest, zdaniem skarżącego, sprzeczna z art. 49 prawa budżetowego ani z zarządzeniem nr 45 Wojewody G-kiego.
Wojewoda G-ki wniósł o odrzucenie skargi, podając, że została ona wniesiona przez burmistrza, to jest organ nie uprawniony do złożenia skargi. Ustosunkowując się merytorycznie do zarzutów skargi, organ nadzoru wskazał, że zgodnie z art. 44 ust. 5 ustawy z dnia 20 lipca 1983 r. o systemie rad narodowych i samorządu terytorialnego /Dz.U. 1988 nr 26 poz. 183 ze zm./ wojewódzkie rady narodowe mogły ustalać udziały budżetów wojewódzkich w dochodach własnych budżetów rad narodowych stopnia podstawowego. Na podstawie tego przepisu Wojewódzka Rada Narodowa w G.W. uchwałą nr XII/44/90 z dnia 15 marca 1980 r. w sprawie budżetu na rok 1990 ustaliła udziały budżetu wojewódzkiego w dochodach własnych budżetów rad narodowych stopnia podstawowego w wysokości 32.512.087.000 zł, przy czym udział ten w dochodach własnych budżetu Rady Narodowej Miasta i Gminy D. wyniósł 3.718.050.000 zł. Konieczność ustalenia udziałów budżetu wojewódzkiego w dochodach własnych budżetów rad narodowych stopnia podstawowego wynikała z przyjęcia w projekcie ustawy budżetowej na 1990 r. udziałów budżetu centralnego w dochodach własnych budżetu województwa w wysokości 112.465.000.000 zł oraz planu dochodów i wydatków budżetowych województwa na 1990 r. Ustawą budżetową na 1990 r. z dnia 23 lutego 1990 r. /Dz.U. nr 13 poz. 82/ udziały budżetu centralnego w dochodach własnych województwa g-kiego zostały ustalone w wysokości 159.850.000.000 zł, to jest w kwocie wyższej o 47.385.000.000 zł, niż przyjęto w projekcie ustawy budżetowej na 1990 r. Ministerstwo Finansów pismem nr BP2-440-85/90 z dnia 30 kwietnia 1990 r. poinformowało Urząd Wojewódzki, że zmiany powyższe wystąpiły na skutek zmniejszenia wydatków na administrację państwową oraz dotacji dla przedsiębiorstw gospodarki komunalnej i mieszkaniowej. W związku z powyższym, zgodnie z art. 49 ustawy z dnia 3 grudnia 1984 r. - Prawo budżetowe /Dz.U. nr 56 poz. 283 ze zm./, budżety terenowe należało dostosować do postanowień ustawy budżetowej na 1990 r. Wojewoda G-ki dokonał tego na podstawie art. 53 ust. 1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej /Dz.U. nr 21 poz. 123/, z którego wynika, iż do właściwości wojewodów przechodzą określone w przepisach prawa zadania i kompetencje należące dotychczas do wojewódzkich rad narodowych. Wojewoda G-ki zarządzeniem nr 45 z dnia 7 czerwca 1990 r. w sprawie budżetu na 1990 r. ustalił udziały budżetu wojewódzkiego w dochodach własnych budżetu Rady Gminy i Miasta w D. w wysokości 5.318.050.000 zł, to jest o 1.600.000.000 zł więcej od ustalonych w uchwale budżetowej byłej Wojewódzkiej Rady Narodowej. W myśl art. 49 ust. 2 prawa budżetowego Rada Gminy i Miasta w D. była obowiązana uwzględnić w swoim budżecie zmiany wynikające z zarządzenia Wojewody G-kiego. Rada jednak nie zastosowała się do tego zarządzenia i środki należne budżetowi wojewódzkiemu w wysokości 1.600.000.000 zł przeznaczyła na wydatki własne. Z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191/ wynika, że do dnia 31 grudnia 1990 r. stosuje się dotychczasowe przepisy o gospodarce finansowej rad narodowych, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej. Przepisy dotyczące planowania, uchwalania i wykonywania budżetu, a więc przepisy prawa budżetowego, nie zostały dotychczas zmienione; nie utworzono także dotychczas regionalnych izb obrachunkowych, które będą organami nadzoru w zakresie spraw budżetowych. Ustalenie udziałów budżetu wojewódzkiego w dochodach własnych budżetu Rady Gminy i Miasta w D. ograniczyło jej dyspozycje dochodami własnymi, jednakże przy ograniczonych możliwościach finansowych województwa i obowiązującej w 1990 r. procedurze budżetowej było to nie do uniknięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgłoszony przez organ nadzoru zarzut braku uprawnień burmistrza do wniesienia skargi okazał się nieuzasadniony. Wprawdzie z art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /Dz.U. nr 16 poz. 95/ istotnie wynika, że do złożenia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze uprawniona jest gmina, a podstawą wniesienia skargi jest uchwała organów gminy, w niniejszej sprawie jednak uchwała taka została podjęta przez radę gminy, która jednocześnie wykonanie uchwały w przedmiocie zaskarżenia rozstrzygnięcia nadzorczego powierzyła burmistrzowi. Z mocy tego upoważnienia, a także na podstawie art. 26, 30 i 31 cytowanej ustawy burmistrz był uprawniony do sporządzenia i podpisania skargi.
