II SA 675/91

Odesłanie w art. 41 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych /Dz.U. nr 41 poz. 325/ do innych przepisów tej ustawy obejmuje też procentowy i kapitałowy limit udziału kapitałowego z art. 2 ust. 1 i art. 16 ust. 4 tej ustawy. Skarżące przedsiębiorstwo polskie /spółka z o.o./ ubiegało się o wydanie zezwolenia na nabycie, w trybie art. 41 ustawy z dnia 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej z udziałem podmiotów zagranicznych, 20 proc. jego udziałów przez partnera holenderskiego w postaci wpłacenia około 15 tys. USD na poczet przyszłego udziału tego partnera w kapitale zakładowym, mającym wynosić co najmniej 50 tys. USD. Prezes Agencji ds. Inwestycji Zagranicznych odmówił wydania takiego zezwolenia wychodząc z założenia, że jest to możliwe dopiero po spełnieniu warunków określonych w art. 2 i art. 16 ust. 4 tej ustawy, a więc po nabyciu przez podmiot zagraniczny przynajmniej 20 proc. kapitału zakładowego Spółki, tj. udziału o wartości przynajmniej 50 tys. USD. Powyższa decyzja została przez Przedsiębiorstwo zaskarżona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Podstawowym celem omawianej ustawy, wynikającym z jej preambuły i szeregu jej przepisów, jest zapewnienie korzystnej wzajemnej współpracy kapitałowej między podmiotami krajowymi i zagranicznymi. Współpraca ta - którą państwo jest mocno zainteresowane - zwłaszcza na etapie tworzenia spółek, podlega istotnej reglamentacji polegającej m.in. na zachowaniu ustalonych proporcji między kapitałowym udziałem podmiotów krajowych i zagranicznych. Generalnie określony, na co najmniej 50 tys. USD, udział podmiotu zagranicznego jest ekwiwalentny w stosunku do preferencji zapewnionych utworzonej spółce, do której wchodzi ten podmiot. Ustawa przewiduje dwa tryby tworzenia spółek: zwykły i szczególny. Pierwszy z nich polega na tworzeniu spółki niejako od podstaw przy zachowaniu dwóch limitów: wkład podmiotu zagranicznego nie może być niższy niż 20 proc. kapitału zakładowego spółki /art. 2 ust. 1/ i 25 mln zł z końca 1988 r. - obecnie 50 tys. USD /art. 16 ust. 4/. Tryb szczególny polega natomiast na odpowiednim przekształceniu już istniejących podmiotów i na nieco zróżnicowanej regulacji prawnej. Otóż działające na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o zasadach prowadzenia na terytorium Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej działalności gospodarczej w zakresie drobnej wytwórczości przez zagraniczne osoby prawne i fizyczne /Dz.U. 1985 nr 13 poz. 58/ zagraniczne podmioty mogą wnieść swój majątek jako wkład do spółki. a spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne mogą przekształcić się w spółki działające według omawianej ustawy - w obu wypadkach pod warunkiem, że ich wkład wynosi przynajmniej 50 tys. USD. /odpowiednio art. 39 ust. 2 i art. 40, ust. 2/. Oprócz tych dwóch form tworzenia spółek w trybie szczególnym jest trzecia przewidziana w art. 41, polegająca na nabyciu przez podmiot zagraniczny udziałów lub akcji, istniejącej już spółki prawa polskiego, pod warunkiem powiększenia jej kapitału zakładowego. Końcowe zdanie art. 41 zawiera generalne odesłanie prawnej regulacji - tworzonej w powyższy sposób spółki - do przepisów omawianej ustawy, które na potrzeby rozstrzygnięcia wysokości udziałów musi być rozumiane jako odesłanie do procentowego i kwotowego limitu udziału kapitałowego określonych w art. 2 ust. 1 i art. 16 ust. 4. Pamiętać bowiem należy, że do spółek, tworzonych na podstawie art. 39 i art. 40. nie miało żadnego sensu egzekwowanie limitu procentowego, z uwagi na jednorodną strukturę ich kapitału i dlatego do spełnienia celu ustawy wystarczający był limit kwotowy. Zupełnie inna sytuacja występuje przy tworzeniu spółki na podstawie art. 41, gdzie - bez odwołania się do obu limitów - mogło dochodzić do oczywiście negatywnych skutków dla interesów gospodarczych państwa. Pod względem celu i skutków spółki te są bardzo zbliżone do spółek tworzonych w trybie zwykłym, z tą jedynie różnicą, że mając znacznie ułatwioną działalność, w postaci kontynuowania dotychczasowej, nie korzystają tylko z jednego przywileju zastrzeżonego dla spółek tworzonych od początku, tj. zwolnienia przez 3 lata z podatku dochodowego /art. 28 ust. 1/. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 5 Kpa orzekł o oddaleniu skargi.