Wniesiona zgodnie z przepisami skarga okazała się merytorycznie nieuzasadniona.
Pierwotna uchwała Wojewódzkiej Rady Narodowej w G.W. z dnia 15 marca 1990 r. w sprawie budżetu na 1990 r., określająca udział budżetu wojewódzkiego w dochodach własnych Rady Narodowej Miasta i Gminy D. w wysokości 3.718.050.000 zł, miała podstawę w piśmie Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1989 r., informującym, że w projekcie budżetu państwa udział budżetu centralnego w dochodach własnych województwa g-kiego przewidziany został w wysokości 112.465.000.000 zł. Jednakże w ustawie budżetowej na 1990 r., uchwalonej przez Sejm w dniu 23 lutego 1990 r. i ogłoszonej w dniu 9 marca 1990 r. /Dz.U. nr 13 poz. 82/, udział województwa g-kiego w budżecie centralnym podwyższono do 159.850.000.000 zł. Konsekwencją tej zmiany, zgodnie z art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 3 grudnia 1984 r. - Prawo budżetowe /Dz.U. nr 56 poz. 283/, była korekta budżetu wojewódzkiego także w części dotyczącej udziału w tym budżecie dochodów własnych poszczególnych gmin.
Do dokonania takiej korekty był uprawniony Wojewoda stosownie do art. 53 ust. 1 i art. 59 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o terenowych organach rządowej administracji ogólnej /Dz.U. nr 21 poz. 123/. Zarządzenie nr 45 Wojewody G-kiego z dnia 7 czerwca 1990 r. w sprawie budżetu na 1990 r., ustalające udział budżetu wojewódzkiego w dochodach własnych gminy D. w wysokości 3.718.050.000 zł, zostało zatem wydane przez właściwy organ i było zgodne z prawem.
Stosownie do art. 49 ust. 2 prawa budżetowego gmina miała obowiązek uwzględnienia powyższej zmiany w swoim budżecie. Podjęta przez Radę Gminy i Miasta D. uchwała z dnia 12 czerwca 1990 r., podtrzymująca pierwotne ustalenia w przedmiocie udziału w dochodach gminy budżetu wojewódzkiego, była niezgodna z powyższym przepisem i zasadnie została zakwestionowana w trybie nadzoru przez Wojewodę.
Zarządzenie Wojewody z dnia 7 czerwca 1990 r. powinno być doręczone gminie. Jeżeli warunek ten, co podniesiono na rozprawie przed sądem administracyjnym, nie został spełniony, nastąpiło naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które jednak nie miało wpływu na wynik sprawy, nie przeszkodziło bowiem gminie w dochodzeniu swoich racji, w szczególności w zaskarżeniu rozstrzygnięcia nadzorczego.
Na wynik sprawy nie miało też wpływu /w rozumieniu art. 207 par. 2 pkt 3 Kpa/ błędne nazwanie rozstrzygnięcia nadzorczego "decyzją", skoro z powołanych przepisów i uzasadnienia tego rozstrzygnięcia wynikało, że wydane zostało w trybie nadzoru, określonym w art. 91 cytowanej ustawy o samorządzie terytorialnym.
Skoro z przytoczonych motywów rozstrzygnięcie nadzorcze okazało się zgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa w związku z art. 98 ust. 4 omawianej ustawy o samorządzie terytorialnym oddalił skargę.
Powołane przepisy
art. 207art. 35 ust. 1 ustawyart. 91 ust. 1 ustawyart. 49 ustawyart. 98 ust. 1art. 49art. 44 ust. 5 ustawyart. 53 ust. 1 ustawyart. 49 ust. 2art. 33 ust. 1 ustawyart. 98 ust. 3 ustawyart. 26
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło